II SA/Bd 848/13
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-08-30
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, nawet jeśli sprawa dotyczy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa wnioskodawczyni, obejmująca niski dochód gospodarstwa domowego i brak własnych środków, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tej formie, ponieważ opłacenie profesjonalnego pełnomocnika mogłoby naruszyć jej konieczne utrzymanie.Stan faktyczny
A. S. – H. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni skarży decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Analiza jej sytuacji majątkowej wykazała niski dochód gospodarstwa domowego, zły stan zdrowia i brak oszczędności.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić adwokata dla wnioskodawczyni i oddalić wniosek w pozostałym zakresie (tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. – H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanowił: 1. ustanowić adwokata, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) A. S. – H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż skarżąca skarży decyzję w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Należy podkreślić, iż przepis art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a. ) przewiduje ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Ponadto ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 262 powoływanej ustawy). Z tego względu zasadnym jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o regulację zawartą w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – ustanowienia adwokata - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonując w niniejszej sprawie oceny sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych wnioskodawczyni ustalono, iż we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z mężem. Dochód gospodarstwa domowego składający się ze świadczenia emerytalnego męża wynosi [...] zł netto miesięcznie (decyzja ZUS z dnia [...] r.). Skarżąca wskazała na swój zły stan zdrowia oraz to, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Dalej oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
W tym stanie rzeczy, po uwzględnieniu rzeczywistych obciążeń i stałych jej wydatków należało uznać, że A. S. – H. uprawdopodobniła zasadność swojego wniosku, a sytuacja majątkowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym zainteresowanej.
Z tych powodów, na podstawie przepisu art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło