II SA/Bd 849/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2018-02-13

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak, Katarzyna Korycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy numer księgi wieczystej stanowi dane przedmiotowe, czy podmiotowe w rozumieniu przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, i czy do jego uzyskania wymagane jest wykazanie interesu prawnego?
Ratio decidendi
Numer księgi wieczystej, choć sam w sobie może być uznany za element przedmiotowy opisu nieruchomości, w kontekście przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, w szczególności art. 20 ust. 2 pkt 1, należy traktować jako dane, które umożliwiają dostęp do danych podmiotowych (właścicieli). W związku z tym, udostępnienie numeru księgi wieczystej, gdy zawiera on dane podmiotowe, wymaga od wnioskodawcy wykazania interesu prawnego zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Stan faktyczny
Fundacja wystąpiła o udostępnienie numerów ksiąg wieczystych dla wskazanych działek ewidencyjnych, powołując się na cele statutowe związane z odnajdywaniem spadkobierców. Organ I instancji odmówił wydania informacji z powodu niewykazania interesu prawnego. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając, że numer księgi wieczystej zawiera dane podmiotowe, a Fundacja nie wykazała interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Fundacji, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Europejskiej Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie wydania informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2017r., nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 7bust. 2 pkt 2, art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 4-4 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016r. poz. 1629 z późn.zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 z późn.zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2017r., nr [...] orzekającą o odmowie wydania Fundacji, informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie udostępnienia numeru ksiąg wieczystych dla nieruchomości o wskazanych identyfikatorach. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy: Fundacji, (dalej: Fundacja) wystąpiła do Starostwa wnioskiem z [...] grudnia 2016r. o udostępnienie numerów ksiąg wieczystych dla działek o nr ewidencyjnych [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Do wniosku załączono odpis z KRS oraz statut i wywiedziono, że Fundacja ma interes prawny wynikający z celów statutowych. Pismem z [...] stycznia 2017r. organ I instancji wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku przez wykazanie interesu prawnego do uzyskania wnioskowanych danych. W odpowiedzi Fundacja wskazała między innymi, że nieruchomości te są składnikami masy spadkowej po władających tymi gruntami, nieżyjących już osobach. Fundacja realizując cele statutowe stara się odszukać spadkobierców, by umożliwić im wzięcie udziału w postępowaniu i złożenie stosownych oświadczeń przed sądem lub notariuszem. Dodatkowo w piśmie z [...] marca 2017r. Fundacja wyjaśniła, że udostępnienie nr ksiąg wieczystych powinno odbywać się na zasadzie art. 24 ust. 2 p.g.k., a nie na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 3, co oznacza, że nie jest ona zobowiązana do wykazywania interesu prawnego. Fundacja wskazała, że daje rękojmię ochrony danych osobowych, zbiór danych został bowiem zgłoszony GIODO. Starosta decyzją z [...] marca 2017r. odmówił Fundacji udostępnienia informacji z operacji gruntów i budynków w zakresie numerów ksiąg wieczystych dla nieruchomości o podanych identyfikatorach, powołując się na brak wykazania interesu prawnego w uzyskaniu wnioskowanych danych o charakterze podmiotowym. W odwołaniu Fundacja wniosła o uchylenie lub zmianę powyższej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 107 § 3, art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 85, art. 80 k.p.a. i art. 35 § 3 i art. 36 § 1 i 2 k.p.a. Fundacja podniosła także zarzuty naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie w częściowo poprawnie ustalonym stanie faktycznym i przyjęcie, że skarżąca powinna legitymować się interesem prawnym w żądaniu udostępnienia danych wskazanych we wniosku, w sytuacji gdy wystąpiła wyłącznie o podanie numerów ksiąg wieczystych dla precyzyjnie wskazanych nieruchomości, czyli danych przedmiotowych wskazanych w ewidencji gruntów oraz art. 24 ust. 2 p.g.k. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy wykazanie interesu prawnego nie jest przesłanką pozytywnego załatwienia wniosku skarżącej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał zakres informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, na podstawie art. 20 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzna. Stwierdził, że stosownie do art. 24 ust. 2 ww. ustawy, informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne, co nie powoduje jednak powszechnego do nich dostępu. Udostępnienie przez starostę informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, zgodnie z art. 24 ust. 3. Przybiera formę m.in. wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu oraz wyrysów z map ewidencyjnych. Każdy może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, z zastrzeżeniem ust. 5 (art. 24 ust. 4). Jak wynika z art. 24 ust. 5 starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, jedynie na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2a) operatorów sieci w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych; 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2a, które mają interes prawny w tym zakresie. Organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie jest jednym z podmiotów, wymienionych w tym przepisie, co prawidłowo przyjął organ I instancji. W szczególności Fundacja nie wykazała własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego udostępnienie wnioskowanych danych. Organ wskazał, że istota interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Ustalenie interesu prawnego sprowadza się zatem do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Organ drugiej instancji stwierdził, iż z materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości ani osobą nią władającą, zatem jedyna podstawą uzyskania wnioskowanych informacji mógł być art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k. Zgodnie z tym przepisem wnioskodawca powinien dokładnie wskazać przepis, z którego wynika obowiązek udostępnienia mu danych podmiotu z ewidencji gruntu, przy czym interes ten musi mieć charakter bezpośredni, indywidualny, realny. Wnioskodawca swój interes prawny wywodzi m.in. z art. 1 oraz 4 ustawy o fundacjach, w zw. z § 10 ust. 3 statutu Fundacji, zgodnie z którym jej dodatkowym celem jest "działalność społecznie użyteczna w zakresie odnajdywania spadkobierców, którzy z różnych przyczyn nie dotarli do informacji o powołaniu do spadku. W szczególności chodzi i zbieranie informacji o nieobjętych spadkach i przekazywanie tych informacji spadkobiercom w celu umożliwienia im wzięcia udziału w postępowaniu i złożenia stosownych oświadczeń przed sądem lub notariuszem." Fundacja powołał się również na fakt, że wystąpiła do GIODO z wnioskiem o zgłoszenie zbioru danych pn. Zbiór danych Fundacji, do rejestracji. W odwołaniu strona podnosi, że sama wskazała, że właściciele nieruchomości nie żyją, a starosta tego nie uwzględnił, mimo iż wniosła o przeprowadzenie dowodu z aktów stanu cywilnego właścicieli nieruchomości i nie ustalił czy właściciele ci żyją. Wobec powyższego organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu prowadzonym na wniosek w trybie art. 24 ust. 5 p.g.k., to na wnioskodawcy ciąży główny obowiązek wykazania interesu prawnego, w przedstawieniu dowodów na tę okoliczność, jeżeli na takie się powołuje. Przy czym ustalenie, czy właściciele nieruchomości żyją nie ma znaczenia dla sprawy. Przepisy p.g.k dotyczące udostępnienia żądanych danych nie wskazują, że przepis art. 24 ust. 5 p.g.k. nie ma zastosowania do osób zmarłych. Organ odwoławczy wskazał nadto, że w sprawie zaistniały okoliczności mające wpływ na niezałatwienie sprawy w terminie, jednakże organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 36 k.p.a. W ocenie organu odwoławcze Fundacja wykazała jedynie interes faktyczny w udostępnieniu żądanych danych, a to nie uprawnia do skutecznego żądania od starosty ujawnienia wnioskowanych informacji. Organ powołując się na przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz orzecznictwo sądowe wskazał, że informacje zawarte w księdze wieczystej są danymi o charakterze przedmiotowo -podmiotowym. Za dane osobowe należy uznać numery ksiąg wieczystych i zbiory dokumentów, skoro są w nich ujawnione podmioty będące właścicielami nieruchomości, dla których księgi te lub zbiory są prowadzone. Skoro treść ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów jest powszechnie dostępna, to ujawnienie ich numerów pozwala na ujawnienie jednocześnie danych osobowych wpisanych w tych księgach właścicieli nieruchomości. Zdaniem organu można na tej podstawie stwierdzić, że dane ewidencji gruntów i budynków dotyczące numerów ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów zawierają dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k. Wnioskodawca nie ma jednak interesu prawnego w uzyskaniu danych podmiotowych, zatem w świetle art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy, brak było podstaw do udzielenia mu wnioskowanych informacji. Przedmiotem żądania jest w istocie uzyskanie informacji potrzebnych do ustalenia kręgu potencjalnych spadkobierców oraz składników majątku spadkowego. Nie jest to zatem interes prawny w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k., nie może tym celom służyć tryb postępowania uregulowany w ww. ustawie. Organ odwoławczy nie zaakceptował wykładni wnioskodawcy co do dostępu numeru księgi wieczystej każdemu podmiotowi, bowiem mogłoby to prowadzić do obejścia wymagań i warunków stawianym dla udostępnienia informacji wchodzących w skład ewidencji gruntów i budynków przez ustawę p.g.k. Organ pierwszej zatem prawidłowo uzależnił udzielenie skarżącemu żądanych informacji od wykazania interesu prawnego, czego wnioskodawca żądając udostępnienia numerów ksiąg wieczystych nie uczynił. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Fundacja z siedzibą w M. wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła analogicznie jak w odwołaniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 107 § 3 k.p.a. przez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu II instancji, a w rezultacie ustosunkowania się do niech w rzeczowy i wyczerpujący sposób 2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84, art. 80 k.p.a. poprzez: - brak wyczerpującego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego na skutek nieprzeprowadzenia przez stronę wnioskowanego w pkt II pisma z dnia [...] marca 2017r. oraz odwołaniu dowodu z aktów stanu cywilnego właścicieli nieruchomości wskazanych we wniosku, - brak postanowienia w przedmiocie wniosków dowodowych, - pominiecie dowodu załączonego do pisma z [...] marca 2017r. w postaci karty zgłoszenia zbioru danych osobowych wraz z dowodem nadania, - brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło organ II instancji do poczynienia całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie w częściowo poprawnie ustalonym stanie faktycznym i przyjęcie, że skarżąca powinna legitymować się interesem prawnym w żądaniu udostępnienia danych wskazanych we wniosku, w sytuacji gdy wystąpiła wyłącznie o podanie numerów ksiąg wieczystych dla precyzyjnie wskazanych nieruchomości, czyli danych przedmiotowych wskazanych w ewidencji gruntów oraz art. 24 ust. 2 p.g.k. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy wykazanie interesu prawnego nie jest przesłanką pozytywnego załatwienia wniosku skarżącej z [...] grudnia 2016r. W uzasadnieniu skarżąca Fundacja zwróciła w szczególności uwagę, że organy obydwu instancji pominęły wnioski o przeprowadzenie dowodu ze zgłoszenia zbioru danych osobowych wraz z dowodem nadania oraz z aktów stanu cywilnego właścicieli nieruchomości wskazanych we wniosku. W konsekwencji organ II instancji nie ustalił czy właściciele nieruchomości wskazanych we wniosku żyją i czy w ogóle zachodzi konieczność powoływania się na ochronę ich danych osobowych. Skarżąca podkreśliła, że jej wniosek dotyczył wyłącznie udostępnienia numerów ksiąg wieczystych, a zatem danych przedmiotowych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Ustawodawca decydując o utworzeniu ksiąg wieczystych o charakterze jawnym miał na celu stworzenie możliwości zapoznania się z danymi dotyczącymi stanu prawnego i faktycznego nieruchomości. Podobnie jak w przypadku utworzenia Krajowego Rejestru Sądowego, udostępnienie ksiąg wieczystych o charakterze jawnym wiąże się z udostępnieniem zainteresowanym pewnej części danych osobowych. Organ II instancji powołał się w decyzji na konieczność utrzymania w tajemnicy danych, które ustawodawca uznał za jawne tworząc system ksiąg wieczystych. Skarżąca ponownie powołując się na wyrok NSA z 19 listopada 2014r. sygn. akt I OSK 802/13 wskazała, że w wyroku tym Sąd stwierdził, iż numer księgi wieczystej stanowi przedmiotowy element opisu nieruchomości zawarty w ewidencji gruntów i budynków, podlegający ujawnieniu na wniosek w trybie art. 24 ust. 2 ustawy, bez potrzeby wykazywania przez wnioskodawcę interesu prawnego. Z art. 20 wynika, że numer księgi wieczystej stanowi jedną z informacji dotyczących gruntu. Warunkiem skuteczności wniosku o wskazanie numeru księgi wieczystej nieruchomości jest jednak konkretne określenie tej nieruchomości przez wskazanie numeru działki lub adresu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów administracji publicznej w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 1629 z późn.zm., dalej "p.g.k."). Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 2 pkt 8 ww. ustawy, pod pojęciem "ewidencji gruntów i budynków" (katastru nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W myśl art. 20 ust. 1 p.g.k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej (ust. 1). W ewidencji tej, zgodnie z treścią art. 20 ust. 2 p.g.k., wykazuje się także: 1) właścicieli nieruchomości (a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub samorządowych – oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części, w przypadku gruntów dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów nie można ustalić ich właścicieli – osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania); 2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów o których mowa w pkt 1; 3) informację o wpisaniu do rejestru zabytków; 4) informację, czy wyróżniony w ewidencji gruntów i budynków obszar gruntu, w całości lub w części, objęty jest formą ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; 5) wartość katastralną nieruchomości; 6) informacje dotyczące umów dzierżawy, jeżeli od wykazania takich informacji w ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest nabycie praw wynikających z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także z przepisów o rozwoju obszarów wiejskich. Przedmiotowa ewidencja, w odniesieniu do konkretnych gruntów i budynków, niewątpliwie zawiera zatem informacje o charakterze przedmiotowym oraz o charakterze podmiotowym. Zgodnie z przepisem art. 24 p.g.k. informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 2, zawiera operat ewidencyjny, który składa się z bazy danych, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego oraz zbioru dokumentów uzasadniających wpisu do bazy danych (ust. 1). Informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne (ust. 2). Starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w formie: 1) wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu; 2) wyrysów z mapy ewidencyjnej; 3) kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego; 4) plików komputerowych sformatowanych zgodnie z obowiązującym standardem wymiany danych ewidencyjnych; 5) usług, o których mowa w art. 9 ustawy z dnia 4 marca 2010r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (ust.3). W myśl art. 24 ust. 4 ww. ustawy, zasadą jest, że każdy, z zastrzeżeniem ust. 5 może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy kwestią sporną było rozstrzygnięcie czy informacje, których domagała się skarżąca Fundacja zawierały dane, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo geodezyjne kartograficzne, tj. dane dotyczące właścicieli nieruchomości. Tylko w takim bowiem wypadku ustawodawca ograniczył krąg podmiotów, które mogą żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym do podmiotów wymienionych w art. 24 ust. 5 pkt 1-3. Na tak postawione pytanie należało udzielić odpowiedzi twierdzącej. Zgodnie bowiem z ust. 5 art. 24 ww. ustawy, starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2a) operatorów sieci w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych; 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2a, które mają interes prawny w tym zakresie. Z przedstawionych unormowań wynika, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach, a zatem informacje zawierające dane przedmiotowe, o których mowa w art. 20 ust. 1 ust. 2 p.g.k. są jawne i powszechnie dostępne. Natomiast dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, w tym dane właścicieli, oraz wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające takie dane osobowe, starosta udostępnia wyłącznie na wniosek podmiotów wskazanych w art. 24 ust. 5 pkt 1 – 2a, zaś na żądanie innych podmiotów – tylko po wykazaniu, że mają one interes prawny w tym zakresie. W okolicznościach niniejszej sprawy Fundacja, wnioskiem z [...] grudnia 2016r., wniosła do Starosty Powiatu o udostępnienie numerów ksiąg wieczystych dla działek o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], wskazując, że ma interes prawny, który wynika z celów statutowych zawartych w rozdziale II § 10 statutu. W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, iż Fundacja wniosła o udostępnienie numerów ksiąg wieczystych dla 7 odrębnych działek ewidencyjnych wskazując wyłącznie ich identyfikatory w ewidencji gruntów i budynków, bez wskazania numerów ewidencyjnych i adresów tych działek ewidencyjnych. Ten zakres informacji pozwala na identyfikację administracyjną działek ewidencyjnych, aczkolwiek nie oznacza, że wnioskodawca zwrócił się o podanie danych przedmiotowych konkretnie oznaczonych nieruchomości. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 1034 ze zm.) i załącznika nr 1 oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1989r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego, wskazane we wniosku identyfikatory odnoszą się do 7 skonkretyzowanych działek ewidencyjnych położonych w województwie, powiecie n., gminie S. obszar wiejski, w obrębach ewidencyjnych M. R. (nr 20), R. (nr 21) i Z. (nr 39) Zgodnie z art. 2 ustawy z 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2016r. poz. 790 ze zm.) księgi wieczyste są jawne, jednakże we wniosku o wydanie odpisu księgi wieczystej należy podać numer księgi wieczystej jako sposób identyfikacji tej księgi (§ 23 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 27 listopada 2013 r. w sprawie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych, Dz.U. z 2016r. poz. 292). Oznacza to, że dysponowanie adresem, numerem działki, czy danymi opisującymi właściciela czy też władającego nieruchomością nie jest wystarczające, aby uzyskać dostęp do danych zawartych w księdze wieczystej. Jednocześnie, aby przeglądać księgi wieczyste za pośrednictwem portalu http://ekw.ms.gov.pl, również należy posiadać numer księgi wieczystej (art. 364 ust. 5 i 6 ustawy). Księga wieczysta zawiera cztery działy, z których drugi obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Tym samym, podmiot, który uzyska numer księgi wieczystej danej nieruchomości, będzie mógł z łatwością uzyskać dostęp do danych osobowych właściciela, użytkownika wieczystego, czy też uprawnionego do tej nieruchomości, takich jak: imię, nazwisko, imiona rodziców, numer ewidencyjny PESEL (por. § 33 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 15 lutego 2016r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym, Dz.U. poz. 312). Wyjaśnić także należy, iż w myśl art. 1 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Przez stan prawny nieruchomości należy rozumieć prawa i roszczenia wpisane w działach II i IV księgi wieczystej (własność, użytkowanie wieczyste, ograniczone prawa rzeczowe oraz prawa osobiste i roszczenia, o których mowa w art. 16 ust. 2). Jeśli zatem księga wieczysta zawiera tego rodzaju dane, to samo udostępnienie przez starostę numeru księgi wieczystej jest równoznaczne z udostępnieniem danych o charakterze podmiotowym, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Ponieważ księga wieczysta gromadzi nie tylko powyższe dane, ale także dane o charakterze przedmiotowym zawarte w dziale I, to wobec treści wniosku należało przyjąć, że złożone przez Fundację żądanie w istocie było żądaniem udzielenia informacji nie tylko o charakterze przedmiotowym, ale w szczególności danych podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy. Potwierdza to nadto jednoznacznie treść uzupełnienia wniosku i dalszych pism wnioskodawcy. Z tego względu, prawidłowo organy uznały, że dla pozyskania żądanych informacji – numerów ksiąg wieczystych Fundacja – na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k. ustawy musi legitymować się interesem prawnym. Zasadne było wobec powyższego wezwanie Skarżącej do wykazania interesu prawnego a następnie, z uwagi na jego niewykazanie – odmówiono udzielenia żądanej informacji z ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu, w okoliczności rozpoznawanej sprawy, nie mogą wywołać oczekiwanego przez skarżącą skutku podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, to jest: art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. W toku postępowania w niniejszej sprawie bowiem organy podjęły wszelkie czynności niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do rozpoznania i załatwienia sprawy administracyjnej. W tym też zakresie w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. W szczególności wnikliwa analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż organ ten wbrew zarzutowi skargi, uwzględnił także przy rozstrzyganiu sprawy zaoferowany przez stronę skarżąca dokument w postaci kopii zgłoszenia do rejestracji Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych zbioru danych osobowych o nazwie "Zbiór Danych Fundacji", Ten dowód nie mógł jednak mieć znaczenia dla sprawy, co zasadnie stwierdził organ odwoławczy. Pobocznie można stwierdzić, iż z treści wniosku nie wynika rzeczywisty cel przetwarzania danych w zbiorze, w toku postępowania Fundacja nie przedstawiła żadnego dowodu poświadczającego rejestrację zbioru danych osobowych (zaświadczenia), a nadto nawet okoliczność skutecznego zarejestrowania przez stronę skarżącą zbioru danych osobowych, pozostaje bez wpływu na ocenę spełniania przesłanki udostępnienia jej wnioskowanych informacji z ewidencji gruntów i budynków Organy administracji publicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy ustaliły, że nie została spełniona przesłanka interesu prawnego skarżącej Fundacji w udostępnieniu z ewidencji gruntów i budynków danych zawierających dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k. W tym zakresie nie doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Zgodzić należy się, ze organ pierwszej instancji nie odniósł się do wniosków dowodowych w trybie art. 78 k.p.a., a mimo braku wyraźnego przepisu przyjmuje się, że o odmowie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów winien rozstrzygnąć w formie procesowej postanowienia (niezasakrżalne zażaleniem). Brak jednak w okolicznościach sprawy podstaw aby naruszenie w tym zakresie przepisu postępowania miało jakikolwiek wpływ na wynika sprawy, czego wszakże nie wykazała skarżącą. Skoro organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał przesłanki dla których uznał, że nie ma podstaw do przeprowadzenia wnioskowanego dowodu – z aktów stanu cywilnego, również nie może to stanowić to podstawy skutecznego wzruszenia decyzji administracyjnej. Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, iż wnosząc o udostępnienie z ewidencji gruntów informacji dotyczących danych podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, w trybie art. 24 ust. 5 p.g.k. to na wnioskodawcę obciąża ciężar wykazania, że ma interes prawny w tym zakresie. Wnioskodawca może oczywiście wykazać swój interes prawny wskakując normę prawa kreującą jego indywidualny, konkretny i aktualny interes prawny, lub przedstawić w tym zakresie. Postępowanie organu ewidencyjnego w sprawie udostępnienia danych ewidencyjnych, różni się bowiem z uwagi na istotę i charakter od zwykłego postępowania jurysdykcyjnego. Niezasadne jest oczekiwanie przez stronę skarżącą, ze wyłącznie na skutek podania przez nią ogólnikowych, hasłowych celów swej działalności - przerzucić może na organ ewidencyjny obowiązek poszukiwania dowodów na prawdziwości i zasadność swych twierdzeń. Przykładowo, niezależnie nawet od oceny zasadności twierdzeń skarżącej, w sytuacji gdy powoływała się ona na okoliczność, że zamierza poszukiwać następców prawnych nieżyjących osób, winna te osoby wskazać i wykazać, stosownymi dokumentami, że osoby te nie żyją. Zaprzeczeniem istoty postępowania o udostępnienia danych ewidencyjnych dotyczących danych konkretnych podmiotów związanych ze wskazanymi tylko działkami ewidencyjnymi, jest żądanie prowadzenia przez organ ewidencyjny postępowania wyjaśniającego dotyczącego okoliczności, czy podmioty ujawnione w przedmiotowej ewidencji żyją, czy nie. W sytuacji natomiast gdy wnioskodawca uznaje te okoliczności istotne dla wykazania własnego interesu prawnego w uzyskaniu numerów ksiąg wieczystych, winien je udokumentować i wskazać źródło własnego interesu prawnego w uzyskaniu danych, zawierających dane tych podmiotów. Nie są także w tej sprawie wymagane wiadomości specjalne, zatem całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 84 k.p.a. Sąd zważył również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie wystarczającym do poznania szczegółowych motywów rozstrzygnięcia i umożliwiającym zakwestionowanie ich przez stronę postępowania w drodze skargi do sadu administracyjnego. Odróżnić bowiem należy wadliwość uzasadnienia decyzji organu administracji od polemiki strony z argumentacją organu, która stanowiła podstawę wydania kwestionowanej przez stronę decyzji. Mając na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię przepisów p.g.k., za niezasadne Sąd uznał również zarzuty prawa materialnego polegające na niezastosowaniu art. 24 ust. 2 tej ustawy i niewłaściwym zastosowaniu art. 24 ust. 5 pkt 3. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko organów o zastosowaniu w okolicznościach faktycznych i prawnych tej sprawy przepisu, obligującego wnioskodawcę do wykazania własnego interesu prawnego w zakresie uzyskania danych ewidencji gruntów i budynków zawierających dane innych podmiotów. W niniejszej sprawie skarżąca Fundacja nie wykazała, że interes prawny w powyższym zakresie posiada, a wskazywane przez nią ogólnikowo i hasłowo cele mogą ewentualnie wskazywać na przyszły interes faktyczny. Zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z § 10 ust. 1 głównym celem fundacji pod nazwą "Fundacja", jest działalność społecznie użyteczna w zakresie promocji polskiej gospodarki oraz wspierania innowacyjności i przedsiębiorczości na każdej płaszczyźnie życia społecznego, realizująca podstawowe interesy Rzeczypospolitej Polskiej. W szczególności chodzi o projekty mające w swej treści: - stymulowanie i wspieranie inicjatyw gospodarczych i społeczno-gospodarczych, - wspomaganie inicjatyw w zakresie myśli naukowo-technicznej, - wspieranie przedsięwzięć gospodarczych, kulturalnych i oświatowych służących rozwojowi i aktywizacji regionów. Fundacja w swych pismach procesowych wywodząc swój interes prawny w uzyskaniu z ewidencji gruntów i budynków - numerów ksiąg wieczystych wskazanych identyfikatorami działek ewidencyjnych powołała się na dokonaną zmianę statutu i dopisanie jako celu dodatkowego: "działalności w zakresie odnajdywania spadkobierców, którzy z różnych przyczyn nie dotarli do informacji o powołaniu do spadku. W szczególności chodzi o zbieranie informacji o nieobjętych spadkach i przekazywanie tych informacji spadkobiercom w celu umożliwiani im wzięcia udziału w postępowaniu i złożenia stosownych oświadczeń przed sadem lub notariuszem" (§ 10 ust. 2). Opisany powyżej cel fundacji, z pewnością nie może być uznany jako źródło interesu prawnego, w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k. Jednostka ma interes prawny, jeżeli na podstawie obowiązujących przepisów prawa ubiega się o konkretyzację uprawnienia lub wobec jednostki organ administracji publicznej podejmuje władczą ingerencję ograniczenia (cofnięcia) uprawnienia lub nałożenia obowiązku publicznoprawnego. Takie wąskie ujęcie interesu prawnego odnosi się do władczej ingerencji w sformalizowanym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie autorytatywnej konkretyzacji normy materialnego prawa, głównie materialnego prawa administracyjnego. Jednostka ma interes prawny w indywidualnej sprawie rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej, gdy norma materialnego prawa administracyjnego w wyniku dokonania przez organ administracji publicznej jej autorytatywnej konkretyzacji daje podstawy do nadania jej uprawnienia materialnoprawnego lub obciążenia jej obowiązkiem materialnoprawnym. Artykuł 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (podobnie art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności), wprowadzając przesłankę interesu prawnego żądającego udostępnienia danych z rejestrów ewidencji, nie określa aspektu przedmiotowego, który daje podstawy do wyznaczenia granic przedmiotowych interesu prawnego. Przy wykładni interesu prawnego jako przesłanki materialnoprawnej żądania udostępnienia danych nie można wyznaczyć wąskich ram związanych z autorytatywną konkretyzacją normy materialnego prawa administracyjnego poprzez przyznanie (cofnięcie) uprawnienia materialnoprawnego lub obciążenia obowiązkiem materialnoprawnym. Takie wąskie ujęcie interesu prawnego, na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k., nie wyczerpuje tej wartości prawnej, a wymaga ujęcia szerszego obejmującego możliwość prawną podjęcia obrony prawnej na szeroko pojętej drodze prawa do procesu. Nie oznacza to jednak, że w sposób różny od przyjętego w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego należy ustalić cechy przesądzające o przyznaniu jednostce interesu prawnego. Zarówno w doktrynie prawa administracyjnego jak i w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że interes prawny powinien być sprawdzalny obiektywnie, indywidualny, konkretny, a także aktualny. Nałożenie na osobę lub jednostkę organizacyjną obowiązku wykazania interesu prawnego oznacza, że żądający dla skuteczności złożonego żądania udostępnienia informacji z rejestrów i bazy danych ewidencji musi udowodnić w sposób sprawdzalny przez fakty, własny interes prawny. Organy ewidencyjne prawidłowo uzależniły udzielenie skarżącej Fundacji żądanych informacji od wykazania interesu prawnego. Wnioskodawca żądając podania numeru księgi wieczystej lub zbioru dokumentów dla nieruchomości nie wykazał interesu prawnego, a więc zasadnym było wydanie decyzji odmawiającej udzielenia żądanej informacji zawierającej dane podmiotowe. Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło