II SA/Bd 85/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku oddala skargę. Decyzją z dnia [...] października 2017r., nr [...], Starosta L. orzekł o utracie przez W. N. (skarżącą) statusu osoby bezrobotnej i utracie prawa do zasiłku z dniem [...] sierpnia 2017r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, że z dniem 2 czerwca 2017r. skarżąca uzyskała status osoby bezrobotnej wraz z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 2 czerwca do dnia 2 grudnia 2017r., oraz że w dniu 12 września 2017r. Powiatowy Urząd Pracy wygenerował raport ZUS-U3 skarżącej, z którego uzyskał informację o podjęciu zatrudnienia przez skarżącą w ramach umowy agencyjnej, umowy zlecenie lub innej umowy o świadczenie usług od dnia 3 sierpnia 2017r. Przytoczywszy treść art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1065 – dalej "u.p.z."), organ wyjaśnił, że skarżąca, niedostarczając do Powiatowego Urzędu Pracy dokumentu potwierdzającego zatrudnienie mimo skutecznych pouczeń, nie wypełniła obowiązku, o którym mowa w cytowanym przepisie. Organ zauważył, że w piśmie z 25 września 2017r. skarżąca podniosła, że informacji o podjęciu zatrudnienia udzieliła pracownikowi PUP telefonicznie oraz podczas wizyty w dniu 10 sierpnia 2017r., nie potwierdzając tego faktu formalnie. Organ wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego pracownik PUP oświadczył, iż podczas rozmowy telefonicznej pytał skarżącą, czy doszło do zawarcia umowy, skarżąca zaś stanowczo zaprzeczyła. Zgodnie z art. 73 ust. 5 u.p.z. do ponownej rejestracji bezrobotny powinien zgłosić się w terminie 14 dni od dnia zaprzestania wykonywania pracy zarobkowej, o czym skarżąca została pouczona zarówno w dniu rejestracji, jak i w zawiadomieniu z dnia 14 września 2017r. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej i utracie prawa do zasiłku. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 73 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez niedokonanie ponownej rejestracji jako osoby bezrobotnej, mimo że zgłosiła ona fakt utraty pracy we wskazanym ustawowo terminie 14 dni. Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1257 – dalej "k.p.a.") poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego i pominięcie wyjaśnień strony, co doprowadziło do wydania decyzji wyłącznie w oparciu o oświadczenia pracownika PUP. Skarżąca podniosła, że organ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do ponownej utraty przez nią zatrudnienia w dniu 5 sierpnia 2017r. i zgłoszenia się przez nią do PUP w L. w dniu 10 sierpnia 2017r. celem ponownej rejestracji, co w jej ocenie uzasadnia kontynuację poboru przez nią zasiłku dla bezrobotnych na zasadzie art. 73 ust. 5 u.p.z. Skarżąca wyjaśniła, że brak formalnej ponownej rejestracji jest wynikiem niekompetencji pracownika PUP który, poinformowany telefonicznie o rezygnacji z zatrudnienia w dniu 10 sierpnia 2017r., ograniczył się jedynie do wyznaczenia kolejnej comiesięcznej wizyty w PUP i zaniechał czynności prowadzących do formalnej rejestracji skarżącej jako bezrobotnej. Decyzją z dnia [...] listopada 2017r., nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, przytoczywszy stan faktyczny w sprawie i treść art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z., organ podkreślił, że osoba bezrobotna powinna spełniać warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. nie tylko w dniu rejestracji, ale także w okresie pozostawania w ewidencji bezrobotnych, oraz że fakt zatrudnienia lub podjęcia w czasie zarejestrowania jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bez względu na wysokość wynagrodzenia, skutkuje brakiem możliwości uzyskania lub utratą statusu osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy stwierdził, że utrzymana w mocy decyzja Starosty [...] nie jest decyzją uznaniową, a więc w obliczu powzięcia informacji o zatrudnieniu skarżącej od dnia 3 sierpnia 2017r. organ ten zobligowany był do wydania decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca nie kwestionuje faktu pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku, a skupia się na okolicznościach niezarejestrowania jej ponownie w dniu 10 sierpnia 2017r. jako bezrobotnej z prawem do zasiłku. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca, w rozmowie z pracownikiem PUP zaprzeczyła, jakoby zawarła umowę zlecenie, zaś po okazaniu jej raportu ZUS dostarczyła umowę do wglądu zaprzeczając jednak wykonywaniu pracy. Na marginesie organ zauważył, że czynność rejestracji osoby ubiegającej się o uznanie za bezrobotną nie jest dokonywana przez doradcę klienta. Organ podkreślił, że skarżąca była wyczerpująco i należycie pouczona o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej i świadczeń związanych z tym statusem, a jej wiedzę o powyższym potwierdza nadto okoliczność, iż straciła ona już raz ten status, mocą decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2017r., w związku z przedłożeniem przez nią w urzędzie pracy osobiście stosownych oświadczeń i umów potwierdzających podjęcie pracy. W. N. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej naruszenie art. 77 i 80 k.p.a. poprzez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego i pominięcie wyjaśnień skarżącej, mimo że pozostały materiał dowodowy, a w szczególności sporządzone ze znacznym opóźnieniem i stojące w sprzeczności ze stanowiskiem skarżącej notatki pracowników PUP musiały budzić poważne wątpliwości co do ich rzetelności. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie kwestionuje faktu zasadności utraty przez nią statusu osoby bezrobotnej, ale okoliczność ponownego niezarejestrowania jej, zgodnie z art. 73 ust. 5 u.z.p., jako osoby bezrobotnej po ponownej utracie przez nią pracy 5 sierpnia 2018r. Wskazała, że organ II instancji nie ustosunkował się do jej pisemnych wyjaśnień, opierając się o sporządzone ze znacznym opóźnieniem notatki służbowe pracownika PUP, niemogące stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie. Wskazała, że wbrew art. 14 i 72 k.p.a., w żaden sposób nie utrwalono ani rozmowy z pracownikiem PUP przeprowadzonej telefonicznie dnia 3 sierpnia 2017r., ani rozmowy przeprowadzonej osobiście w dniu 10 sierpnia 2017r., których treść dowodzi, że informowała ona PUP o podjęciu zatrudnienia, a sama nie została pouczona o warunkach ponownej rejestracji jako bezrobotnej. Skarżąca, zaprzeczając, jakoby powinna ona doskonale znać procedurę ponownej rejestracji z racji na to, że wcześniej już ją przechodziła, zarzuciła organowi niewypełnienie obowiązku zawartego w art. 9 k.p.a.; podniosła, że pouczenia udzielone 2 czerwca 2017r. i wcześniejsze dotyczyły innego postępowania administracyjnego. Stwierdziła, że 10 sierpnia 2017r. przedstawiła pracownikowi PUP umowę zlecenia oraz poinformowała, że została ona rozwiązana 5 sierpnia 2017r., pracownik ten zaś nie poczynił żadnych kroków celem ponownego zarejestrowania skarżącej jako bezrobotnej (skarżąca podkreśliła, że kilka miesięcy wcześniej inny pracownik PUP obowiązki te wypełnił). Podkreśliła, że ponowna rejestracja jest dla skarżącej bardzo ważna ze względu na jej chorobę i objęcie opieką medyczną NFZ. Podniosła, że pracownik PUP zapewnił ją, że nie musi podejmować żadnych dodatkowych czynności ani nie powiedział nic na temat utraty uprawnień przez skarżącą, co potwierdza jego niekompetencję, i którą to niekompetencję ukryć miały spreparowane notatki urzędowe, bezkrytycznie zaakceptowane przez organ odwoławczy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutu, jakoby oparł się na nieprawidłowo skompletowany materiał dowodowy, organ podniósł, że z notatek służbowych wynikało, iż skarżąca o fakcie podpisania umowy zlecenia poinformowała w dniu 12 września 2017r., a dopiero po okazaniu jej raportu ZUS postanowiła przedłożyć do wglądu przedmiotową umowę, jednocześnie zaprzeczając wykonywaniu pracy. Wskazał nadto, że pierwsza z notatek została sporządzona w dniu zgłoszenia się zainteresowanej na wyznaczoną wcześniej wizytę w PUP (tj. 12. września 2017r.), natomiast druga z notatek została sporządzona 26 września 2017r. na okoliczność pisma skarżącej w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego, czyli niezwłocznie po otrzymaniu tego pisma. Organ podniósł, że przebieg rozmów z dni 3 i 10 sierpnia 2017r. został zrelacjonowany w notatce służbowej z 26 września 2017r.; że rzekomej nieznajomości procedury rejestracji przeczy powoływanie się skarżącej na wcześniejszą "analogiczną sytuację"; że z wyjaśnień, które wpłynęły do PUP wynika, iż do podpisania umowy doszło 4 sierpnia 2017r., zaś w rozmowie z 3 sierpnia 2017r. skarżąca oświadczyła, że "zastanawia się nad podjęciem pracy w G."; oraz że w dniu 10 sierpnia 2017r., co wynika z notatek służbowych, skarżąca nie przedstawiła umowy utrzymując, że nie doszło do jej podpisania, a dopiero po okazaniu raportu ZUS w dniu 12 września 2017r. zdecydowała się przedstawić umowę, poświadczoną tego dnia za zgodność z oryginałem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018r. poz. 1302, dalej jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów, ustalonych na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Dokonując tak rozumianej kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 2017r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2017r. o utracie przez W. N. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem 3 sierpnia 2017r. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa skutkujących uwzględnieniem skargi. Materialnoprawną podstawę wydanych przez organy administracji publicznej decyzji w tej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 1065 ze zm. dalej jako "u.p.z."). W świetle zgromadzonego prawidłowo i kompletnie materiału dowodowego w tej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca w dniu 2 czerwca 2017r., po uprzedniej utracie statusu osoby bezrobotnej na skutek podjęcia pracy zarobkowej, ponownie zarejestrowała się w PUP w L. jako osoba bezrobotna w dniu 2 czerwca 2017r. Decyzją z tego dnia Starosta L. orzekł o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną oraz przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 2.06.2017r. do dnia 2.12.2017r. W analizowanym przypadku Powiatowy Urząd Pracy uzyskał we wrześniu 2017r. od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wykaz osób, które jednocześnie posiadały status bezrobotnego oraz były zgłoszone do ubezpieczenia społecznego z tytułu zatrudnienia (innej pracy zarobkowej). Zgodnie z tym wykazem skarżąca została zgłoszona do ubezpieczeń z tytułu wykonywania umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług od dnia 3 sierpnia do 6 sierpnia 2017r. Z przedstawionej na żądanie PUP w dniu [...] września 2017r. umowy zlecenia z dnia [...] sierpnia 2017r. (data potwierdzonej zgodności z oryginałem w dniu wyznaczonej wizyty) wynika, że skarżąca zawarła umowę zlecenia ze zleceniodawcą J. K. prowadzącym działalność pod firmą "[...] na okres od dnia 3.08.2017r. do 31.08.2017r. Skarżąca zaprzeczyła wykonywania tej pracy, a następnie sprecyzowała , że do rozwiązania umowy doszło po zaledwie kilku dniach. W odpowiedzi na zapytanie organu I instancji zleceniodawca potwierdził, że skarżąca pracowała na umowę zlecenia od 3 sierpnia do 6 sierpnia 2017r. Sama skarżąca przyznała tę okoliczność, a więc jest ona bezsporna. Skarżąca nie neguje też przedstawionego przez organ II instancji rozumienia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1065 z późn. zm., dalej jako: "u.p.z."), wprowadzającego ustawową definicję bezrobotnego. Organ prawidłowo wskazał, że w świetle tego przepisu status bezrobotnego przysługuje osobie niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej. Przy czym omawiana ustawa zawiera własną legalną definicję pojęcia "innej pracy zarobkowej" stanowiąc, iż oznacza to wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych (art. 2 ust. 1 pkt 11 u.p.z.). Zgodnie z tymi unormowaniami osoba posiadająca status bezrobotnego nie może wykonywać jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Nie ma znaczenia charakter umowy, na podstawie której świadczona jest praca. Bez znaczenia jest również w jakim wymiarze praca jest wykonywana i za jakie wynagrodzenie (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2594/16, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. I u.p.z. stanowi jednoznacznie, że bezrobotnym nie może być osoba, która podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Skarżąca powyższe warunki naruszyła, mimo że została o nich wyraźnie pouczona w dacie rejestracji jako bezrobotna w dniu 2 czerwca 2017r. Skarżąca poświadczyła własnoręcznym podpisem, że otrzymała egzemplarz informacji dla osób rejestrujących się (prawa i obowiązki) i zobowiązał się ich przestrzegać. W pkt II ppkt 2 tej informacji jest wyraźnie napisane, że status bezrobotnego ma osoba, która nie wykonuje innej pracy zarobkowej, tzn. nie wykonuje pracy lub nie świadczy usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy zlecenia. W pkt II ppkt 11 wskazano też, że bezrobotny nie może podlegać obowiązkowi ubezpieczenia społecznego na podstawie odrębnych przepisów. W pkt III podpisanej przez skarżącego informacji wyjaśnione zostało wprost, że zarejestrowana osoba traci status bezrobotnego, gdy nie spełnia warunków określonych w części II niniejszej informacji. W pkt IV ppkt 8 informacji wytłuszczonym drukiem pouczono skarżącą, że ma obowiązek zawiadomić w ciągu 7 dni PUP o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a zaniechanie tego obowiązku zagrożone jest karą grzywny stosownie do art. 119 ust. 2 u.p.z. Na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. starosta ma obowiązek pozbawić statusu bezrobotnego osobę, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Stosownie do art. 33 ust. 4c u.p.z. w przypadku pozbawienia statusu bezrobotnego ponowne nabycie statusu bezrobotnego może nastąpić w wyniku ponownej rejestracji, przy spełnieniu warunków zawartych w ustawie do ich nabycia. Na zasadzie tych przepisów utrata statusu bezrobotnego następuje w momencie niespełnienia warunków z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. Starosta ma obowiązek potwierdzić powyższe decyzją, pozbawiając statusu bezrobotnego z dniem ziszczenia się negatywnej przesłanki, wykluczającej posiadanie tego statusu. Ponowna rejestracja wymaga ponownego wniosku. Zgodnie z tymi unormowaniami, w realiach niniejszej sprawy skarżąca utraciła status bezrobotnego z dniem 3 sierpnia 2017r., gdyż z tym dniem rozpoczęła wykonywanie pracy zarobkowej na podstawie umowy zlecenia i nie spełniała z tego powodu przesłanek do uzyskania statusu bezrobotnego do dnia 6 sierpnia 2017r. Po tej dacie, aby móc uzyskać status bezrobotnego skarżąca musiałaby ponownie wystąpić z wnioskiem o rejestrację jako bezrobotna. Ewentualne ponowne uznanie statusu osoby bezrobotnej, i dalsze związane z tym uprawnienia, nie stanowi jednak okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy administracyjnej. Status osoby bezrobotnej może uzyskać tylko osoba nieaktywna w sferze pracy, bez jakiejkolwiek dochodu z tego tytułu, a podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, niezależnie od jej wymiaru czasowego, czy też wysokości uzyskiwanych dochodów stanowi przesłankę utraty statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku z tego tytułu. W tej sprawie nie mogły mieć znaczenia akcentowane przez skarżącą pozostałe okoliczności związane z dopełnieniem lub nie obowiązku zarówno poinformowania PUP o podjęciu wykonywania pracy zarobkowej, w określonym terminie, jak też zaprzestaniu jej wykonywania. Nie może mieć znaczenie też to, że w dniu wydania weryfikowanych decyzji, jak również w dniu zgłoszenia się na wcześniej umówiony termin 10.08.2017r. oraz 12.09.2017r. skarżąca nie realizowała już przedmiotowej umowy zlecenia i spełniała przesłanki do nabycia statusu bezrobotnego. Status ten przyznawany jest tylko na wniosek zainteresowanego w drodze decyzji, nie przysługuje zaś z mocy prawa. Tym samym zgodzić należy się z organami administracji publicznej, że skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej, czego konsekwencję stanowiła utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 3 sierpnia 2017r., o czym prawidłowo orzeczono w niniejszej sprawie. Nie okazały się usprawiedliwione zarzuty skargi naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 77 i art. 80 k.p.a., bowiem w zakresie okoliczności faktycznych i prawnych decydujących dla rozstrzygnięcia czy zaistniały przesłanki do orzeczenia o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, materiał dowodowy jest wystarczający i został prawidłowo oceniony. Nie stanowią przedmiotu tej sprawy okoliczności związane z ewentualną ponowną rejestracją i nabyciem statusu osoby bezrobotnej i związane z tym uprawnienia skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.