II SA/Bd 858/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Stefanii Z. i Marka Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę II SA/Bd 858/05 UZASADNIENIE Wójt Gminy Ł. decyzją z dnia [...] 2005r. ustalił Stefanii i Markowi Z. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, oznaczonej numerem działki 15/6 położonej w Ł., wynikającą ze zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku ze zbyciem przedmiotowej nieruchomości, w wysokości 20% wzrostu wartości nieruchomości tj. na kwotę 11.127 zł. W uzasadnieniu wskazano, iż uchwałą z dnia [...] 1997r. Nr [...] Rada Gminy Ł. zmieniła ustalenia planu miejscowego dla części wsi Ł. Nieruchomość skarżących do momentu zmiany planu położona była w granicach terenów przeznaczonych pod uprawy rolne. Natomiast po zmianie planu miejscowego położona jest w granicach terenów przeznaczonych pod składy z możliwością zabudowy usługowej, rzemieślniczej i zabudowy mieszkaniowej w ograniczonym zakresie. Stefania i Marek Z. wyżej wymienioną nieruchomość zbyli na podstawie aktu notarialnego z dnia 28.11.2001r. Zgodnie więc z art. 36 ust.4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wójt Gminy podjął czynności zmierzające do wydania decyzji o naliczeniu opłaty. W trakcie postępowania ustalono, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 listopada 2004r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 261, poz. 2603) wartość nieruchomości przed zmianą jak i wartość nieruchomości po zmianie planu miejscowego, co pozwoliło na ustalenie wzrostu wartości nieruchomości wynoszącego 55.636 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżących radca prawny Marek P., podniósł, iż zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisu art. 36 ust.4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie wzrostu wartości nieruchomości na podstawie operatu szacunkowego, który obejmuje zbyt szeroki zakres analizy w zakresie cen nieruchomości. Podkreślił także, że organ był zobowiązany do niezwłocznego wszczęcia postępowania po sprzedaży nieruchomości przez wnioskodawcę. Ponadto pełnomocnik skarżących wskazał na przedawnienie prawa do wydania decyzji przez organ administracji w przedmiotowej sprawie, ponieważ decyzja ostateczna ustalająca wymiar zobowiązania została doręczona po upływie 3 lat od końca roku podatkowego, w którym powstało zdarzenie powodujące zobowiązanie do zapłaty. Wnioskodawca zbył nieruchomość aktem notarialnym z dnia 28.11.2001r. zatem termin do wydania decyzji upłynął 31.12.2004r. Tym samym zdaniem wnioskodawcy, naruszono przepis art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego nie zastosowanie. Przedmiotowa opłata jest bowiem zdaniem pełnomocnika skarżących zobowiązaniem o charakterze podatkowym, stanowiącym dochód budżetu gminy, do którego należy stosować przepisy Ordynacji podatkowej. Wniósł o: uchylenie i zaskarżenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie z powodu przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., decyzją z dnia [...] 2005r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż jako podstawę naliczenia opłaty i określenia jej wysokości organ pierwszej instancji przyjął operat szacunkowy, który został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i do którego strona nie wniosła zastrzeżeń. Ponadto podniesiono, iż organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne niezwłocznie po uzyskaniu informacji o zawartej umowie sprzedaży. Akt notarialny został przekazany organowi w dniu 11.10.2004r., zaś postępowanie zostało wszczęte 14.10.2004r. Postępowanie w niniejszej sprawie odbywało się zgodnie z zasadami ogólnymi i pozostałymi przepisami k.p.a. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. stwierdziło, iż nie podziela stanowiska skarżącego, że w rozpatrywanej sprawie należy zastosować przepisy ordynacji podatkowej. Zdaniem organu w niniejszej sprawie Wójt Gminy Ł. nie działa jako organ podatkowy w rozumieniu przepisów ordynacji podatkowej, tylko jako organ administracji publicznej, który jest zobowiązany do stosowania przepisów procedury administracyjnej wynikającej z k.p.a. Na powyższą decyzję pełnomocnik Stefanii i Marka Z., radca prawny Marek P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W skardze ponownie podkreślił, iż organ powinien był wszcząć postępowanie w 2001r., w którym to roku została sprzedana nieruchomość, a nie w 2004r., gdyż wartość rynkowa nieruchomości uległa zmianie. Wpłynęło to na nieprawidłowość sporządzenia operatu szacunkowego, bowiem ceny przyjmowane przez rzeczoznawcę powinny obejmować okres do grudnia 2001r., czyli do daty sprzedaży nieruchomości, a nie do daty wydania decyzji. Zdaniem skarżących bieg terminu przedawnienia do wydania decyzji w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości rozpoczął się w dniu sprzedaży nieruchomości. Nie przesłanie przez notariusza w terminie 7 dni od sporządzenia umowy, wypisu z tego aktu wójtowi nie możne obciążać skarżącego, ponieważ jest to sprzeczne z zasadą bezpieczeństwa obrotu prawnego. Pełnomocnik skarżących ponownie wskazał iż Wójt Gminy Ł. w niniejszej sprawie posiadał uprawnienia organu podatkowego, tym samym zastosowanie mają przepisy ordynacji podatkowej, w tym art. 68 § 1 dotyczący przedawnienia prawa do wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że rozpatrywana skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Podstawą materialno – prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717; z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o planowaniu. Zgodnie z treścią przepisu at. 36 ust. 4 tej ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, zwaną powszechnie rentą planistyczną, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość. Opłata ta określona jest w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, nie może być wyższa niż 30% tego wzrostu i stanowi dochód własny gminy. Jest ona swoistą partycypacją gminy w zyskach jakie przynosi zbycie nieruchomości, której wartość wzrosła w związku ze zmianą ustaleń zawartych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Pomimo tego że, jak wynika to z przepisów ustawy o planowaniu, renta planistyczna stanowi dochód budżetu gminy i ma publicznoprawny charakter, to nie można uznać jej za podatek w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926; z późn. zm.). W orzecznictwie sądowym, jak zauważa to skarżący, pojawiły się wprawdzie poglądy o stosowaniu do renty planistycznej przepisów ordynacji podatkowej, ale Sąd w składzie orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.09.2004r. w sprawie OSK/520/04 (OSP 2005/7-8/91), mające zastosowanie także na gruncie tej sprawy, a sprowadzające się do stwierdzenia iż do ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jednolity: Dz. U. z 1999r., Nr 15, poz. 139; z późn. zm.) – aktualnie art. 36 ust.4 ustawy o planowaniu, nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, a wszczęcie postępowania o ustalenie tej opłaty może nastąpić w terminie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące. Z uzasadnienia tego orzeczenia warto przytoczyć stwierdzenie, że nie każda należność budżetu gminy, w tym o dominujących nawet cechach podatku, jest należnością budżetową, do której zastosowanie mają przepisy Ordynacji. O tym, czy przepisy te znajdują zastosowanie przy wydawaniu określonych decyzji, stanowi ustawa i regulacji w tym zakresie nie można domniemywać. Jeżeli zaś zachodzi taka potrzeba to domniemywać należy, wręcz odwrotnie, iż w sprawie znajdują zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, bo to one a nie przepisy Ordynacji podatkowej mają charakter norm powszechnie stosowanych w postępowaniu administracyjnym ( art. 1 i n. kpa.). W tym kontekście zarzut skargi o naruszeniu przepisu art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej polegającym na nieuwzględnieniu z urzędu upływu terminu przedawnienia do wydania i doręczenia decyzji ustalającej rentę planistyczną oraz innych przepisów dotychczasowych postępowania podatkowego nie znajduje usprawiedliwienia. Stosownie do treści przepisu art. 37 ust. 4 ustawy o planowaniu roszczenia o zapłatę renty planistycznej, właściwy organ ( w tej sprawie Wójt) może zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące. Uchwała Nr [...] Rady Gminy w Ł. z dnia [...] 1997r. w sprawie zmiany miejscowego planu weszła w życie zgodnie z § 18 tej uchwały po upływie 14 dni od daty ogłoszenia jej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] to jest 10.06.2000r. Tak więc 5 – letni termin upłynął z dniem 10.06.2005r. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie renty planistycznej nastąpiło natomiast w dniu 14.10.2004r. Zawiadomienie o tym fakcie skarżący otrzymali w dniu 27.10.2004r. Został więc zachowany termin do ustalenia i żądania zapłaty renty planistycznej. Nie doszło także do naruszenia przepisu art. 37 ust. 6 ustawy o planowaniu bowiem wypis z aktu notarialnego, którym doszło do zbycia nieruchomości wpłynął do Urzędu Gminy w Ł. w dniu 11.10.2004r., a postępowanie w sprawie ustalenia renty planistycznej zostało wszczęte jak to wyżej podano, już w dniu 14.10.2004r. Do wydania decyzji ustalającej rentę planistyczną doszło w dniu 14.04.2005r., a więc bez zbędnej zwłoki. Poza tym należy stwierdzić, że przepis art. 37 ust. 6 ma jedynie charakter przepisu dyscyplinującego gminę do dochodzenia należności budżetowych w możliwie najkrótszym terminie, więc jego ewentualne naruszenie nie może stanowić zarzutu skargi w sprawie o zapłatę renty planistycznej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu, polegającym na przyjęciu wzrostu wartości nieruchomości na podstawie operatu szacunkowego, który zawiera zbyt szeroki zakres analizy danych w zakresie cen nieruchomości, stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że rzeczoznawca majątkowy ustalił wzrost wartości spornej nieruchomości na dzień jej sprzedaży to jest na 28.11.2001r., zaś wartość nieruchomości określił poprzez porównanie do sprzedawanych w ostatnim czasie najbardziej podobnych i najbliżej położonych nieruchomości gruntowych, biorąc po uwagę aktualnie kształtujące się ceny w obrocie tego rodzaju nieruchomości, uwzględniając ustalenie, że w ciągu ostatnich dwóch i pół roku nie zanotowano wzrostu wartości nieruchomości gruntowych o przeznaczeniu rolniczym i na składy na skutek upływu czasu, co wynika z uzasadnienia operatu szacunkowego. W ocenie Sądu rzeczoznawca majątkowy sporządzając operat szacunkowy zachował wymogi wynikające z obowiązujących w tym zakresie przepisów to jest działu IV, rozdziału 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 261, z 2004r., poz. 2603 – tekst jednolity) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.09.2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenie operatu szacunkowego ( Dz. U. Nr 207, poz. 2109). Uwzględnienie w analizie szerokiego zakresu cen nieruchomości przy przyjęciu wyżej wskazanych ustaleń nie miało niekorzystnego wpływu na wartości nieruchomości na dzień jej sprzedaży. Wobec powyższego, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), jak w sentencji wyroku.