II SA/Bd 855/07
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-01-18
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona skarżąca wykaże wysokie miesięczne wydatki związane z utrzymaniem siebie, świadczeniem alimentów oraz kosztami utrzymania lokalu, pomimo posiadania stałego dochodu z pracy, zasadne jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego skutkuje utratą mocy tego postanowienia, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania i musi być interpretowane ściśle. Jednakże, analiza sytuacji majątkowej strony, uwzględniająca udokumentowane wysokie wydatki (alimenty, utrzymanie lokalu) w stosunku do dochodów, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, nawet przy istnieniu stałego dochodu.Stan faktyczny
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu A.C. z uwagi na wątpliwości co do jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, wskazując na dochody z pracy, pożyczki, alimenty i wydatki na utrzymanie lokalu. Skarżący wniósł sprzeciw, przedstawiając szczegółowe wyliczenia swoich dochodów i wydatków, które jego zdaniem uzasadniały przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A.C. od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomosci postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata
Postanowieniem Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 grudnia 2007 r. odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącemu – A.C., wobec nieprzekonywującej i budzącej wątpliwości co do rzetelności sytuacji majątkowej i rodzinnej zainteresowanego, w szczególności w zakresie wykazanych wydatków przewyższających dochody. U podstaw tego rozstrzygnięcia legło dokonane ustalenie wskazujące, że skarżący jest zatrudniony na czas określony w Uniwersytecie A a jego miesięczny dochód wynosi [...] zł brutto ([...] zł netto). Obecnie korzysta z pożyczki PKZP oraz UFŚS i spłaca miesięcznie [...] zł tytułem zaciągniętego zobowiązania. Płaci również alimenty w wysokosci [...] zł na rzecz dwojga synów. Wydatki związane z miesięcznym utrzymaniem lokalu mieszkalnego sprowadzają się z kolei do kwoty około [...] zł. Ponosi również koszty związane z zakupem biletów komunikacji miejskiej - [...] zł oraz wakacji z dziećmi, prezentów, spotkań. Jako majątek wskazał samochód osobowy m - ki Skoda [...] o wartości [...] zł oraz dom o powierzchni [...] m2.
Wnosząc sprzeciw na powyższe postanowienie, skarżący oświadczył, iż jego wynagrodzenie miesięczne wynosi ok. [...] zł, natomiast w dostarczonym zaświadczeniu jest również przedstawiona nagroda w wysokości [...] zł brutto([...] zł netto). Poza tym do jego dochodów podlega wliczeniu coroczny ekwiwalent pieniężny za wczasy "pod gruszą" (UFSS) w kwocie brutto [...] zł ([...] zł netto), a także pomoc socjalna (zapomoga) 2 razy do roku w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto) oraz coroczna dodatkowa pensja "trzynastka", co w zestawieniu średniomiesięcznym daje kwotę [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, że wniesienie sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego skutkuje utratą mocy tego orzeczenia a sprawa – w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy, podlega rozpoznaniu przez sąd.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest wyjątkiem od wskazanej w art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasady ponoszenia pełnych kosztów postępowania przez stronę i jako taka musi być interpretowana ściśle. W przepisie art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy mowa jest o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym wówczas, kiedy wnioskodawca wykaże niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
W świetle powyższego należy uznać, że możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje osoby pozbawione jakiegokolwiek majątku oraz dochodów lub mające wyjątkowo niskie dochody. Jakkolwiek skarżący posiada źródło stałych dochodów - jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, jednak udokumentowane wydatki pochłaniają znaczną część wygenerowanych w ten sposób środków.
Analiza sytuacji majątkowej A.C., skłania do uznania, że zachodzi konieczność przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Jak wynika bowiem z treści złożonego oświadczenia, wysokość ponoszonych comiesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem siebie oraz świadczonych alimentów, nie pozwala na poczynienie odpowiednich oszczędności związanych z koniecznością ponoszenia opłat w postępowaniu sądowym, pomimo otrzymywanego, stałego dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę.
Biorąc pod uwagę załączoną do wniosku o przyznanie prawa pomocy dokumentację, która czyni wiarygodnymi oświadczenia skarżącego dotyczące jego trudnej sytuacji materialnej oraz charakter niniejszej sprawy, uzasadnionym jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów.
Z tych powodów, na podstawie 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.), postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło