II SA/Bd 840/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w T. z dnia [...] 2004 roku, nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę II SA/Bd 840/04 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia [...] 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2004 r. orzekającą wygaśnięcie z dniem [...] 2004 r. wydanego dla S. z siedzibą w W. zezwolenia nr [...] z dnia [...] 2003 r. na sprzedaż napojów alkoholowych od 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu, do spożycia poza miejscem sprzedaży – Stacja Paliw, sklep branży spożywczo – przemysłowej w G. przy ul. H. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że S. wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie wywiązała się z obowiązku uiszczenia w terminie do dnia 31 maja 2004 r. opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu – co jest bezsporne – wobec czego wyczerpana została dyspozycja art. 18 ust. 12 pkt 5 ww. ustawy wywołująca sankcję w postaci wygaśnięcia zezwolenia. Z tej przyczyny organ pierwszej instancji działając zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wydał, w trybie art. 162 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzję deklaratoryjną potwierdzającą ten fakt. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu od decyzji I instancji zarzutów Kolegium nie podzieliło wyrażonego w uzasadnieniu odwołania poglądu, w myśl którego skutek w postaci wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych następuje dopiero w momencie nieuiszczenia całej należnej opłaty, a nie jej poszczególnych rat, bowiem obowiązujący obecnie art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jednoznacznie wiąże ten skutek prawny z niedokonaniem opłaty w określonych przez ustawodawcę terminach. Co do zarzutu braku oznaczenia strony do której kierowana jest decyzja organu I instancji, zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego w stopniu powodującym konieczność jej usunięcia z obrotu prawnego, bowiem z treści rozstrzygnięcia wynika, że adresatem decyzji jest spółka S. z siedzibą w W. przy ul. B. i jej też decyzja została doręczona. Natomiast odnosząc się podniesionych w odwołaniu względów celowościowych (płatność raty została dokonana przed wydaniem decyzji organu I instancji, a jedynym powodem jednodniowego opóźnienia były problemy o charakterze osobistym pracownika odpowiedzialnego za dokonanie płatności w terminie) organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązki wynikające z art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi są obowiązkami związanymi z posiadaniem zezwolenia i obowiązują przez okres jego ważności. Przepisy ustawy nie pozostawiają w tym zakresie organom właściwym w sprawie swobody rozstrzygnięcia, a zatem nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia odwołania, bowiem podniesione w odwołaniu okoliczności pozostają bez wpływu na obowiązek wniesienia opłaty za korzystanie za zezwolenie, o którym strona była prawidłowo poinformowana. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając jej naruszenie art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez jego niewłaściwą interpretację i wadliwe zastosowanie polegające na uznaniu, że brak płatności raty opłaty za udzielenie zezwolenia na sprzedaż alkoholu oznacza nie uiszczenie opłaty za udzielenie przedmiotowego zezwolenia, z czym wiąże się jego wygaśnięcie. W uzasadnieniu Spółka, przytaczając treść art. 111 ust. 1 i 7 oraz art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy, stwierdziła, że z ich porównania wynika iż ustawodawca używa określenia "opłata" dla opisania konkretnego świadczenia pieniężnego płatnego na rzecz Gminy za prowadzenie sprzedaży alkoholu. Świadczenie to płatne jest w ratach. Zawarta w art. 18 ust. 12 pkt 5 sankcja w postaci wygaśnięcia zezwolenia jest zastrzeżona na wypadek "niedokonania opłaty". Zdaniem skarżącego nieuprawniona jest interpretacja organów administracji utożsamiających pojęcie "niedokonania opłaty" z określeniem "niedokonania płatności raty opłaty". Jeżeli bowiem ustawodawca chciałby wygaśnięcie decyzji uzależnić od niedokonania płatności raty opłaty – takie określenie znalazłoby się w ustawie. Skoro zaś wygaśnięcie decyzji jest skutkiem "niedokonania opłaty", o tym, czy opłata została uiszczona można mówić dopiero w dniu, w którym opłata ta winna być ostatecznie zapłacona, a więc w dniu upływu terminu płatności ostatniej raty tej opłaty (30 września 2004 r.). Do tego czasu nie można mówić o uiszczeniu opłaty, ale uiszczeniu raty opłaty. Według skarżącej inna od powyższej argumentacja jest możliwa wyłącznie w oparciu o założenie, że opłata winna być dokonana "w terminach" (art. 18 ust. 12 pkt 5) a więc nie jednorazowo. Oparcie jednak o ten element zapisu ustawy jest irracjonalne, bowiem to oznaczałoby, że opłatę płaci się wielokrotnie i to "w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i 5". Zdaniem skarżącego dokonana przez niego wykładnia jest konieczna z uwagi na niedoskonałe zapisy ustawy po dokonaniu jej nowelizacji ustawą z dnia 9 listopada 2002 r. Skutki niedoskonałości przepisów nie mogą obciążać skarżącej. Skarżąca ponownie wskazała na przedstawione wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji względy celowościowe, podnosząc, że uwzględnienie ich byłoby zgodne z większością zasad naczelnych prawa administracyjnego, w tym w szczególności z zasadą budowania zaufania obywateli do państwa i uwzględnienia słusznego interesu stron. Skarżąca oświadczyła też, że w pozostałym zakresie podtrzymuje tezy wygłoszone w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż skarżona decyzja nie narusza prawa. Z założenia językowej racjonalności prawodawcy wynika reguła, że każde słowo użyte w tekście prawnym jest potrzebne do ustalenia znaczenia przepisu prawa, nie można natomiast przyjmować za prawidłową takiej wykładni, która uznawałaby jakieś sformułowanie tekstu za zbędne. Tymczasem przyjęcie za słuszną przedstawioną w skardze interpretację art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w istocie prowadziłoby do uznania, iż w tym przepisie ustawodawca zbędnie użył zwrotu "w terminach". Skoro bowiem o sankcji w postaci wygaśnięcia zezwolenia według skarżącej Spółki mówić można dopiero wówczas i tylko wówczas, kiedy "niedokonano opłaty" przez co skarżąca rozumie "niedokonanie opłaty" stwierdzone w jednym terminie tj. 30 września, to w takim razie niepotrzebnie ("irracjonalnie") ustawodawca odwołał się do pojęcia "termin" i to w liczbie mnogiej. Ustalenie znaczenia ww. art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy przy uwzględnieniu zarówno zwrotu "niedokonania opłaty", jak też zwrotu "w terminach" odwołującego się do terminów wskazanych w art. 111 ust. 7 ustawy prowadzi do wniosku, że sankcję wygaśnięcia zezwolenia ustawodawca łączy z przekroczeniem któregokolwiek z terminów określonych w art. 111 ust. 7, a nie tylko z przekroczeniem ostatniego z nich. Innymi słowy według ustawodawcy za opłatę niedokonaną należy uważać taką opłatę, której poszczególne części (raty) zostały uiszczone z przekroczeniem wyznaczonych dla ich zapłaty terminów. Nie jest też zasadny sformułowany w uzasadnieniu skargi zarzut naruszenia ogólnych zasad postępowania, w szczególności zasady budowania zaufania obywateli do państwa i zasady uwzględnienia słusznego interesu stron. Jak słusznie zwróciło uwagę Kolegium, zaskarżona decyzja ma jedynie charakter deklaratoryjny, bez znaczenia jest więc fakt, że płatność przedmiotowej raty nastąpiła przed wydaniem decyzji. Istotny jest fakt, że płatności dokonano z naruszeniem terminu ustawowego, co z mocy prawa spowodowało wygaśnięcie zezwolenia. Wydana decyzja jest jedynie urzędowym potwierdzeniem zaistnienia tego skutku prawnego. Nie można więc uznać, że częścią procedury prowadzącej do takiego rozstrzygnięcia miałoby być uprzednie wezwanie do usunięcia uchybienia w postaci braku zapłaty przedmiotowej raty, co sugeruje skarżąca w uzasadnieniu przywołanego w skardze odwołania. Uwzględnienie słusznego interesu strony, wynikającego z zaistnienia problemów o charakterze osobistym, nie może prowadzić do uznania, że w pewnych warunkach przekroczenie terminu ustawowego nie wywołuje skutków przewidzianych w ustawie, takie rozumienie tej zasady prowadziłoby bowiem do niedopuszczalnej możliwości zmiany prawa przez organy administracji. Wobec wskazania w sentencji decyzji organu I instancji podmiotu, któremu przysługiwało zezwolenie, jak też przesłaniu tej decyzji skarżącemu, za słuszne należy także uznać stanowisko Kolegium, że w świetle art. 107 Kpa w sposób dostateczny został wskazany adresat tej decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.