II SA/Bd 856/06

Dnia 7 grudnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) asesor WSA Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 roku sprawy ze skargi J. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...] z dnia [...] 2006 r., znak: [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. (dalej PWIS) decyzją z dnia [...] 2006 r. po rozpatrzeniu odwołania J. T. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. (dalej PPIS) z dnia [...] 2006 r., którą nie stwierdzono choroby zawodowej – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko obszernie omówił przebieg postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji. Wskazał ponadto, że nie można stwierdzić u skarżącego choroby zawodowej ponieważ rozpoznane u niego jednostki chorobowe nie zostały wymienione w wykazie chorób zawodowych, wobec czego w świetle obowiązujących w tej kwestii przepisów prawnych nie mogą być za takie uznane. Pokreślił, że orzeczenia lekarskie jednostek medycznych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych są sformułowane konkretnie i nie budzą wątpliwości oraz, że wymieniono w nich rodzaje specjalistycznych badań będących podstawą rozpoznania. Uznał, że dostarczona przez skarżącego w trakcie postępowania dokumentacja, w ocenie medycznej nie wniosła nic nowego do rozpatrywanej sprawy, w związku z czym nie mogła mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję złożył J. T., wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Zarzucił zaskarżonej decyzji niezgodność z przepisami prawa: - § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) poprzez nie przeprowadzenie w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi (dalej IMP) badania urologicznego i nie ustosunkowanie się do zgłoszonej dolegliwości – mikrokrążenia w worku z jądrami, - art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie zaburzeń czucia na przednio – zewnętrznej powierzchni ud. Ponadto wskazał, że nie zastosowano się do zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 26 września 2002 r. i nie przeprowadzono koniecznych badań, a także zaakceptowano niezrozumiałe dla osoby nie posiadającej wiedzy medycznej orzeczenie IMP z dnia [...] 2004 r. W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę w niniejszej sprawie ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego, natomiast nie jest uprawniony do poddania merytorycznej ocenie rozpoznania dokonanego przez uprawnione jednostki medycyny pracy. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie uchybia prawu. Podstawą materialno – prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294; z późn. zm.), a to zgodnie z przepisem § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych... (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), wobec tego, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte przed dniem 3 września 2002 r. Stosownie do treści § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. (cyt. powyżej), za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych i inne wyspecjalizowane placówki medyczne wymienione w § 7 ust. 1 tego rozporządzenia. Jednostki te po dokonaniu oceny stanu zdrowia badanego wydają orzeczenia lekarskie w sprawie choroby zawodowej, które wraz z posiadaną dokumentacją przesyłają właściwemu inspektorowi sanitarnemu (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Orzeczenie lekarskie wydane przez powyższe placówki wiąże inspektorów sanitarnych, którzy nie są uprawnieni do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (por. wyroki NSA z dnia 9 lipca 1998 r. w spr. II SA 634/98, z dnia 24 lutego 1998 r. w spr. I SA 1520/97 – ONSA z 1998 r., Nr 4, poz. 150). Zgodnie z § 10 ust. 1 cyt. rozporządzenia, inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia, na postawie orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w § 8 oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że postępowanie prowadzone było zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych i przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, a także z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 26 września 2002 r. (II SA/Gd 1386/00), którym to wyrokiem uchylono poprzednio w tej sprawie wydane rozstrzygnięcie organów administracji obu instancji. W rozpoznawanej sprawie jednostki orzecznicze, zarówno – pierwszego, ja i drugiego stopnia stwierdziły u skarżącego: cukrzycę typu 2 leczoną insuliną, przerost i przewlekłe zapalenie gruczołu krokowego, żylaki powrózka nasiennego, żylaki odbytu (w wywiadzie), stan po usunięciu nerki prawej w przebiegu marskości w 1998 r. a także zespół depresyjny w okresie niepełnej remisji. Nie stwierdzono natomiast, aby występowała u skarżącego choroba zawodowa, o ustalenie której wnosił tj. choroba centralnego układu nerwowego, układu bodźco - twórczego i przewodzącego serca oraz gonad wywołana działaniem pól elektromagnetycznych. WOMP w orzeczeniu z dnia [...] 2004 r. stwierdził, że choroby występujące u skarżącego nie należą do obrazu klinicznego następstw zdrowotnych wywołanych ekspozycją na pola elektromagnetyczne oraz, że wykonane badanie neurologiczne nie wykazało cech uszkodzenia ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, a w badaniu okulistycznym i w badaniu EKG nie stwierdzono odchyleń od stanu prawidłowego. Podkreślono, że wydanie orzeczenia poprzedzone zostało przeprowadzeniem badań internistycznych i konsultacją neurologiczną, urologiczną i okulistyczną oraz, że zapoznano się z dokumentacją medyczną i dotyczącą oceny narażenia zawodowego. IMP w orzeczeniu z dnia [...] 2004 r. stwierdził, że kolejna ocena kliniczna nie ujawniła zmian w obrębie centralnego układu nerwowego, układu bodźco – twórczego i przewodzącego serca oraz gonad, które można by wiązać przyczynowo z narażeniem na pola elektromagnetyczne wysokich częstotliwości w związku z ekspozycją skarżącego podczas zatrudnienia przy obsłudze prasy w.-cz. Podkreślono, że brak także przesłanek do powiązania rozpoznanych u skarżącego schorzeń z pracą przy obsłudze prasy wysokich częstotliwości. Wyjaśniając wątpliwości skarżącego, IMP w orzeczeniu uzupełniającym z dnia [...] 2005 r. wskazał, że niewielkie zmiany w zapisie EEG, które zarejestrowano u skarżącego mogą być tzw. wariantem normy albo mogą być wyrazem makroangiopatii cukrzycowej. Podano, że badanie EEG jest badaniem pomocniczym, a stwierdzone zmiany są nieswoiste i na podstawie tego zapisu nie można rozpoznać choroby oraz, że jak wynika z badań epidemiologicznych i klinicznych dotyczących osób narażonych na oddziaływanie pola elektromagnetycznego – opisywano w zapisie wyniku badania EEG inny typ zmian, niż stwierdzone u skarżącego. Podawane przez skarżącego w wywiadzie lekarskim dolegliwości, stwierdzone odchylenie w obwodowym układzie nerwowym, w ocenie IMP należy łączyć przyczynowo z rozpoczynającą się prawdopodobnie polineuropatią cukrzycową. Podkreślono, że przedmiotem oceny Instytutu były zarówno zgłoszone przez skarżącego zaburzenia mikrokrążenia w jądrach, jak i zapisy zawarte w zaświadczeniach lekarza urologa, co znalazło swój wyraz w podsumowaniu orzeczenia, gdzie wymieniono choroby współistniejące. W piśmie z dnia 23 lutego 2006 r., IMP w odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 16 stycznia 2006 r. zawierające uwagi do orzeczenia, zwrócono ponadto uwagę na ważną okoliczność, a mianowicie na to, że schorzenia które mogłyby być wynikiem działania pól elektromagnetycznych nie są już wymieniane w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych, co jest wynikiem postępu w zakresie wiedzy ogólnomedycznej na ten temat, jaki dokonał się w ostatnich kilkunastu latach. Słusznie też zauważono, że IMP nie jest powołany do tego, aby dochodzić etiologii wszystkich stwierdzonych u skarżącego chorób. Należy z całą mocą podkreślić, że zarówno WOMP jak i IMP są powołane do rozpoznawania chorób zawodowych (§ 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r.) W sytuacji więc, gdy skarżący twierdzi, że w miejscu pracy narażony był na działanie pól elektromagnetycznych, a jedyną chorobą zawodową, która mogłaby powstać wskutek tego oddziaływania była wymieniona w wykazie chorób zawodowych obowiązującym do dnia 2 września 2002 r. pod pozycją 19 choroba centralnego układu nerwowego, układu bodźco – twórczego i przewodzącego serca oraz gonad i chorób tych żadna z jednostek orzeczniczych u skarżącego nie stwierdziła, to nie mają one obowiązku wypowiadać się z jakiego powodu skarżący ma inne choroby. Nie muszą też tych innych chorób po przeprowadzeniu własnych badań ustalać. Wystarczy, że wezmą pod uwagę zaświadczenie od lekarzy – specjalistów leczących skarżącego, co w niniejszej sprawie niewątpliwie miało miejsce. Powinność przeprowadzenia "ponownego badania" przez IMP w sytuacji, gdy pracownik nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wynikającą z § 9 ust. 1 rozporządzenia, należy także odnieść do zakresu zadań wyznaczonych IMP. Oznacza to, że IMP, będąc organem orzeczniczym II stopnia ponownie zajmuje się kwestią rozpoznania choroby zawodowej u pracownika, przeprowadzając w tym celu odpowiednie badania, takie jakie uzna za niezbędne do wyjaśnienia tej kwestii. Z przepisów cytowanego rozporządzenia, zdaniem Sądu nie wynika, aby pracownik miał być poddany w IMP wszelkim badaniem medycznym w celu ustalenia ogólnego stanu zdrowia ze wskazaniem etiologii poszczególnych schorzeń, jak chciałby tego skarżący. Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że orzeczenie IMP wraz z wydanymi do niego uzupełnieniami sporządzone zostało na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej, zgodnie z wymogiem § 7 ust. 4 rozporządzenia. Zawiera logiczne, zrozumiałe uzasadnienie umożliwiające jego ocenę przez osoby i organy nie posiadające wiedzy medycznej uwzględniające ponadto uwagi zgłoszone przez skarżącego - spełnia więc warunki do uznania je za opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia przez PWIS poprzedzone zaś zostało prawidłowo dokonaną oceną zgromadzonej w sprawie dokumentacji, a także orzeczeń jednostek medycznych. Wobec powyższego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.).