II SA/Bd 846/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński Przy udziale Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy W. K. po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi R. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] 2005r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. R. R. wniósł do WSA w Bydgoszcz skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. nr [...]. Organ II instancji swoje rozstrzygnięcie oparł na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i w wyniku wniesionego odwołania przez skarżącego od decyzji Starosty S. z dnia [...] 2005 r., Nr [...] orzekającej o uznaniu go za osobę bezrobotną z dniem 2 czerwca 2005 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Starosta S. decyzją z dnia [...] 2005 r. uznał R. R. z dniem 2 czerwca 2005 r. za osobę bezrobotną i odmówił przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych w związku z tym, iż jako bezrobotny w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień jej rejestracji nie legitymuje się 365 dniami uprawniającymi do zasiłku. Do dni tych bowiem nie zaliczono części okresu pracy jaką bezrobotny świadczył u rolnika indywidualnego. Od w/wym. decyzji, w części dotyczącej prawa do zasiłku, R. R. wniósł odwołanie, podnosząc, że za cały ostatni okres jego pracy u rolnika indywidualnego były opłacone stosowne składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy. W związku z tym uważa, iż powinien uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Rozpatrując odwołanie organ oparł się na podstawie art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zdaniem organu odwoławczego podstawowym kryterium zaliczenia okresów zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej do okresu uprawniającego do zasiłku jest istnienie obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy od osiąganego wynagrodzenia lub dochodu (art. 71 ust. 1 pkt 2 1it."a" i 1it."i" ustawy). W myśl art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. "a" wym. ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, o których mowa w art. 104 tejże ustawy. Z akt sprawy wynika, iż R. R. w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień uznania za bezrobotnego pracował zarobkowo w wymiarze pełnego etatu w gospodarstwie rolnym R. W. i był zgłoszony przez tego pracodawcę do ubezpieczeń społecznych za okres pracy od 01.04.2000 r. do 31.05.2005 r. Za okres ten opłacone zostały również składki na Fundusz Pracy. W myśl art. 2 ust. 1 pkt. 25 ustawy o promocji zatrudnienia (...) pracodawcą jest jednostka organizacyjna, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, które zatrudniają lub mają zamiar zatrudnić co najmniej jednego pracownika. Z kolei w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 02.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) działalność wytwórcza w rolnictwie nie jest działalnością gospodarczą. Zatem rozumieniu przywołanych wyżej przepisów rolnik indywidualny nie jest pracodawcą, a tym samym nie jest objęty obowiązkiem odprowadzania składek na Fundusz Pracy od wynagrodzeń osiąganych przez zatrudnionych pracowników na podstawie dyspozycji art. 104 ustawy o promocji zatrudnienia (...). W związku z tym składki na Fundusz Pracy wniesione do ZUS od dnia 01.06.2004 r. do 31.05.2005 r. z tytułu zatrudnienia R. R. w gospodarstwie rolnym były składkami opłaconymi i pobranymi nienależnie, co stwierdził ZUS - Biuro Terenowe w S. w piśmie z dnia [...] 2005 r. znak: [...] . Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie została spełniona istotna przesłanka określona w cyt. wyżej art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. "a" ustawy o promocji zatrudnienia (...) dotycząca istnienia obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy, o których mowa wart. 104 w/wym. ustawy. Tym samym okres pracy zarobkowej R. R. w gospodarstwie rolnym w okresie od 01.06.2004 r. do 31.05.2005 r., przypadający w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w powiatowym urzędzie pracy, nie podlega zaliczeniu do ustawowych 365 dni warunkujących przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zatem R. R., rejestrując się jako bezrobotny w dniu 02.06.2005 r., nie spełnił niezbędnych warunków do nabycia prawa do zasiłku, ponieważ nie posiada odpowiedniego okresu uprawniającego do zasiłku w wymiarze co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji. Legitymuje się bowiem 183 dniami z tytułu zatrudnienia (od 01.12.2003 r. do 31.05.2004 r.). W skardze do Sądu skarżący uważa się za pokrzywdzonego. Składki na Fundusz Pracy odprowadzał jego pracodawca. W związku z powyższym Organ powinien przyznać jemu prawo do zasiłku. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej doszło bowiem do naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy. Podstawą materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy o zatrudnieniu ( cyt. na wstępie). Zgodnie z przepisem art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 a, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z wyjątkiem obowiązku opłacania składek za niepełnosprawnych, o których mowa w art. 104; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy ( FP), stosownie do treści przepisu art. 104 ust 1 pkt 1 lit. a ustawy o zatrudnieniu, nałożony został między innymi na pracodawców, za osoby pozostające w stosunku pracy i uzyskujące w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Tak więc zaliczeniu do stażu pracy, od którego zależy prawo do zasiłku dla bezrobotnych, podlega ten okres zatrudnienia, w którym osoba ubiegająca się o zasiłek pozostając w stosunku pracy, osiągała miesięcznie co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, od którego pracodawca opłacał obowiązkowe składki na FP. Organy administracji rozstrzygające niniejszą sprawę uznały, że skarżący nie legitymuje się wymaganym stażem pracy ponieważ, pomimo tego, że był zatrudniony w okresie od 1 kwietnia 2004r. do 31 marca 2005r. i osiągał wynagrodzenie minimalne, od którego odprowadzono składki na FP, to jednak pracodawca nie był pracodawcą w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 25 ustawy o zatrudnieniu i tego okresu nie można zaliczyć do stażu pracy o jakim mowa w art. 71 ust 1 pkt 2a cytowanym powyżej. Niewątpliwie w art. 2 ust 1 pkt 25 ustawy o zatrudnieniu ustawodawca zdefiniował pojęcie pracodawcy. Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie jest mowa o pracodawcy - oznacza to jednostkę organizacyjną, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, które zatrudniają lub mają zamiar zatrudnić co najmniej jednego pracownika. W ustawie o zatrudnieniu nie wyjaśniono bliżej co należy rozumieć pod pojęciem " prowadzącej działalność gospodarczą". Sięgając pomocniczo do ustawy o działalności gospodarczej ( cyt. na wstępie), można zgodzić się z tym, że działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły ( art. 2 tej ustawy). Wobec tego należy stwierdzić, że działalność wytwórcza w rolnictwie - jeśli nie jest wykonywana wyłącznie dla zaspokojenia własnych potrzeb, czyli gdy jest zarobkowa ( ukierunkowana " na zbyt") jest także działalnością gospodarczą,( tak K. Kohutek Komentarz do art. 3 ustawy o działalności gospodarczej - system informacji prawnej Lex/el. 2005). W takim razie osoba fizyczna zajmująca się działalnością wytwórczą w rolnictwie o charakterze zarobkowym, zatrudniająca w swoim gospodarstwie rolnym co najmniej jednego pracownika jest pracodawcą w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 25 ustawy o zatrudnieniu. Ma zatem obowiązek uiszczenia za osoby pozostające u niej w stosunku pracy, składek na FP. Jak wynika to z akt administracyjnych, w niniejszej sprawie miała miejsce właśnie taka sytuacja. R. R. był zatrudniony w gospodarstwie rolnym. Jego pracodawca opłacał składki na FP. Okres ten powinien więc zostać zaliczony do stażu pracy, od którego zależy prawo skarżącego do zasiłku dla bezrobotnych, zgodnie z przepisem art. 71 ust 1 pkt 2a, pod warunkiem, że nie ma wątpliwości co do tego, że prowadzi wytwórczą działalność rolniczą o charakterze zarobkowym. Żadnych ustaleń w tym zakresie organy administracji nie poczyniły. Muszą zatem to uczynić ponownie rozpoznając sprawę. Obecnie, od dnia 1 listopada 2005r. uległa zmiana definicji pracodawcy. Pracodawcą jest jednostka organizacyjna, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one co najmniej jednego pracownika ( art. 1 pkt 1 lit. a tiret 8 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 164, poz. 1366). Jedynym kryterium pozostaje zatrudnienie co najmniej jednego pracownika, co jest bardzo czytelne i jednoznaczne. Ponadto w art.19 tej ustawy zawarto regulację odnoszącą się wprost do kwestii charakteru prawnego okresów zatrudnienia u pracodawcy prowadzącego działalność wytwórczą w rolnictwie przebytych po dniu 1 czerwca 2004r. do dnia wejścia w życie ustawy, nakazując zaliczyć ten okres do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli tylko podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Należy przyjąć w związku z powyższym, że zamiarem ustawodawcy nigdy nie było wyłączenie z grona pracodawców osób prowadzących działalność wytwórczą w rolnictwie. Doszło do tego tylko z powodu błędnej interpretacji przepisu art. 3 ustawy o działalności gospodarczej przez organy administracji. Należy przyjąć, że zmianę definicji pracodawcy wprowadzono, aby tego uniknąć w przyszłości. Reasumując stwierdzić należy, że organy administracji publicznej obu instancji, rozpoznając niniejszą sprawę naruszyły przepisy prawa materialnego przez błędną ich interpretację , co miało wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.