II SA/Bd 846/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-12-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak, Sędzia WSA Wojciech Jarzembski, Asesor WSA Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie od decyzji organu I instancji, nie ustalając uprzednio, czy zostało ono wniesione w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 134 K.p.a. i art. 7, 77 K.p.a. Organ odwoławczy jest zobowiązany do zbadania terminowości wniesienia odwołania. Zaniechanie tej czynności, a w konsekwencji merytoryczne rozpoznanie sprawy pomimo potencjalnego uchybienia terminu, skutkuje nieważnością decyzji organu odwoławczego jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
R. N. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko. Skarżąca pracowała i zamieszkiwała w Niemczech, ubiegając się o świadczenia w państwie zatrudnienia. Organy uznały, że nie spełnia ona warunku zamieszkania w Polsce przez co najmniej rok przed złożeniem wniosku. Skarżąca podniosła, że jest na stałe zameldowana i mieszka w Polsce, a ustawodawstwo niemieckie nie przewiduje takiego świadczenia. Prokurator wniósł o uchylenie decyzji z uwagi na brak ustalenia przez organ II instancji terminowości wniesienia odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] W. K. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
II SA/Bd 846/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r.Nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję działającego z upoważnienia Marszałka Województwa [...] Dyrektora Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] o odmowie przyznania R. N. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko – H. N .
Organy obu instancji powołały się na przepis art.21 ust.1 pkt 2 i ust.3 w związku z art. 1 ust.2 i ust.3, art. 2 pkt. 2, art. 3 pkt. 10, art. 16 ust. l, ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( t.j. z 2006 r. Dz.U. Nr 139, poz. 992 ze zm.).
Na podstawie akt sprawy ustalono, że R.N. pracuje i zamieszkuje na terytorium Niemiec i ubiega się o świadczenia rodzinne w państwie zatrudnienia. Organy orzekające wskazały, że podjęcie przez osobę uprawnioną do świadczeń rodzinnych aktywności zawodowej w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej jest spełnieniem przesłanki do wydania decyzji przez samorząd województwa w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.
Wskazano, że zgodnie z treścią art.1 ust. 3 omawianej ustawy organy świadczenia rodzinne przysługują osobom o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 1 roku przed złożeniem wniosku oraz przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne. Wobec bezspornego faktu podjęcia pracy i zamieszkania R.N. na terytorium Niemiec uznano, że nie spełnia ona warunków niezbędnych do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło ponadto, że nie jest możliwe pobieranie niektórych świadczeń w kraju zamieszkania, a niektórych w kraju zatrudnienia.
Od decyzji organu II instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła R.N. oświadczając, że na stałe zameldowana jest w Polsce, tutaj również mieszka na stałe jej syn. Domaga się przyznania jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko ponieważ świadczenia takiego nie przewiduje ustawodawstwo niemieckie.
Biorąca udział w sprawie Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] W. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując na brak ustalenia przez organ II instancji, czy odwołanie złożone zostało w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów aniżeli to w skardze wskazano.
W myśl art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, wydając w tym przedmiocie postanowienie. Organ odwoławczy jest zatem obowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od kwestionowanej przez stronę decyzji zostało wniesione w przewidzianym w art. 129 § 2 kpa 14-dniowym terminie, a w przypadku uchybienia terminu – do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie terminu do dokonania tej czynności. Uchybienie ustawowego terminu wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji.
Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. podstawą wyrokowania przez sąd są akta sprawy. Z akt przedłożonych sądowi w niniejszej sprawie wynika, że od decyzji organu I instancji, doręczonej za pośrednictwem poczty w dniu [...] czerwca 2007r. zostało złożone przez skarżącą odwołanie, które wpłynęło do organu w dniu [...] lipca 2007r. Z akt sprawy nie wynika, czy skarżąca złożyła odwołanie osobiście, czy też przesłała je pocztą i kiedy nadała je w placówce pocztowej. Do akt załączone zostało wprawdzie kilka kopert świadczących o przesyłaniu w nich przez skarżącą korespondencji do organu, ale jednocześnie brak dowodów świadczących o dokonaniu przez organ II instancji ustalenia, czy i która z tych kopert zawierała odwołanie od decyzji. Nie sposób zatem stwierdzić, czy zachowany został przez stronę czternastodniowy termin do wniesienia środka zaskarżenia, a zestawienie dat wydania decyzji i złożenia odwołania wskazuje wręcz na jego przekroczenia. Wobec nie wyjaśnienia powyższych okoliczności istnieje prawdopodobieństwo, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu ustawowego. Okoliczność ta wymaga więc wyjaśnienia przez organ II instancji. Złożenie odwołania po terminie powodowałoby bowiem konieczność stwierdzenia przez organ odwoławczy w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, stosownie do treści przepisu art. 134 K.p.a. Skutkiem tego decyzja organu I instancji stałaby się ostateczna. Rozstrzyganie przez organ odwoławczy w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organu I instancji skutkowałoby nieważnością decyzji organu II instancji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Ma to więc istotne znaczenie przy ustalaniu legalności zaskarżonej decyzji przez sąd.
Zaniechanie podjęcia przez organ II instancji czynności wyjaśniających w powyższym zakresie jest równoznaczny z naruszeniem zasad postępowania przewidzianych w art. 7 i 77 kpa oraz przepisu art. 134 kpa.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja wydana została z obrazą przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło