II SA/Bd 844/24

WyrokWSA w Bydgoszczy2025-05-20

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Jerzy Bortkiewicz, Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie odwodnienia drogi gminnej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest zasadna, gdy przyczyną zalewania nieruchomości są wady projektowe, a nie sposób użytkowania drogi?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego niezasadnie zastosowały art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazując wykonanie odwodnienia drogi gminnej. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy zagrożenie wynika ze sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a nie z wad projektowych lub wykonawczych powstałych na etapie realizacji inwestycji. W przypadku wad projektowych właściwsze może być zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Gminie wykonanie odwodnienia drogi gminnej w związku z zalewaniem sąsiedniej nieruchomości. Organ I instancji stwierdził, że przebudowa drogi została wykonana zgodnie z dokumentacją, jednak zjazd jest niedostosowany, a woda zalewa nieruchomość. W projekcie nie przewidziano odwodnienia. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że występuje zagrożenie dla mienia. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, wskazując na wady projektowe jako przyczynę problemu, a nie sposób użytkowania drogi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję WINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB i zasądził od WINB na rzecz Gminy zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant sekretarz sądowy Dominika Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2025 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie wykonania odwodnienia drogi gminnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...].JG, 2. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz Gminy [...] kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] ("PINB") decyzją z [...] czerwca 2024 r. nr [...], na podstawie m.in. art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 725, dalej jako "p.b."), nakazał Gminie [...] (dalej powoływanej jako: "Gmina", "skarżąca") wykonanie odwodnienia drogi gminnej nr [...] (nr dz. [...]) na odcinku od km 1+698 do km 1+736, położonego w miejscowości S., gm. [...] w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ww. odcinka drogi gminnej – w terminie do 30 listopada 2024 r. Propozycja projektowa sposobu wykonania odwodnienia (polegająca na zamontowaniu korytka ściekowego betonowego wraz z kratką ściekową ze studnią rewizyjną oraz dwiema studniami chłonnymi) zawarta została w opinii technicznej, stanowiącej załącznik do decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało przez pełnomocnika L. O., będącego właścicielem zalewanej nieruchomości w miejscowości S. [...], gm. [...], który jako na przyczynę zalewania wskazał na przebudowę drogi gminnej. W związku z tym organ I instancji przeprowadził kontrolę, w wyniku której ustalono w szczególności, że przedmiotowa przebudowa dokonana została przez Gminę [...] na podstawie zgłoszenia, a wykonane roboty zostały zrealizowane zgodnie z przedłożoną dokumentacją, jednakże na wysokości nieruchomości L. O. zjazd 1+728 jest niedostosowany do panujących warunków, a woda spływająca z drogi zalewa tę nieruchomość. Wskazano także, że w projekcie na tym odcinku projektant nie przewidział odwodnienia drogi. W następstwie ww. kontroli, przedstawiciele Gminy oświadczyli, że wykonawca wykona w pasie drogowym korytka odwadniające, jednak organ po dokonaniu kontroli sprawdzającej stwierdził, że Gmina nie wykonała żadnych robót, by zagospodarować wody, w związku z czym wszczął postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowej drogi na działce nr [...] i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. nałożył na Gminę obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego drogi z uwzględnieniem ww. odcinka. Postanowienie to Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z Bydgoszczy (WINB) uchylił postanowieniem z [...] kwietnia 2023 r., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W związku z tym, PINB ponownie przeprowadził kontrolę wykonania robót budowlanych na przedmiotowym odcinku drogi, podczas której sporządzono dokumentację fotograficzną oraz odnotowano m.in. wyżłobienia spowodowane wodą opadową, oraz naniesione kruszywo z pobocza. Ponadto, jak wskazał organ I instancji, na potrzeby ponownego rozpatrzenia sprawy opracowana została opinia techniczna wraz z propozycją rozwiązania projektowego odwodnienia odcinka drogi gminnej na odcinku obejmującym działkę nr [...]. Organ wyjaśnił jednocześnie, że jak wynika z pierwotnej dokumentacji projektowej, w oparciu o którą realizowano przebudowę drogi, rozwiązaniem projektowym dotyczącym odprowadzenia wód opadowych z drogi miało być zagospodarowanie wody opadowej za pomocą spadków podłużnych i poprzecznych. Rozwiązanie to nie sprawdziło się jednak, ponieważ podczas opadów nie zapobiegło przedostawaniu się wód opadowych na nieruchomość L. O., co potwierdza dokumentacja fotograficzna oraz wizja terenowa. Mając powyższe na uwadze, PINB uznał, że zaistniała sytuacja powoduje zagrożenie bezpieczeństwa mienia L. O., ponieważ duży spływ wód opadowych stanowi potencjalne zagrożenie zalania piwnicy budynku mieszkalnego, w związku z czym w celu wyeliminowania zagrożenia, zasadne w ocenie organu stało się wydanie decyzji o nakazaniu Gminie wykonania określonych prac, które przyczynią się do poprawy bezpieczeństwa użytkowania odcinka drogi gminnej. Od powyższej decyzji Gmina wniosła odwołanie zarzucając naruszenie: - art. 7, art. 77 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz zbadania wszelkich okoliczności sprawy, tj. dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego co do przyczyn podniesienia terenu pasa drogowego, przyczyn zalania nieruchomości, podmiotu odpowiedzialnego za zalanie i obecny jej stan; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji z uwagi na niedostateczne ustalenie faktów oraz ich znaczenia wg obowiązujących przepisów prawa, niedostateczne wyjaśnienie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia; - art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b. poprzez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikającego z brzmienia ww. przepisu, tj. używanie obiektu budowlanego w sposób zagrażający życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu mienia lub środowiska. Uzasadniając powyższe zarzuty Gmina wskazała, że organ decyzję oparł jedynie na ustaleniach z kontroli, zawierających krótką charakterystykę obiektu oraz propozycję projektową, a także na treści opinii technicznej, w której to wskazano wyłącznie na możliwość spowodowania uszkodzenia, nie zaś przyczynę niespełnienia propozycji projektowej. W ocenie skarżącej, organ nie ustalił przyczyn zalewania nieruchomości, zakładając że powodem jest złe utrzymanie drogi. Gmina podniosła również, że organ nie przeanalizował treści przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b. i nie wykazał przesłanek jego zastosowania. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by obiekt był użytkowany w sposób zagrażający bezpieczeństwu mienia. Wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w ocenie skarżącej, winno być poprzedzone dokonanymi czynnościami i wyjaśnieniami stanu faktycznego, które doprowadziłyby organ do uznania, że stan techniczny obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów. Decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] Kujawsko -Pomorski Wojewódki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości zaskarżoną decyzję i w tym zakresie nakazał Gminie [...] wykonanie odwodnienia drogi gminnej nr [...] (nr dz. [...] na odcinku od km 1+698 do km 1+736, położonego w miejscowości S., gm. [...] wg opinii technicznej sporządzonej przez uprawnionego projektanta, będącej załącznikiem do decyzji organu I instancji, poprzez zamontowanie na ww. odcinku drogi po stronie lewej jezdni korytka ściekowego betonowego (przy krawędzi jezdni) przechodzącego przez zjazd z drogi nr [...] do działki nr [...] oraz zamontowanie na końcu korytka kratki ściekowej ze studnią rewizyjną DN 500, a także dwóch studni chłonnych DN 1200 w terminie do [...] listopada 2024 r. W uzasadnieniu decyzji WINB wyjaśnił w szczególności, że w sprawie użytkowanie drogi gminnej w sposób zagrażający bezpieczeństwu mienia zostało stwierdzone podczas przeprowadzonych przez organ I instancji kontroli, na podstawie których ustalono, że nieruchomość o nr [...] posiada m.in. liczne ślady zalania i widoczne bruzdy po spływie wody z pasa drogowego. WINB podniósł również, że jak wynika z poczynionych ustaleń, podczas przebudowy drogi nie przewidziano w założeniach projektowych wykonania odpowiednich urządzeń odwadniających, niezasadnie uznając, że zastosowanie odwodnienia powierzchniowego na przedmiotowym odcinku będzie odpowiednie. Jednak stan faktyczny potwierdza, że rozwiązanie to nie jest wystarczające. W ocenie organu odwoławczego zaproponowane rozwiązanie zawarte w opinii technicznej, polegające na zamontowaniu kratki ściekowej ze studnią rewizyjną oraz dwóch studni chłonnych, powinno jednak zapobiec zalewaniu działki nr [...]. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wskazał, że okoliczność występowania w sprawie zagrożenia mienia nie budzi wątpliwości i została stwierdzona podczas kontroli. Wobec tego wbrew stanowisku skarżącej, WINB uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki obligujące do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b. i jednocześnie, że nie doszło w sprawie do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania. Ponadto organ II instancji powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych i podniósł, że przepisy te nie zabraniają odprowadzania wód opadowych na pobocze, jednak takie rozwiązanie winno być dostosowane do warunków panujących w terenie, czego projektowane założenie nie spełnia. Wobec tego obowiązkiem zarządcy drogi jest dostosowanie zagospodarowania wód opadowych z przedmiotowego odcinka drogi do panujących warunków. Organ powołał się na przepisy Prawa wodnego (art. 234 ust. 1 i 2) oraz przepisy Prawa budowlanego (art. 61, art. 62, art. 70) podnosząc, że skarżąca jako właściciel przedmiotowej drogi gminnej jest obowiązana do zachowania szczególnej staranności i zabezpieczenia obiektu, w celu wyeliminowania ewentualnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, mienia środowiska. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że PINB prawidłowo nałożył na Gminę obowiązek wykonania określonych robót budowlanych, jednak w sentencji decyzji wskazał na propozycję projektową, co spowodowało konieczność jej uchylenia, ponieważ decyzja nakazowa nie może zawierać propozycji odnośnie jej wykonania, a konkretne do wykonania roboty budowlane. Powyższą decyzję Gmina [...] zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy lub ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Sformułowała przy tym zarzuty w istocie tożsame z podniesionymi już na gruncie wniesionego w sprawie odwołania, dodatkowo wskazując na naruszenie art. 75 k.p.a w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niedopuszczenie wszystkich możliwych dowodów w sprawie, w szczególności z przesłuchania świadków oraz opinii biegłego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że zbędne w sprawie byłoby przesłuchiwanie świadków czy zbieranie dodatkowych dowodów, bowiem prowadziłoby to do dalszego wyjaśniania kwestii już znanych organowi oraz przedłużania postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była zasadność wydania w zaistniałych w sprawie okolicznościach faktycznych decyzji nakazującej odwodnienie przedmiotowej drogi gminnej w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z ww. przepisem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Powyższy przepis stanowi istotne narzędzie do ochrony życia, zdrowia oraz bezpieczeństwa mienia i środowiska poprzez reagowanie na zagrożenia wynikające z niewłaściwego użytkowania obiektów budowlanych. Z treści tego przepisu wynika jednak, że jego zastosowanie wymaga wykazania, że to sposób użytkowania obiektu budowlanego powoduje realne zagrożenie. Podkreślenia wymaga, więc że ustawodawca nie powołał się na gruncie omawianej regulacji, na inne czynniki oprócz sposobu użytkowania, takie jak np. wady projektowe czy też wykonawcze. Wyjaśnić należy również, że "użytkowanie obiektu budowlanego" nie zostało co prawda zdefiniowane w przepisach p.b., jednak w praktyce pojęcie to zgodnie z jego znaczeniem ogólnym rozumieć należy, jako korzystanie z obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Oznacza to, że obiekt jest używany w sposób przewidziany w projekcie budowlanym, pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu budowy. Dodać należy, że co do zasady norma zawarta w art. 66 p.b. służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu budowlanego, czyli nie na skutek procesu realizacji inwestycji budowlanej, ale na skutek upływu czasu, czy innego czynnika, lecz nie związanego z działalnością inwestycyjną. Przepis ten nie może być zatem wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, jak i do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym (zob. wyroki NSA z 25 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 766/20; z 14 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 1424/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach sprawy, jak ustaliły organy obu instancji i co potwierdzają akta administracyjne sprawy, od czasu przebudowy drogi gminnej w oparciu o zgłoszenie z dnia [...] lipca 2022 r., na odcinku znajdującym się na wysokości nieruchomości L. O. (tj. dz. nr [...]) dochodzi do zalewania nieruchomości nr [...], co wynika z protokołów przeprowadzonych kontroli oraz oświadczenia właściciela ww. nieruchomości. Jednocześnie organy w treści wydanych decyzji wskazały m.in., że odcinek drogi na tej wysokości jest niedostosowany do panujących warunków ponieważ podczas przebudowy drogi uznano, że zastosowanie odwodnienia powierzchniowego będzie odpowiednie, co okazało się niewystarczające oraz że w projekcie przebudowy na tym odcinku projektant nie przewidział odwodnienia drogi. Powyższe twierdzenia - a więc okoliczność zalewania nieruchomości L. O. oraz brak odpowiedniego rozwiązania projektowego co do odwodnienia drogi na wysokości tejże nieruchomości w pierwotnym projekcie przebudowy drogi - nie są w sprawie sporne. Oceniając zatem ustalenia organów oraz wskazaną powyżej wykładnię przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną obu wydanych decyzji, stwierdzić należy, że organy niezasadnie i co najmniej przedwcześnie wydały decyzje w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b., nie wykazując uprzednio zaistnienia w okolicznościach sprawy przesłanki umożliwiającej zastosowanie przedmiotowego przepisu, tj. przesłanki niewłaściwego użytkowania drogi gminnej. W konsekwencji wadliwym było nałożenie na skarżącą obowiązku usunięcia zagrożenia wynikającego z braku odwodnienia przedmiotowego odcinka drogi gminnej, bez uprzedniego jednoznacznego wyjaśnienia przyczyny zalewania nieruchomości o nr dz. 103. Podkreślić należy jednocześnie, że z materiału dowodowego zebranego w aktach administracyjnych sprawy nie wynika, nawet pośrednio, by przyczyną zalewania nieruchomości nr [...] był sposób użytkowania drogi gminnej. Organy orzekające, niezasadnie utożsamiły bowiem ewentualne wady projektowe (brak przewidzenia w założeniach projektowych podczas przebudowy wykonania odwodnienia na przedmiotowym odcinku drogi gminnej) z przesłanką określoną w art. 66 ut. 1 pkt 2 p.b., tj. użytkowaniem w sposób zagrażający mieniu. Powyższa kwalifikacja prawna zaistniałego stanu faktycznego sprawy jest jednak nieprawidłowa i pozostaje w sprzeczności z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, dotyczącym zakresu stosowania art. 66 p.b., którego – jak już wyjaśniono powyżej - przesłanką zastosowania jest istnienie rzeczywistego zagrożenia dla życia, zdrowia, mienia lub środowiska, wynikającego z aktualnego stanu technicznego obiektu, będącego następstwem sposobu użytkowania, a więc eksploatacyjnych zaniedbań, zużycia technicznego lub braku właściwej konserwacji, nie zaś błędów projektowych lub wykonawczych z okresu budowy. Przepis ten nie dotyczy więc pierwotnych wad konstrukcyjnych lub projektowych – na co w okolicznościach sprawy powołały się de facto organy obu instancji, jako na przesłankę zastosowania trybu z art. 66 p.b., wskazując, że w projekcie przebudowy na przedmiotowym odcinku projektant nie przewidział odwodnienia drogi. Skoro więc z ustaleń organów wynika, że brak prawidłowego odwodnienia istniał od momentu realizacji przebudowy – na co organy wskazały w treści wydanych decyzji – to tym samym, logicznym wnioskiem byłoby stwierdzenie, że brak odwodnienia nie powstał w wyniku degradacji technicznej czy też niewłaściwego użytkowania obiektu. Co więcej, w toku postępowania organy de facto nie wykazały nawet konkretnie na czym miałoby polegać niewłaściwe użytkowanie, wskazując jedynie na brak zastosowania odpowiedniego rozwiązania projektowego w zakresie odwodnienia przedmiotowego odcinka drogi. Niemniej jednak, w ocenie Sądu przeprowadzone przez organy postępowanie dowodowe oraz analiza zebranego materiału dowodowego, nie wykluczają, że przyczyną zalewania nieruchomości na dz. nr [...] mogą być nieprawidłowości w sposobie użytkowania. Z tej przyczyny, Sąd uznał, że w sprawie konieczne jest przeprowadzenie ponownej, wnikliwej analizy dotyczącej przyczyny zalewania przedmiotowej nieruchomości w ramach, której należy m.in. przeanalizować zastosowane w projekcie przebudowy drogi rozwiązanie projektowe dotyczące odwodnienia, ich prawidłowość, a także powody niesprawdzenia się tego rozwiązania, poprawność ich wykonania, ich dostosowanie do zaistniałych na przedmiotowym odcinku drogi warunków, a także aktualny stan przedmiotowego odcinka drogi. Dopiero bowiem po wyjaśnieniu powyższych kwestii możliwa będzie ocena tego co jest faktyczną przyczyną zalewania nieruchomości i wydania na tej podstawie decyzji w odpowiednim trybie. Uchybienie organów w niniejszej sprawie polega więc przede wszystkim na błędnej wykładni i nieprawidłowym zastosowaniu art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 2 k.p.a. Wykazując w wydanych rozstrzygnięciach, że zalewanie nieruchomości znajdującej się obok przebudowanego odcinka drogi gminnej, którego dotyczy sprawa, wynika z nieprawidłowego zaprojektowania odwodnienia na tym odcinku drogi, uznały jednocześnie, że przyczyną zalewania nieruchomości jest nieprawidłowe użytkowanie drogi gminnej i w następstwie uznały, że w okolicznościach sprawy zachodzą przesłanki zastosowania trybu z art. 66. ust. 1 pkt 2 p.b. Błąd organów polega zatem na nieprawidłowym zakwalifikowaniu okoliczności błędu projektowego jako sposobu użytkowania w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, o którym mowa w ww. przepisie oraz przedwczesnym wydaniu rozstrzygnięcia, bez uprzedniego, jednoznacznego wyjaśnienia przyczyn zalewania nieruchomości. Ponownie rozpoznając sprawę organy winny zatem przeanalizować wnikliwie okoliczności związane z zalewaniem nieruchomości nr [...], w tym w szczególności ocenić prawidłowość rozwiązań projektowych i na tej podstawie ustalić w sposób jednoznaczny i znajdujący oparcie w aktach sprawy, jaka jest przyczyna zalewania przedmiotowej nieruchomości. Następnie – mając na uwadze przedstawioną w niniejszym wyroku ocenę prawną – winny zastosować odpowiedni tryb celem podjęcia właściwych działań. Przy czym, powtórzyć należy w tym miejscu, że tryb z art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b. znajduje zastosowanie w sytuacji gdy przyczyną zagrożenia jest sposób użytkowania obiektu budowlanego, a więc dotyczy nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu, natomiast trybem właściwym w celu wyeliminowania nieprawidłowości związanych z dokonaniem odstępstw od projektu już na etapie realizacji obiektu będzie tryb z art. 51 p.b. Wskazać przy tym należy, że wybudowanie wadliwie zaprojektowanego obiektu budowlanego na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę o ile nie daje podstaw do ingerencji w zakresie wyznaczonym hipotezą art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego ze względu na niezgodność z przepisami do momentu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę (tak wyrok NSA 16.05.2024 r., II OSK 2029/21), o tyle nie wyklucza zastosowania przepisów art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego. W art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymienia się sytuację, która polega na tym, że roboty budowlane są wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi podstawę podjęcia działań przez właściwy organ administracji publicznej także wtedy, gdy roboty budowlane są prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w sposób nieodbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (tak wyroki NSA: z 9.12.2015 r., II OSK 927/14, z 12.02.2008 r., II OSK 2041/06; z 28.05.2024 r. sygn. akt II OSK 2163/21). Ponadto, organy winny także rozważyć czy w sprawie nie zachodzi konieczność przeprowadzenia stosownego postępowania w oparciu o przepisy Prawa wodnego przez właściwe organy, tym bardziej że do przepisów ww. ustawy odwołał się w treści swojej decyzji organ odwoławczy, nie formułując jednak w związku z tym jakichkolwiek wniosków ani wyjaśnień. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że koniecznym w sprawie będzie wyeliminowanie z obrotu prawnego obu wydanych w sprawie decyzji, o czym orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 135 p.p.s.a., jak w pkt I. sentencji wyroku O kosztach sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt II. sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło