II SA/Bd 842/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. P. na postanowienie Prezes Sądu z dnia [...] sierpnia 2024 r. w przedmiocie przysądzenia własności nieruchomości postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] września 2024 r. M. P. ("skarżący"), za pośrednictwem pełnomocnika, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ("WSA") postanowienie Prezes Sądu Wydział I Cywilny ("SR") z dnia [...] sierpnia 2024 r. wydane w przedmiocie przysądzenia własności nieruchomości, którego kserokopię dołączył do skargi. Przy piśmie z dnia [...] października 2024 r. przesłał dodatkowo kserokopię zażalenia z dnia [...] września 2024 r. na postanowienie SR z dnia [...] sierpnia 2024 r. wraz z załącznikami, które wniósł do Sądu Okręgowego w T. za pośrednictwem Prezes Sądu. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego wniósł o jej odrzucenie z uwagi na to, że nie dotyczy ona działalności administracji publicznej leczy wymiaru sprawiedliwości, dlatego skarga jest niedopuszczalna. Podkreślił przy tym, że skarżący błędnie powołał się w treści skargi na art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) jako na podstawę prawną wniesienia skargi. W przepisie tym chodzi bowiem o postanowienia wydane przez organ administracji publicznej, a więc w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, a nie wydane przez sąd cywilny w sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Powołane wyżej przepisy i normy prawne wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych, wyjaśniając jakie konkretnie działania organów administracji publicznej, i w jakim przedmiocie bezczynność tych organów, może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne, czy ich brak, wskazane w ustawie. Tym samym, wniesienie skargi wykraczającej poza ten zakres skutkuje jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę na postanowienie Prezes Sądu w przedmiocie przysądzenia własności nieruchomości, wydane na podstawie art. 998 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm., dalej "k.p.c."). W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 758 k.p.c. sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i działających przy tych sądach komorników. Jak stanowi zaś stanowiący podstawę zaskarżonego postanowienia art. 998 § 1 k.p.c. po uprawomocnieniu się przybicia i wykonaniu przez nabywcę warunków licytacyjnych lub postanowienia o ustaleniu ceny nabycia i wpłaceniu całej ceny przez Skarb Państwa sąd wydaje postanowienie o przysądzeniu własności. Przy czym zgodnie z § 2, na postanowienie co do przysądzenia własności przysługuje zażalenie. Podstawą zażalenia nie mogą być uchybienia sprzed uprawomocnienia się przybicia. Z powyższego wynika zatem, że zaskarżone postanowienie nie mieści się w katalogu zawartym w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie zostało ono również objęte regulacją żadnej z ustaw szczególnych, o jakich mowa w art. 3 § 3 p.p.s.a. W szczególności zaś nie stanowi ono postanowienia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. (tj. postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie) – na co powoływał się skarżący. Kontrola sądu administracyjnego obejmuje bowiem działalność administracji publicznej, w tym m.in. postanowienia wydawane w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszym przypadku mamy jednak do czynienia z rozstrzygnięciem wydanym w toku sądowego postępowania egzekucyjnego przez sąd rejonowy, które nie stanowi działalności administracji publicznej lecz wymiaru sprawiedliwości i w związku z tym podlega kontroli sądu powszechnego. Zgodnie z art. 998 § 2 w zw. z art. 7674 § 11 k.p.c. zażalenie na ww. postanowienie rozpoznaje sąd, który wydał zaskarżone postanowienie. Przy czym, co należy dostrzec, skarżący skorzystał z tego środka odwoławczego – o czym świadczy nadesłana przez niego kserokopia zażalenia, które złożył w dniu [...] września 2024 r. w SR w [...]. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być rozpatrywana przez ten sąd. Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.