II SA/Bd 848/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2023 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 24 czerwca 2022 r. nr WINB-WOP.7721.53.2022.AI w przedmiocie rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2022 r., nr PINB.5121.2.2022, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Inowrocławiu (PINB) nakazał R. R. (skarżącemu) rozbiórkę garażu zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] w miejscowości K., gmina I., wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. W uzasadnieniu organ przywołał, że przeprowadzona w dniu 9 lipca 2021 r. kontrola na nieruchomości skarżącego wykazała istnienie garażu posadowionego na wylewce z chudego betonu, pobudowanego z płyty warstwowej, z dachem jednospadowym, o wymiarach ok. 6,12 m i 4,87 m i wysokości 2,42 w najwyższym i 2.01 m w najniższym punkcie oraz o pow. 29,80 m2. Organ wskazał, że podczas kontroli inwestor oświadczył, iż w momencie zakupu działki na miejscu garażu stał stary garaż blaszany, a nowy wykonał około 5 lat wcześniej, nie zgłaszając jego budowy do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Przywołał, że postanowieniem z dnia 28 stycznia 2022 r. PINB wstrzymał prowadzenie budowy przedmiotowego garażu i na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 – dalej "p.b.") pouczył o możliwości złożenia wniosku o warunkach i zasadach legalizacji samowolnie zrealizowanego garażu. Wskazał, że w obliczu niezłożenia przez skarżącego wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu, na podstawie art. 49e ust. 1 pkt 1 p.b. zasadnym jest nałożenie na skarżącego obowiązku rozbiórki samowolnie zrealizowanego garażu. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez adwokata, podniósł, że skoro powierzchnia garażu wynosi 29,80 m2, to garaż nie wymagał zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. b p.b. i z tego względu nie podlega on legalizacji, o której pouczono w postanowieniu wstrzymującym roboty budowalne, i której niewykonanie obłożono rygorem wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Wskazano nadto na naruszenie przepisów postępowania polegające na niewyjaśnieniu, w tym w oparciu o przesłuchanie świadków, istotnych okoliczności sprawy w postaci parametrów garażu wcześniej istniejącego w miejscu garażu nowego, jego parametrów, zakresie wykonanych prac i ich kwalifikacji jako ewentualnej przebudowy. Decyzją z dnia 24 czerwca 2022 r., nr WINB-WOP.7721.53.2022.AI, Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy (WINB) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy obiekt pobudowany został bez zgłoszenia wymaganego przepisem art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie realizacji garażu (do dnia 18 września 2020 r.). Organ wskazał, że również w obecnym stanie prawnym legalne pobudowanie garażu o pow. do 35 m2 możliwe jest po uprzednim zgłoszeniu budowy właściwemu organowi (art. 29 ust. 1 pkt 14 p.b. w brzmieniu aktualnym). Dalej WINB stwierdził, że w postanowieniu o wstrzymaniu budowy prawidłowo pouczono skarżącego o warunkach i trybie legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu, w tym o konsekwencji braku jego legalizacji w postaci nałożenia obowiązku rozbiórki. Wskazał, że postanowienie to nie zostało przez skarżącego zakwestionowane zażaleniem i nie złożył on w jego następstwie wniosku o legalizację obiektu. Wobec tego, w ocenie WINB, zasadnym było zastosowanie art. 49e pkt 1 p.b. i wydanie decyzji o rozbiórce obiektu. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ powołał oświadczenie skarżącego złożone podczas kontroli na nieruchomości, że w miejscu starego garażu posadowił on nowy o wskazanych wymiarach, była to więc budowa w rozumieniu p.b., wymagająca uprzedniego zgłoszenia, a nie przebudowa, jak podnosi skarżący. W skardze na powyższą decyzję R. R., reprezentowany przez adwokata, wniósł o jej uchylenie wraz z decyzją I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie obu decyzji i umorzenie postępowania, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie [...]zł. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: - art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. b p.b. poprzez jego nieuzasadnione okolicznościami sprawy zastosowanie, tj. w sytuacji, gdy przedmiotowy garaż ma powierzchnię 29,80 m2 i zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. b p.b. inwestycja tego typu nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 p.b., - art. 49e pkt 1 p.b. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie nie było wymagane zgłoszenie wniosku o legalizację obiektu budowlanego, który powstał w wyniku przebudowy istniejącego garażu, - naruszenie art. 70 w zw. z art. 77 i 80 k.p.a.") poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego na okoliczność dokonania przebudowy wcześniej istniejącego garażu o tych samych charakterystycznych parametrach co garaż posadowiony aktualnie, pomimo że skarżący zakomunikował w postępowaniu, że dokonał jedynie robót o charakterze przebudowy, - art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie pełnej inicjatywy dowodowej mającej na celu pełnej wyjaśnienie sprawy – nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność wcześniejszego istnienia garażu blaszanego w danym miejscu i nieustalenie, czy w sprawie doszło do przebudowy a nie samowolnej budowy garażu, - art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego – niezgodną z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania ocenę zeznań skarżącego, z których wynika, że dokonał on jedynie przebudowy garażu. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na rzecz powyższych zarzutów, wskazując przede wszystkim, że organ bezpodstawnie przyjął, iż istniejący garaż jest obiektem zrealizowanym od nowa i nie przeprowadził w tym kierunku wyczerpującego postępowania dowodowego pomimo oświadczenia zawartego w odwołaniu od decyzji o tym, iż istniejący garaż powstał w wyniku przebudowy, a nie budowy od podstaw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a.") wykazała, że odpowiada ona prawu. Skarga nie zasłużyła zatem na uwzględnienie. Skarżący kwestionuje nakaz rozbiórki garażu istniejącego na działce o numerze ewid. [...] w miejscowości K., gmina I.. Decyzje organów obu instancji wydane zostały w oparciu o art. 49e pkt 1 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (publ. jak wcześniej wskazano). Zgodnie z jego treścią organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Decyzja podejmowana w oparciu o art. 49e p.b. ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku zaistnienia opisanej w tym przepisie okoliczności organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do wydania decyzji o nakazie rozbiórki. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżący nie złożył wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego terminie określonym w postanowieniu PINB z dnia 28 stycznia 2022 r., nr PINB.5121.2.2022, o wstrzymaniu prowadzenia budowy garażu bez wymaganego zgłoszenia, które zostało mu doręczone 1.02.2022 r. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszeni. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (art. 48 ust. 3 p.b.). Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 4 p.b.). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 p.b.). W postanowieniu PINB z dnia 28 stycznia 2022 r., nr PINB.5121.2.2022 wstrzymującym stronie skarżącej roboty budowlane, organ przedstawił kwalifikację wykonanych robót budowlanych jako samowolę budowlaną, poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację dokonanej rozbudowy oraz o tym, że w przypadku braku złożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia zostanie wydana decyzja o rozbiórce samowolnie zrealizowanego garażu. Jak zaś wskazują akta sprawy, skarżący nie skorzystał ani z możliwości złożenia wniosku o legalizację, ani z możliwości zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 48 ust. 4 p.b.). Mając to na uwadze stwierdzić należy, że ziścił się warunek obligujący organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Odnosząc się do argumentacji skargi stwierdzić należy, że zarzuty wskazujące na niewłaściwą kwalifikację realizacji przedmiotowego garażu jako samowoli budowlanej winny być podnoszone na gruncie ewentualnej skargi na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia 28 stycznia 2022 r., nr PINB.5121.2.2022. W tym bowiem postanowieniu, zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b., organ ocenia, czy budowa obiektu budowlanego winna zostać poprzedzona zgłoszeniem. Postanowienie z art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b. stanowi w tym zakresie formę prejudykatu, który – w przypadku uzyskania przymiotu ostateczności – wiąże organ w dalszym postępowaniu dotyczącym stwierdzonej samowoli. Spójne jest to z zaakcentowanym wcześniej związanym charakterem decyzji wydawanej na podstawie art. 49e p.b. Zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego w postaci art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. b i art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. b p.b. (co do kwalifikacji jako przebudowę robót budowlanych wykonanych w związku z realizacją wolno stojącego garażu) oraz przepisów prawa procesowego w postaci art. 7, 77 i 80 k.p.a. (co do zarzucanych braków w ustaleniach faktycznych co do charakteru przeprowadzonych robót budowlanych) należy uznać za spóźnione. Zarzut naruszenia art. 49e pkt 1 p.b. jest zaś – w obliczu zgromadzonego materiału dowodowego – oczywiście niezasadny (skarżący nie złożył w wymaganym wniosku o legalizację stwierdzonej postanowieniem samowoli, organ miał zatem obowiązek rozstrzygnąć o nakazie rozbiórki). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.