II SA/Bd 85/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...]. z dnia [...] listopada 2021 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] listopada 2021, nr [...]. U z a s a d n i e n i e: Rektor Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, decyzją z dnia 2 listopada 2021 r., na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r., poz.85), zwanej dalej: "p.s.w." oraz na podstawie § 10 ust. 2 pkt 2 w związku z § 40 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, przyjętego Uchwałą Senatu Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego Nr 24/2020/2021 z dnia 27 kwietnia 2021 r., skreślił W. K., zwaną dalej: "skarżącą" lub "stroną" z listy studentów czwartego semestru, kierunku [...] studia drugiego stopnia, forma stacjonarne, Kolegium II z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia stwierdzono, że zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 3 p.s.w. oraz § 40 ust. 2 pkt 2 ww. Regulaminu studiów Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego (zdania powyższego nie dokończono – uwaga Sądu), postanowiono jak w sentencji. Powyższą decyzję podpisał Dyrektor Kolegium II Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. W odwołaniu od powyższej decyzji, strona wniosła o jej uchylenie, podnosząc, że z powodu problemów osobistych i zaostrzenia choroby przewlekłej nie złożyła wniosku o przedłużenie zaliczenia semestru. Rektor Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, decyzją z dnia 24 listopada 2021 r., na podstawie art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), zwanej dalej: "kpa", i § 40 ust. 5 ww. Regulaminu Studiów, utrzymał w mocy decyzję z dnia 2 listopada 2021 r. o skreśleniu z listy studentów czwartego semestru kierunku [...], studia drugiego stopnia, stacjonarne. Decyzja została podpisana przez Prorektora ds. Studenckich i Jakości Kształcenia UKW w Bydgoszczy. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano, że nie stwierdzono żadnych nowych okoliczności, które miałyby wpływ na zmianę decyzji. W skardze złożonej do Sądu, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie jej na listę studentów, wskazując, że art. 108 ust. 2 pkt 3 p.s.w. zakłada możliwość a nie obowiązek wydalenia z uczelni. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca jest studentką czwartego semestru studiów stacjonarnych drugiego stopnia na kierunku [...], specjalność [...]. Podniesiono, że strona zawsze skrupulatnie wypełniała swoje obowiązki studentki i z dużą trudnością, podczas choroby - zaburzenia afektywne - zaliczała kolejne sesje. Wyjaśniono, że we wrześniu b.r. nie dopełniła obowiązku złożenia pracy dyplomowej oraz nie złożyła wniosku o powtórzenie semestru, co nie wynikało z jej złej woli, lecz z faktu zaostrzenia choroby, której towarzyszą inne choroby przewlekłe. Wskazano, że marzeniem skarżącej jest nauczanie języka migowego, do czego potrzebne jest ukończenie studiów [...], co pozwoli jej to na samodzielną egzystencję, bez wsparcia rodziców. Do skargi dołączono zaświadczenia lekarskie. W odpowiedzi na skargę Rektor UKW wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, wskazano, że w treści opinii sporządzonej na skutek odwołania od decyzji o skreśleniu, Dyrektor Kolegium II odpowiadający za sprawy toku studiów wskazała: "Nie wyrażam zgody na anulowanie skreślenia. Studentka nie podjęta studiów, kontaktuje się dopiero po skreśleniu. Nie zaliczyła wyznaczonych różnic wynikających z poprzednich skreśleń i wznowień. Byłoby to 4 powtarzanie semestru czwartego." Podniesiono, że jako podstawowy powód przedłużania terminu złożenia pracy dyplomowej oraz powtarzania semestru są podawane przyczyny osobiste (pismo z dnia 30 czerwca 2021 r., pismo z dnia 14 września 2020 r., pismo z dnia 27 maja 2019 r., pismo z dnia 29 czerwca 2018 r.) - bez bliższego sprecyzowania, natomiast zaświadczenia lekarskie (z 16 grudnia 2021 r. oraz 20 grudnia 2021 r.) załączone do skargi zostały uzyskane dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji z dnia 24 listopada 2021 r. utrzymującej wcześniejszą decyzję o skreśleniu z dnia 2 listopada 2021 r. Argumentowano, że w czasie gdy skarżąca posiadała jeszcze prawa studenta nie skorzystała z możliwości wytłumaczenia braku postępów w nauce swoim stanem zdrowia, w szczególności nie wniosła o skorzystanie z urlopu zdrowotnego, do czego miała prawo zgodnie z § 41 Regulaminu Studiów, lecz wniosek taki nie został nigdy złożony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi. Przede wszystkim należy stwierdzić, że przekazane do Sądu akta administracyjne są niepełne i zawierają braki, które – przy uwzględnieniu wadliwości wydanych w sprawie decyzji (co zostanie opisane poniżej) uniemożliwiają merytoryczne odniesienia się do zarzutów skargi. I tak, zaskarżona decyzja Rektora Uczelni została podpisana – jak już wskazano – przez Dyrektor Kolegium II Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, a z akt sprawy nie wynika, czy Dyrektor posiadał upoważnienie do działania w imieniu Rektora. Ponadto, decyzje obu instancji nie wskazują wystarczających ustaleń faktycznych, w oparciu o które podjęto rozstrzygnięcie. W decyzji pierwszoinstancyjnej całość ustaleń faktycznych wyczerpuje się w stwierdzeniu, że przyczyną skreślenia skarżącej z listy studentów czwartego semestru, kierunku [...] studia drugiego stopnia, forma stacjonarne, było nieuzyskanie zaliczenia semestru. Natomiast w decyzji drugoinstancyjnej, jako uzasadnienie faktyczne wskazano, że nie stwierdzono żadnych nowych okoliczności, które miałyby wpływ na zmianę decyzji. Nie ustosunkowano się zatem ani do argumentacji podniesionej w odwołaniu, ani też nie przytoczono faktów, które zindywiduazliwoałyby zarzucone skarżącej zaniechania. Należy mieć na względzie, że skoro skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej, to zastosowanie do całego postępowania znajdują przepisy kpa. Decyzja o skreśleniu z listy studentów jest indywidualnym aktem administracyjnym, do którego stosuje się odpowiednio normy przepisów tej ustawy. Odpowiednie stosowanie kpa polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, co oznacza chociażby, że uzasadnienie decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów powinno odpowiadać dwóm kryteriom, a mianowicie pozwolić studentowi na obronę jego interesów, zaś sądowi na przeprowadzenie skutecznej kontroli sądowadministracyjnej. Przy czym należy wskazać, że skreślenie z listy studentów na podstawie art. 108 ust. 2 p.s.w., ma charakter fakultatywny i uznaniowy. W tym przypadku z uwagi na uznaniowość decyzji wymaga ona szczególnie wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokładnego uzasadnienia motywów rozstrzygnięcia, z którym bez jakichkolwiek wątpliwości będzie wynikało dlaczego organ w ramach luzu administracyjnego zdecydował się na przyjęte w rozstrzygnięciu rozwiązanie. W ocenie Sądu wobec braku spełniającego wskazane kryteria uzasadnienia decyzji brak jest możliwości skontrolowania przez Sąd podjętych rozstrzygnięć obu instancji. Fakt natomiast, że w odpowiedzi na skargę podjęto próbę przedstawienia szerszej argumentacji organu, należy ocenić jako nieskuteczną czynność procesową, skoro została ona podjęta już po wydaniu rozstrzygnięcia. Odpowiedź na skargę nie może zastąpić brakujących elementów decyzji, ani jej skonwalidować. Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje się do oceny i wskazań wynikających z powyższych rozważań.