II SA/Bd 86/05
WyrokWSA w Bydgoszczy2005-03-08
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Grażyna Malinowska-Wasik, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej, jeśli z aktualnego orzeczenia lekarskiego wynika trudność w ustaleniu daty powstania niepełnosprawności, podczas gdy wcześniejsze orzeczenia wskazują na datę powstania niepełnosprawności przed ukończeniem 21. roku życia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy aktualne orzeczenie lekarskie nie pozwala na jednoznaczne ustalenie daty powstania niepełnosprawności, a wcześniejsze dokumenty (w tym orzeczenie z 1991 r. i wypis z orzeczenia ZUS z 2003 r.) wskazują, że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem przez skarżącego 21. roku życia, wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść skarżącego. Niewystarczające rozważenie wszystkich dowodów i doświadczenia życiowego przez organy administracji uzasadnia uchylenie decyzji odmawiającej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.Stan faktyczny
Maciej S. złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, który został odrzucony przez Burmistrza Miasta i Gminy C., a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. Powodem odmowy było niejednoznaczne ustalenie daty powstania niepełnosprawności w aktualnym orzeczeniu lekarskim, co uniemożliwiało stwierdzenie, czy niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21. roku życia. Skarżący podniósł, że wcześniejsze orzeczenia wskazują na datę powstania niepełnosprawności przed 1993 rokiem, a urodził się w 1975 roku.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy C., a także stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Macieja S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia [...] 2004 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania Macieja S., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia [...] 2004 r. w przedmiocie odmowy przyznania Maciejowi S. zasiłku pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, a przysługuje on także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.
Zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, do wniosku w sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego należy dołączyć orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty powstania niepełnosprawności. Załączone do wniosku Macieja S. orzeczenie lekarza orzecznika z dnia [...] 2004 r. takiej daty nie wskazuje, stwierdza bowiem, że datę powstania całkowitej niezdolności do pracy trudno ustalić. Tym samym nie można uznać, że niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia, co jest warunkiem koniecznym do spełnienia, aby można było przyznać zasiłek pielęgnacyjny. Wskazany przez stronę w odwołaniu wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z [...] 2003 r. nie może służyć jako dowód w sprawie, skoro z treści aktualnego orzeczenia z [...] 2004 r. wynika odmienny stan faktyczny. Wobec tego należy uznać, że nie ustalono, od kiedy istnieje niepełnosprawność i tym samym strona nie spełnia wymogów ustawowych do przyznania jej zasiłku pielęgnacyjnego.
Maciej S. złożył skargę na powyższą decyzję. Wniósł o rozstrzygnięcie, czy urzędy postąpiły zgodnie z przepisami. Wskazuje, że orzeczenie lekarskie z [...] 2003 r. wskazuje, że całkowita niezdolność do pracy powstała przed [...] 1993 r. Rozmawiał na ten temat z lekarzami orzecznikami ZUS, którzy potwierdzili, że co roku będzie stawał przed komisją.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Ustawa z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przewiduje dwa rodzaje świadczeń opiekuńczych: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. Przedmiotem oceny jest kwestia, czy skarżący spełnia warunki, o jakich mowa w art. 16 ust. 3 ustawy. Przepis ten przewiduje, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.
Zasadniczym powodem decyzji odmownej było to, że z wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z [...] 2004 r. w rubryce, od kiedy powstała niezdolność do pracy umieszczono sformułowanie "trudno ustalić".
Skarżący przedstawił orzeczenie z innego okresu, znane orzekającym w sprawie organom, że niezdolność do pracy powstała przed [...] 1993 r. Skarżący urodził się [...] 1975 r. i tym samym niezdolność ta powstała przed ukończeniem przez niego 18 roku życia. Jakkolwiek orzekające w sprawie organy kierowały się aktualnym zaświadczeniem – orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, to jednak okres powstania niezdolności do pracy określony był w poprzednim zaświadczeniu, które było podstawą wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, wątpliwości należało rozstrzygnąć na korzyść skarżącego. Przemawia za tym także treść orzeczenia z [...] 1991 r., mocą którego zaliczono skarżącego do drugiej grupy inwalidzkiej, przy czym uznano, że inwalidztwo istnieje od [...] 1990 r. Oznacza to, że nie rozważono dostatecznie wszystkich dowodów, z uwzględnieniem doświadczenia życiowego.
W rozumieniu ustawy (art. 3 pkt 20) umiarkowany stopień niepełnosprawności oznacza także całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych.
Przepisy obowiązującej ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) przewidują sposób postępowania w sytuacji, w której nie można ustalić daty ani okresu powstania niezdolności do pracy.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 tej ustawy, jeżeli nie ma możliwości ustalenia daty powstania niezdolności do pracy, natomiast ustalono okres, w którym niezdolność do pracy powstała, za datę powstania niezdolności przyjmuje się datę końcową tego okresu. Jeżeli nie ma możliwości ustalenia ani daty, ani okresu powstania niezdolności do pracy, za datę powstania niezdolności przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie.
Oznacza to, że w każdej sytuacji można określić datę powstania niezdolności do pracy.
Uzasadnia to, na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło