II SA/Bd 858/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2005-04-12
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Grażyna Malinowska-Wasik, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy dotyczącej nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, nie badając wszystkich wskazanych przez stronę dowodów, w tym dokumentów z księgi wieczystej i akt podatkowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W szczególności, nie zbadały dowodów wskazanych przez stronę skarżącą, takich jak dokumenty z księgi wieczystej czy akta podatkowe, co narusza zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego przez skarżących A. i W. K. na działce nr [...]. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budynek został wybudowany w 2000 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę i narusza przepisy techniczno-budowlane. Skarżący twierdzili, że budynek istniał na działce już w momencie jej zakupu w 2000 r., a nawet przed 1990 r., a jedynie był remontowany. Podnosili, że organy pominęły dowody z księgi wieczystej i dokumentów podatkowych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących kwotę 755 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących kwotę 755 zł (siedemset pięćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Bd 858/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. nakazał A. i W. K. rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego w miejscowości R. na działce nr [...]. Inspektor Powiatowy stwierdził, że budynek ten został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, w miejscu wcześniej istniejących drewnianych stajenek, a jego usytuowanie narusza przepisy techniczno budowlane tj. § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co uniemożliwia doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem.
Odwołując się od tej decyzji skarżący wskazali, iż w momencie zakupu przez nich działki nr [...] tj. [...] 2000 r. była ona nieruchomością zabudowaną budynkiem gospodarczym, którego forma od tego momentu nie uległa zmianie.
Uzupełniając odwołanie pismem z dnia 19 sierpnia 2004 r. pełnomocnik skarżących zarzucił, że organ I instancji pominął fakt, iż budynki, w stosunku do których orzeczono obowiązek rozbiórki, zostały pobudowane jeszcze przed 1990 r. Świadczą o tym zapisy w księdze wieczystej nr [...] oraz znajdująca się w tej księdze umowa sprzedaży działki z dnia [...] 1996 r., zgodnie z którą J. i J. S. dokonali sprzedaży Z. i A. S. działki wraz ze stajenką z wejściem od ulicy. Po nabyciu działki przez A. i W. K. remontowali oni budynek gospodarczy, jednakże ani nie zmienili jego przeznaczenia, ani też nie zmienili konstrukcji budynku. O ile zatem istniała samowola budowlana, to miała ona miejsce przed rokiem 1990, kiedy właścicielami budynku byli J. i J. S. Co więcej, także z dokumentów będących podstawą do naliczenia podatku od nieruchomości wynika, że na działce nr [...] usytuowany jest budynek gospodarczy, a przypuszczać należy, że także poprzedni właściciele ponosili ciężary publiczne z tego tytułu.
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Inspektora Powiatowego.
Inspektor Wojewódzki podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji co do faktu pobudowania murowanego budynku gospodarczego w miejsce uprzednio istniejących drewnianych stajenek, dodatkowo na podstawie akt ustalając we własnym zakresie, iż fakt budowy miał miejsce w roku 2000. Inspektor Wojewódzki stwierdził także, że budynek wzniesiono bez pozwolenia na budowę, a więc z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego.
Według organu II instancji nie jest możliwa legalizacja wybudowanego obiektu albowiem dla przedmiotowego terenu brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie ma więc możliwości wydania przez właściwy organ zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący nie posiadali również w dniu wszczęcia postępowania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto lokalizacja budynku jest niezgodna z przepisami § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż wschodnia ściana budynku jest umieszczona bezpośrednio przy granicy, podczas gdy na sąsiedniej działce znajduje się budynek mieszkalny w odległości 1,1 m od granicy.
Ustosunkowując się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, że w dniu 23 października 2000 r. działka była już zabudowana, Inspektor Wojewódzki wyjaśnił, że podczas oględzin nieruchomości w dniu 28 maja 2004 r. ustalono, iż budynek został pobudowany w roku 2000 przez A. i W. K., co strony potwierdziły własnoręcznym podpisem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A i W. K. wnieśli o uchylenie decyzji Inspektora Wojewódzkiego, zarzucając, iż została wydana w oparciu o niedostatecznie wyjaśniony stan faktyczny i z pominięciem dyspozycji art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skarżący powtórzyli podniesiony w odwołaniu zarzut, iż budowa budynku murowanego miała miejsce przed rokiem 1990. Wskazali na treść zapisów w księdze wieczystej świadczących o istniejącej przed zakupem przez skarżących zabudowie działki oraz na treść dołączonej do skargi mapy geodezyjnej sporządzonej w oparciu o inwentaryzację terenów z czerwca 2000 r., na której, według skarżących, naniesiony został murowany budynek gospodarczy. Ponadto skarżący uznali, iż celowym byłoby zbadanie akt administracyjnych znajdujących się w Urzędzie Gminy A. (sygn. [...]), w których znajdują się informacje, z których można wnioskować jak po części była zagospodarowana działka nr [...] (z której wydzielono działkę nr [...]).
Zdaniem skarżących podnoszone przez nich okoliczności pozwalają na zastosowanie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego znoszącego sankcję zawartą w art. 48 tej ustawy, o ile od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego minęło 5 lat, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na brak takiego planu w przedmiotowej sprawie nie można stwierdzić, aby budynek był niezgodny z jego ustaleniami.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie podkreślając, że zmiana stanowiska skarżących, w stosunku do ich oświadczenia złożonego podczas oględzin, nie została uprawdopodobniona żadnym dokumentem ani innymi dowodami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Jak wynika z treści uzasadnienia skarżonej decyzji dokonane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalenie czasu budowy budynku gospodarczego opierało się w istocie na oświadczeniach stron utrwalonych w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu 28 maja 2004 r. Poza odniesieniem się do treści tych oświadczeń Inspektor Wojewódzki nie wskazał bowiem na jakiekolwiek inne znajdujące się w aktach dowody, których "analiza" doprowadziła go do dokonania powyższego ustalenia.
Inspektor Wojewódzki nie zbadał wskazanych przez stronę w uzupełnieniu odwołania dowodów znajdujących się w księdze wieczystej nr [...], ani też nie odniósł się do wskazanej możliwości zbadania dokumentów podatkowych związanych z nieruchomością.
Powyższe oznacza, że stan sprawy nie został należycie wyjaśniony.
Zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien także gromadzić w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy.
Zmiana stanowiska strony nie oznacza, iż organ bez żadnego uzasadnienia może pominąć wskazane przez tę stronę dowody, zgodnie bowiem z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Jeżeli więc strona zmieniając swoje stanowisko przedstawia drugą, odmienną od pierwotnej wersję stanu faktycznego, organ zobowiązany jest rozstrzygnąć i uzasadnić, która z wersji podawanych przez stronę odpowiada rzeczywistości albo w oparciu o zgromadzony w sposób wyczerpujący materiał dowodowy ustalić stan faktyczny sprawy odmiennie niż przedstawia strona, ale zgodnie z rzeczywistością i tej ocenie dać wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wypełnienie tego obowiązku nie jest możliwe bez odniesienia się do dowodów wskazanych przez stronę.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Wobec uwzględnienia skargi, stosownie do art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w punkcie 2 sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie 200 ww. ustawy, uwzględniając wysokość poniesionego wpisu i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego stosownie do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło