II SA/Bd 854/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Asesor WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji – aktu własności ziemi oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku postanowieniem z dnia [...] 2004r. Nr [...] na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. zwróciło wniosek J. Ż. o uchylenie decyzji – aktu własności ziemi nr [...] – [...] Naczelnika Miasta L., wskazując w uzasadnieniu, że z dniem 6.04.1982 r. kwestie związane ze stwierdzeniem nabycia własności nieruchomości przeszły do właściwości sądów powszechnych na mocy ustawy z dnia 26.03.1982 r. o zmianie ustawy – kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. z 1982 r. Nr 11, poz. 81, ze zmianami ), konsekwencją czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowego aktu. Na skutek złożonego przez J. Ż. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym to podniósł, iż nie ma zwłaszcza w jego sprawie zastosowania cytowana ustawa z dnia 26.03.1982 r., wobec nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa, powołując się przy tym na treść art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...] 2004 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2004 r., sygn. akt [...], przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu powyższego postanowienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. Ż. podnosząc zarzut sprzeczności przedmiotowych orzeczeń z obowiązującym prawem uznając, że uzasadnienie w nim zawarte "sankcjonuje przestępstwo kryminalne i jego skutki, pozostawiając bezprawną dwuwłasność przedmiotowej nieruchomości oraz traktuje własność Skarbu Państwa jako własność wirtualną, której nie należy traktować poważnie". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi przestawiając wcześniej prezentowane w uzasadnieniu orzeczeń stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Dokonując na mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sadów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, czy proceduralnego. Na wstępie zaznaczyć trzeba, ze skarga w przeważającej części zawiera powtórzenie zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, co do których organ wypowiedział się, przedstawiając w uzasadnieniu wyczerpującą argumentację. W aktach administracyjnych znajduje się decyzja administracyjna - akt własności ziemi nr [...] Naczelnika Miasta L. z 1977 r., stwierdzający nabycie własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w L. przy ul. A., a nadto postanowienie Sądu Powiatowego w Lipnie z dnia [...] 1974 r. – sygn. akt [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, z treści którego wynika, iż spadek po S. S. w skład którego wchodzi przedmiotowe gospodarstwo rolne dziedziczy z ustawy Skarb Państwa. Mając na uwadze treść zaskarżonych decyzji oraz podnoszone przez skarżącego zarzuty, Sąd uznał, że wyłączenie dopuszczalności wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych, wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.), obejmuje również sytuacje, w których organ administracji wydał w różnych datach dwie decyzje dotyczące tego samego przedmiotu uwłaszczenia, na rzecz dwóch różnych osób. Powstały między tymi osobami spór o własność rozstrzyga sąd powszechny w postępowaniu, w którym jego rozstrzygnięcie jest niezbędne do załatwienia sprawy. Zasadnym zatem jest argument prezentowany przez organ administracji co do braku możliwości kontrolowania przez sądy decyzji administracyjnych - aktów własności ziemi - po wejściu w życie powołanego już art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. Przepis ten, podkreślając § 4 art. 8 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 81) i postanawiając, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, wyłączył zarówno administracyjną, jak i sądową kontrolę. Po wejściu w życie art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464), czyli po dniu 1 stycznia 1992 r., stała się niemożliwa kontrola administracyjna, ani też sądowa, decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 6 kwietnia 1982 r., stwierdzających nabycie przez rolnika z mocy prawa - na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.) - własności nieruchomości rolnych, czyli decyzji zwanych aktami własności ziemi. Powyższe względy uzasadniają stanowisko pozytywne w kwestii niedopuszczalności kontroli sądowej aktów własności ziemi wydanych przez właściwe organy, również w sytuacji, gdy organ administracyjny "wydał w różnych latach dwie decyzje dotyczące tego samego przedmiotu uwłaszczenia z tym, że na rzecz dwóch różnych właścicieli". Spór o własność nieruchomości jest typową sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c., do której rozpoznania powołany jest - z mocy art. 2 § 1 k.p.c. - sąd powszechny (oraz Sąd Najwyższy). Spory o własność nieruchomości rolnych nie zostały bowiem przekazane (art. 2 § 3 k.p.c.) do właściwości innych organów. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.