II SA/Bd 842/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-12-11
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Joanna Janiszewska-Ziołek, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wydać pozwolenie na budowę, jeśli inwestor nie przedłożył oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a budynek, w którym ma być wykonana inwestycja, częściowo znajduje się na działce należącej do osoby trzeciej, która nie wyraziła zgody?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że pozwolenie na budowę zostało wydane prawidłowo. Kluczowe było ustalenie, że budynek, w którym planowano rozbudowę instalacji gazowej, znajduje się w całości na działce inwestora, co potwierdziła aktualna mapa zasadnicza po wznowieniu znaków granicznych. W związku z tym inwestor złożył prawidłowe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a zarzuty dotyczące naruszenia interesów osób trzecich i braku zgody sąsiada były nieuzasadnione, gdyż inwestycja nie obejmowała części wspólnych instalacji gazowych ani nie naruszała interesów osób trzecich w sposób uzasadniający odmowę pozwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym. Skarżący zarzucił, że inwestor nie złożył prawidłowego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, ponieważ budynek częściowo znajduje się na jego działce, a także że inwestycja narusza jego interesy. Organy administracji uznały, że budynek znajduje się w całości na działce inwestora, a inwestycja nie narusza interesów osób trzecich.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak ( spr ) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
II SA/Bd 842/18
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta [...], decyzją nr [...] z dnia [...] 2018 r., [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w [...] (działka o nr ew. [...] w obrębie [...]).
Odwołanie od tej decyzji złożył P. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odmowę udzielenia pozwolenia na budowę, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odwołujący wskazał, iż prowadząc postępowanie organ I instancji nie dokonał wszechstronnej i prawidłowej analizy zebranego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji dokonał błędnych ustaleń faktycznych, nie znajdujących potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a wręcz pozostających z nim w sprzeczności - polegających na:
- błędnym ustaleniu, że inwestor przedłożył zgodne ze stanem prawnym i faktycznym oświadczenie o posiadanym przez niego prawie do nieruchomości na cele budowlane;
-błędnym ustaleniu, iż zamierzenie inwestycyjne nie powoduje żadnych negatywnych skutków w rozumieniu art. 5 ustawy Prawo budowlane dla sąsiednich nieruchomości.
Odwołujący zarzucił decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 11 kpa., w związku z art 7, art. 77 oraz art. 80 kpa, oraz naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego w związku z art. 140 i art. 199 k.c. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że inwestor nie złożył oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnego ze stanem prawnym i faktycznym. Ściana boczna przedmiotowego budynku granicząca z budynkiem posadowionym przy ul. [...] B nie jest położona na działce ewidencyjnej nr [...], tylko na działce ewidencyjne nr [...], której właścicielem jest odwołujący.
Odwołujący zakwestionował przebieg granic działek ewidencyjnych w sposób zaznaczony na mapie oraz wskazał, że nie otrzymał żadnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania rozgraniczającego w trybie art. 29 i 30 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby geodeta mgr inż. L. G. była w jakikolwiek sposób upoważniona przez Prezydenta Miasta do przeprowadzenia czynności ustalania przebiegu granic w trybie art. 31 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Na dzień wydania decyzji nie toczyło się i nie toczy się żadne postępowanie przed Prezydentem Miasta [...] w sprawie zmiany przebiegu granic działki [...] Postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o pozwolenie na budowę nie jest postępowaniem, w ramach którego można, zgodnie z obowiązującym prawem w Polsce, dokonywać wiążących ustaleń w sprawie zmiany granic działek. W konsekwencji, pozbawionym jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego jest wniosek organu I instancji, iż inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a tym samym, że spełnia przesłankę art. 32 ust, 4 pkt 2.Prawa budowlanego.
Decyzją z dnia [...] 2018r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ II instancji powołał przepisy stanowiące materialnoprawną podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia oraz ocenił, że treść znajdujących się w aktach sprawy dokumentów potwierdza zasadność stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji, że zamierzenie inwestycyjne realizowane będzie jedynie w budynku przy ulicy [...] za licznikiem gazu G-4. Okoliczność ta implikuje ustalenie, że inwestor winien złożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością budowlaną, dotyczące wyłącznie nieruchomości, na której położony jest budynek przy ul Gdyńskiej 8A. Skoro bowiem inwestycja będąca przedmiotem postępowania nie obejmowała części wspólnych instalacji gazu pomiędzy skrzynką kurka głównego a gazomierzami poszczególnych budynków, to nie zachodziła konieczność uzyskania zgody wszystkich właścicieli nieruchomości przyłączonych do wspólnej instalacji gazowej.
Oceniając zasadność zarzutu zlokalizowania przedmiotowego budynku z przekroczeniem granicy działki [...] należącej do odwołującego, co implikuje, zdaniem odwołującego, konieczność wyrażenia przez niego zgody na dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane, Wojewoda wskazał, że na skutek zainicjowanego przez inwestora wznowienia znaków granicznych między działką [...], a działkami nr [...] i nr [...] przyjęty został do zasobu geodezyjno - kartograficznego operat techniczny wznowienia znaków granicznych na wspólnej granicy między działkami nr [...] Organ wyjaśnił, że wznowienie granic jest czynnością techniczną dokonywaną na podstawie danych znajdujących się w zasobie. Istotą ustaleń dokonanych przez geodetę w związku z czynnością wznowienia znaków granicznych nie była zmiana położenia granicy między działkami nr [...] i nr [...], lecz stwierdzenie, że przedstawiony na mapie zasadniczej sposób posadowienia budynku nie odzwierciedla stanu rzeczywistego i w związku z powyższym dokonano korekty posadowienia budynków na mapie zgodnie ze stanem rzeczywistym, lecz nie dokonano zmiany granic między działkami.
Dalej Wojewoda wskazał, że z aktualnej mapy zasadniczej wynika, że budynek przy ulicy [...] zlokalizowany jest w całości na działce nr [...], a to oznacza, iż przedsięwzięcie inwestycyjne realizowane będzie wyłącznie na tej nieruchomości i inwestor był zobowiązany złożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmujące wyłącznie tę działkę. Przyjęcie przez organy w tym zakresie nie było dowolne, a oparte na treści znajdujących się w aktach sprawy dokumentach. Dowodem potwierdzającym, że złożone przez inwestor oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania terenem na cele budowlane obejmuje całą działkę budowlaną jest bowiem mapa zasadnicza, która wskazuje, że cały budynek przy ulicy [...] jest posadowiony na działce nr [...].
W odniesieniu do zarzutów strony Wojewoda podniósł, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę organy nie są uprawnione do oceny zgodności ze stanem rzeczywistym wpisów znajdujących się w ewidencji gruntów i budynków, a kwestionowanie ich treści może nastąpić tylko w odrębnym postępowaniu, przed organami właściwymi do prowadzenia stosownych ewidencji.
W ocenie Wojewody ustalenie, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie narusza uzasadniony interes osób trzecich. nie miało waloru dowolnego. Dokumentacja techniczna wskazuje bowiem, że pobór gazu ze wspólnego przyłącza nie będzie ograniczał możliwości korzystania z tego urządzenia.
Organ odwoławczy podzielił również stanowisko zaprezentowane przez Prezydenta Miasta, że korzystanie ze wspólnych dla budynków przy ulicy [...] i [...] przewodów kominowych nie stanowi naruszenia interesu osób trzecich. Inwestor uzyskał opinię kominiarską o możliwości zainstalowania i podłączenia kotła dwufunkcyjnego do istniejących w budynku przewodów kominowych, a każdemu właścicielowi nieruchomości przysługuje prawo do korzystania z tych przewodów zgodnie z ich przeznaczeniem. Korzystanie takie nie przekracza zakresu zwykłego zarządu, tak więc z samego faktu korzystania z tych przewodów zgodnie z ich przeznaczeniem nie można wnioskować naruszenia interesu osób trzecich w tym wynikających z art. 140 i art. 199 kodeksu cywilnego.
Skargę na tę decyzję wniósł P. K. (dalej jako :skarżący) domagając się jej uchylenia w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...]. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
-art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w kwestii posiadania przez inwestora tytułu prawnego do nieruchomości, na której realizowane jest przedsięwzięcie budowlane, a w konsekwencji w przedmiocie złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki [...], co skutkowało błędnym przyjęciem przez organ II instancji, że inwestor złożył poprawne oświadczenie w tej materii;
- art. 140 i art. 199 k.c. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy ich zastosowanie było konieczne w związku z faktem, że budynek inwestora posadowiony jest na działce nr [...], której właścicielem jest skarżący;
-art. 7, 77 §1 i art.80 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego skutkującym błędnym ustaleniem przez organ odwoławczy, że zamierzenie inwestycyjne nie narusza interesu skarżącego. Uzasadniając ww zarzuty skarżący stwierdził, że inwestor nie złożył zgodnego z prawdą oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, gdyż ściana boczna budynku, w którym ma ją być wykonane wnioskowane roboty budowlane jest posadowiona na działce nr [...], której właścicielem jest skarżący.
Zakwestionował on również treść dokumentów geodezyjnych wedle których przebieg granic działek ewidencyjnych [...] i [...] wskazuje na posadowienie budynku położonego przy ul. [...] w granicach działki nr [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą podjętych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j.Dz.U z 2017r. poz.1257 ze zm.-dalej powoływanej jako p.b). Przedmiotem sporu było posadowienie budynku położonego w [...] przy ul. [...], w którym inwestor zamierza wykonać roboty budowlane polegające na rozbudowie wewnętrznej instalacji gazowej. Zdaniem skarżącego jest on zlokalizowany nie tylko na działce nr [...], do której inwestor ma tytuł prawny, ale również na działce [...] należącej do skarżącego, który nie wyraził zgody na dysponowanie nią przez inwestora na cele budowlane.
Punktem wyjścia rozważań w tym zakresie jest art. 4 cyt. ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest zatem jedną z materialnoprawnych przesłanek udzielenia pozwolenia na budowę. Dopełnieniem tej normy jest art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., wedle którego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Jak wynika z akt sprawy, ta sporna w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę kwestia wyjaśniona została w efekcie zainicjowanego przez inwestora wznowienia znaków granicznych między działką [...], a działkami nr [...] i nr [...]. Na skutek tych czynności przyjęty został do zasobu geodezyjno - kartograficznego operat techniczny wznowienia znaków granicznych na wspólnej granicy między działkami nr [...] [...]. Wbrew zarzutom wyartykułowanych w skardze, istotą ustaleń dokonanych przez geodetę w związku z czynnością wznowienia znaków granicznych nie była zmiana położenia granicy między działkami nr [...] i nr [...]. Wznowienie znaków granicznych ujawniło natomiast niezgodne ze stanem rzeczywistym posadowienie budynku na mapie zasadniczej. Ten błąd implikował w efekcie przeświadczenie skarżącego, że ściana boczna budynku, w którym planowana jest inwestycja położona jest na działce do niego należącej. [...] posadowienia budynku miała na celu jedynie ujawnienie stanu rzeczywistego na gruncie, a zatem nie mogła ingerować w sferę własności. W konsekwencji z aktualnej mapy zasadniczej wynika, że budynek przy ulicy [...] zlokalizowany jest w całości na działce nr [...], a to oznacza, iż przedsięwzięcie inwestycyjne realizowane będzie wyłącznie na tej nieruchomości i inwestor był zobowiązany złożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmujące wyłącznie tę działkę. Z tego względu za nieusprawiedliwiony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., oraz art. 140 i art. 199 k.c. polegającego na wadliwym przyjęciu, że inwestor wypełnił obowiązek złożenia prawidłowego oświadczenia o posiadaniu przez niego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
W odniesieniu do zarzutów strony wskazać ponadto należy, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę organy nie są uprawnione do oceny zgodności ze stanem rzeczywistym wpisów znajdujących się w ewidencji gruntów i budynków. Nie oznacza to oczywiście, że treść tych wpisów nie może być kwestionowana. Może to jednak nastąpić tylko w odrębnym postępowaniu, przed organami właściwymi do prowadzenia stosownych ewidencji. Odmienne rozumienie norm zawartych w przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego oznaczałoby przyzwolenie na istnienie niepewności w obrocie prawnym, to jest w zakresie faktycznej i prawnej sytuacji danego gruntu lub budynku.
Oceniając zasadność zarzutu, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne narusza uzasadniony interes osób trzecich, w tym skarżącego Sąd stwierdził, że treść znajdujących się w aktach sprawy dokumentów potwierdza zasadność stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji, że zamierzenie inwestycyjne realizowane będzie jedynie w budynku przy ulicy [...] za licznikiem gazu G-4. Skoro bowiem inwestycja będąca przedmiotem niniejszego postępowania nie obejmowała części wspólnej instalacji gazu pomiędzy skrzynką kurka głównego a gazomierzami poszczególnych budynków, to nie zachodziła konieczność uzyskania zgody wszystkich właścicieli nieruchomości przyłączonych do wspólnej instalacji gazowej.
Rację ma organ wskazując ponadto, że korzystanie ze wspólnych dla budynków przy ulicy [...] i 8B przewodów kominowych nie stanowi naruszenia interesu osób trzecich. Rodzaj planowanych prac nie przekracza czynności zwykłego zarządu. Okoliczność, że planowana instalacja stanowić ma część instalacji w budynkach szeregowych, jest z nią połączona, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Nie ogranicza to praw wynikających z własności przysługującej osobom trzecim. Nie wpływa bowiem w istotny sposób na możliwość korzystania z części wspólnych przez właścicieli pozostałych budynków w zabudowie szeregowej ani nie powoduje zmiany ich przeznaczenia. Inwestor nie musiał więc uzyskać zgody właścicieli sąsiednich budynków na roboty będące przedmiotem niniejszego postępowania. Jak słusznie wskazał Wojewoda, niniejsze postępowanie dotyczy jedynie zamierzenia inwestycyjnego w budynku przy ul. [...]. Cześć ta mogła być wykonana samodzielnie i stanowić wyłączny przedmiot postępowania.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, ze w sprawie nie było postaw do uwzględnienia któregokolwiek ze zgłoszonych w skardze zarzutów.
Uznając zatem, że skarżący nie powołał skutecznie żadnej okoliczności wskazującej na niezgodność przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego z wymaganiami określonymi w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, oraz że Sąd nie dostrzegł takiej niegodności z urzędu należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy administracji architektoniczno-budowlanej były zobowiązane na podstawie art. 35 ust. 4 prawa budowlanego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło