II SA/Bd 86/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Kim J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję K. z dnia [...] 2005 Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika obywatela R. K. J. M. od decyzji K. z dnia [...] 2005r. Nr [...] w sprawie zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nadania niniejszej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wyznaczyć nowy termin, do 7 dni od dnia doręczenia decyzji, natomiast w pozostałej części utrzymać ją w mocy. W jej uzasadnieniu wskazał, iż skarżący przebywał w Polsce od 1998 r., legalizując swój pobyt na podstawie zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony. Z uwagi na utratę ważności zezwolenia z dniem 29.09.2005 r., skarżący wystąpił w dniu 27 września 2005r. do Wojewody M. z kolejnym wnioskiem o wydanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W celu zalegalizowana pobytu na terytorium RP w dniu 30 września 2005r. przekroczył granicę państwową w ramach ruchu bezwizowego. Skarżący został zatrzymany w dniu 6.10.2005 r. w trakcie przeprowadzonej kontroli legalności pobytu w barze koreańsko - japońskim we W., przy ul. K. Ubrany był w fartuch, w czapkę kucharza i przygotowywał posiłki. Wskazywało to na wykonywanie przez niego pracy kucharza. Przy czym dysponował on w tym czasie jedynie przedłużeniem przyrzeczenia na wykonywanie pracy wydanym przez Wojewodę M. Nr [...] 2005 z dnia [...] 2005r. Ponieważ skarżący przebywając w Polsce w celach turystycznych, wykonywał pracę niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001; z późn. zm.) - art. 87, zatem zostały w ocenie organu administracji spełnione przesłanki wynikające z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...]2003 r. o cudzoziemcach do wydania decyzji zobowiązującej go do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na przedmiotowe rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Sądu. Zarzucił organom administracji naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Argumentował, iż zaskarżana decyzja Wojewody [...] została wydana przedwcześnie - podstawowy zarzut jest nadal sporny, z pominięciem gwarantowanych praw podmiotowych strony, tym samym jest niezgodna z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 7 i 10 § l KPA. Organ nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą, natomiast prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest niezbędnym elementem zastosowania normy prawa materialnego. W niniejszej sprawie badanie okoliczności sprawy było powierzchowne i nieprawidłowe. Pełnomocnik podniósł, iż organ powinien był dokonać przesłuchania skarżącego w obecności tłumacza, czego nie uczynił. Ponadto, stronie nie zapewniono możliwości skorzystania z prawa do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów. Wskazał, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie, wynikającym z art. 10 § l KPA, jest pouczenie o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia takiego oświadczenia. W aktach sprawy brak jest końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, co stanowi naruszenie obowiązku wynikającego z art. 10 § l KPA. Podniósł, iż skarżący przebywał we W. jako właściciel Spółki, która jest najemcą lokalu przy ul. K.. Sam fakt, iż podczas kontroli, był ubrany w fartuch nie dowodzi, że wykonywał on pracę kucharza. W lokalu przy ul. K. czynności kucharza wykonywane były przez zatrudnionego pracownika. Skarżący jako właściciel firmy oraz uczestnik imprezy dokonywał kontroli prawidłowości działań kucharza z uwagi na specyfikę i odrębność kuchni koreańskiej. Podkreślił, że był uczestnikiem imprezy okolicznościowej, z udziałem koreańskich pracowników [...]. Jej uczestnicy byli jedynymi (poza kontrolującymi) gośćmi lokalu. W ocenie pełnomocnika organy zaniechały, zatem ustalenia wszystkich istotnych okoliczności zdarzenia, które rzutują na ocenę zasadności wydania przedmiotowej decyzji. W zakresie koniecznych zezwoleń pełnomocnik wyjaśnił, że skarżący złożył odpowiedni wniosek w celu wszczęcia postępowania o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone ostateczną decyzją, zatem skarżący nie uzyskał jeszcze zezwolenia na wykonywanie pracy. Posiada natomiast przyrzeczenie wydania zezwolenia na wykonywanie pracy wydane przez Wojewodę M. Nr [...] z dnia [...]2005 r. na okres od dnia [...] 2005r. do dnia [...] 2006r., jako Prezes Zarządu "S." jednoosobowej spółki z o.o., z miejscem wykonywania pracy w W. przy ul. W. Podkreślił, że skarżący nie wykonuje pracy kucharza na terytorium Polski, i z tego względu nie starał się o zezwolenie na pracę jako kucharz. Pełnomocnik podniósł także fakt zaistniałych rozbieżności, co do wskazania dnia zatrzymania jego mocodawcy, które nasuwają wątpliwości, co do prawidłowości poczynionych przez organ ustaleń i nie zostały dostatecznie przez organy administracji wyjaśnione. Podkreślił, że zobowiązując skarżącego do opuszczenia Polski pozbawiono go możliwości skorzystania z prawa obrony swoich praw przed sądem, naruszając tym samym jedną z podstawowych gwarancji konstytucyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i jednocześnie nie podzielił zarzutów zawartych w skardze, co do naruszenia wskazanych w niej przepisów, oraz podnoszonych nieścisłości jako niemających znaczenia dla niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie, bowiem do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada prawdy obiektywnej nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie tak, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe - w tym w art. 77 § 1 kpa, według którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w przepisie art. 80 kpa organ administracji publicznej zobowiązany jest ocenić czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Jako dowód należy natomiast dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności zaś dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 kpa). Rozpatrując sprawę będącą przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją organy administracji publicznej obu instancji uchybiły powyższym zasadom postępowania administracyjnego. Podstawą materialno-prawną rozpoznania niniejszej sprawy są przepisy ustawy z dnia 13.06.2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. Nr 128, poz. 1175, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001, z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art. 88 ust. 1 pkt 2 i 97 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w stosunku do cudzoziemca, który wykonywał pracę niezgodnie z ustawą z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy albo podjął działalność gospodarczą niezgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej (RP), wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium RP albo zobowiązuje się do opuszczenia terytorium RP w terminie 7 dni, gdy z okoliczności sprawy wynika, że dobrowolnie wykona ten obowiązek. Stosownie zaś do przepisu art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia, cudzoziemiec może wykonywać pracę na terytorium RP, jeżeli posiada zezwolenie na pracę wydane przez wojewodę właściwego ze względu na siedzibę pracodawcy. Zezwolenie na pracę jest wymagane, jeżeli cudzoziemiec wykonuje pracę w podmiocie mającym siedzibę na terytorium RP (art. 88 ust. 1 pkt 1 tej ustawy). Ustalenie podstawowej w niniejszej sprawie kwestii, czyli tego, że skarżący będąc cudzoziemcem wykonywał na terytorium RP pracę nie mając stosownego zezwolenia, nastąpiło wyłącznie na podstawie "okoliczności, jakie towarzyszyły kontroli" przeprowadzonej w dniu 6 i 12.10.2005 r. przez pracowników Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w B. Delegatury we W. w restauracji "M." we W., przy ul. K. Okoliczności te zostały opisane, jak należy domniemać, w notatce urzędowej zawartej na karcie 1 akt administracyjnych organu I instancji. Notatka ta została podpisana przez dwóch starszych inspektorów i jednego starszego inspektora wojewódzkiego. Nie zawiera jednak daty jej sporządzenia. Odnośnie kontroli z dnia 12.10.2005 r. zawiera informację, że skarżącego K. J. M. "zastano na zapleczu przygotowującego sałatki". Odnośnie kontroli z dnia 6.10.2005 r. zawiera informację, że skarżącego zastano w barze, ubranego w fartuch i czapkę kucharza i że był on w trakcie przygotowywania posiłków. W dniu 13.10.2005 r. przesłuchano skarżącego w charakterze strony. Nie doszło jednak do wyjaśnienia, poprzez zadawanie odpowiednich pytań, tego czy faktycznie, a jeżeli tak to, jaką pracę w chwili kontroli wykonywał. Pominięto w ten sposób jeden z najbardziej bezpośrednich dowodów w sprawie. Skarżący wprawdzie sam na ten temat się nie wypowiadał, ale nie można wykluczyć, że w sytuacji, w której nie zapewniono jemu przy przesłuchaniu pomocy tłumacza, w sposób niepełny rozumiał znaczenie i wagę poszczególnych argumentów i przekazywanych informacji oraz, że miał trudności z prawidłowym komunikowaniem się z przesłuchującymi, pomimo tego, że posługuje się językiem polskim. Okoliczność, że skarżący wykonywał pracę, na którą nie miał zezwolenia nie została też potwierdzona żadnymi innymi dowodami takimi jak np. zeznania świadków - osób postronnych. Powyższe braki postępowania dowodowego, w świetle zarzutów skargi sprowadzających się do zaprzeczenia wykonywania przez skarżącego pracy kucharza oraz starania się przez niego o zezwolenie na pracę w tym charakterze, powodują konieczność uchylenia decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 135, poz. 1270 ze zm.). O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy.