II SA/Bd 861/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-03-04
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu prawa jazdy, jeśli sprawa ta została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, która nie została uchylona ani zmieniona?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie odmawia wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu prawa jazdy, jeśli kwestia ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, która pozostaje w obrocie prawnym. Ponowne rozpatrywanie sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i skutkowałoby wadą nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. jest uzasadniona, gdy oczywisty brak podstaw prawnych do wydania decyzji wynika z faktu wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
Skarżący W. B. złożył wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na ostateczną decyzję z 2014 r. odmawiającą zwrotu prawa jazdy z powodu niespełnienia przesłanki poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący zarzucił organom krycie sprawców przestępstwa urzędniczego i fałszowanie dokumentów. Sprawa trafiła do WSA w Bydgoszczy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Renata Owczarzak ( spr ) Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2020r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania dotyczącego zwrotu prawa jazdy oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...] Prezydent G. działając na podstawie art. 61 a § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 z późn. zm.), dalej k.p.a, w związku z art. 102, ust. 2 i art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia [...] stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r., poz. 341 z póżn. zm.), odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu W. B., zatrzymanego prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami kategorii A, B nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2014 r., znak: [...].[...].[...] odmówił zwrotu ww. dokumentu. Decyzja ta poddana została kontroli instancyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę W. B. na decyzję SKO w T..
W ocenie organu, do dnia wydania niniejszego postanowienia, nie odpadła przyczyna odmowy wydania dokumentu prawa jazdy, a przedmiotowa decyzja nie została uchylona i pozostaje w obrocie prawnym. Pozostawanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o odmowie zwrotu prawa jazdy, jest okolicznością, wystąpienie której uzasadnia odmowę wszczęcia ponownego postępowania w tej samej sprawie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie W. B. zarzucił organowi I instancji "krycie" sprawców przestępstwa urzędniczego, polegającego na łamaniu KK, KPC i KA. Zarzucił również fałszowanie nakazu karnego; celowe i świadome kierowanie go do odbycia wszelkich badań związanych z wydaniem prawa jazdy i poniesienia kosztów finansowych oraz świadome i celowe działanie polegające na tym, aby wszystkich tych badań nie wykonał w terminie, a także zarzucił matactwa i krętactwa we wszystkich sprawach powoływanych przez Urząd M..
Skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy w jego obecności i przeprowadzenie wszystkich dowodów w sprawie, które wskaże i ewentualnie ponowi oraz o unieważnienie wszystkich decyzji Prezydenta M. G. w sprawie.
Do zażalenia dołączono: pismo Prezydenta G. z dnia [...] września 2014r., znak: [...].39.2014; zawiadomienie z dnia [...] lipca 2013r. znak: [...] o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia W. B. uprawnienia kat. A, B, prawa jazdy; zawiadomienie z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] o wykonaniu środka karnego orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w G. w sprawie sygn. akt: II K 475/ 13 oraz wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie sygn. akt: II K 475/13.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu Kolegium zwróciło uwagę, że decyzją z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] organ I instancji odmówił W. B. zwrotu prawa jazdy kat. A, B z uwagi na nie spełnienie przesłanki do zwrotu prawa jazdy tj. nie poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., znak: SKO - 522 - 136/14 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia [...] lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 107/15 oddalił skargę W. B. na decyzję SKO w T.. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2017 r., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną strony od wyroku sądu I instancji.
W ocenie Kolegium, sprawa zwrotu prawa jazdy W. B. została załatwiona ostateczną decyzją administracyjną. Ponadto poddana została kontroli sądowo-administracyjnej, a sąd administracyjny I instancji rozpoznający skargę strony, na decyzje organów administracji oraz Naczelny Sąd administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną, nie dopatrzyły się wad, które uzasadniałyby ich uchylenie lub stwierdzenie nieważności.
Zdaniem organu odwoławczego, wydanie decyzji w sprawie załatwionej wcześniej już decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji powoduje, iż późniejsza decyzja obarczona będzie wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W konsekwencji, w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpatrywanie spraw, które już wcześniej zostały rozstrzygnięte decyzją ostateczną i decyzja ta nie została uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Sprawa administracyjna musi więc mieć charakter "otwarty" w tym sensie, że nie może występować sytuacja powagi rzeczy osądzonej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt: II SA/Sz 216/19, Lex 2683518).
W skardze do Sądu W. B. wyraził niezadowolenie z treści zapadłych w jego sprawie rozstrzygnięć organów administracji I i II instancji, podnosząc zarzuty tożsame z zawartymi w zażaleniu na postanowienie organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta G. z dnia [...] marca 2019 r., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu prawa jazdy na wniosek W. B..
Należy wskazać, że odmowa wszczęcia postępowania, m.in. z przyczyny przedmiotowej, na podstawie art. 61a § 1 kpa, może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, nie wymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Nie budzi wątpliwości, że przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem których ustalenie i podanie nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Z art. 61a § 1 k.p.a wynika, że uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest oczywisty brak podstaw prawnych do wydania w jego toku decyzji załatwiającej wniesione żądanie.
Przenosząc powyższe na okoliczności niniejszej sprawy należy uznać rozstrzygnięcie organów za prawidłowe. Jak wynika bowiem z ustalonego przez organy administracji stanu faktycznego, wobec W. B., wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] maja 2013 r. sygn. akt: II K 475/13 orzeczony został środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku, zaliczając na poczet kary okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] maja 2013 r. Konsekwencją skazania było wydanie przez organ I instancji decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. o cofnięciu uprawnień. Ponadto organ I instancji wydał w
dniu [...] września 2013r. decyzje o skierowaniu W.
[...] na badanie lekarskie i badanie psychologiczne, w terminie 30
dni od daty doręczenia prawomocnej decyzji. Wobec nie przedstawienia wyników badań, organ I instancji, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. orzekł o zatrzymaniu W. B. prawa jazdy kat. A, B.
Decyzjami z dnia [...] grudnia 2013 r. organ I instancji ponownie skierował W. B. na badanie lekarskie i psychologiczne celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami. W dniu [...] stycznia 2014 r. organ I instancji po raz kolejny wydał decyzje o skierowaniu W. B. na badanie lekarskie i psychologiczne. W. B. wniósł odwołanie od decyzji o skierowaniu na badanie psychologiczne. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, że W. B. w dniu [...] marca 2014 r. przystąpił do badań w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w B. i uzyskał pozytywny wynik badania psychologicznego. Jak wynika z pisma Dyrektora WOMP w B. z dnia [...] lipca 2014 r., strona nie zakończyła badań lekarskich w związku z czym nie było możliwości wydania orzeczenia co do zdolności, bądź przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów silnikowych.
Orzeczenie lekarskie o braku przeciwskazań zdrowotnych nosi datę: [...] września 2014 r. i tego dnia zostało ono złożone w organie I instancji razem z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Po otrzymaniu wniosku o zwrot prawa jazdy organ I instancji wezwał W. B. do niezwłocznego poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3b ustawy o kierujących pojazdami, albowiem przywołany przepis nakłada obowiązek poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego przez osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego były pozbawione na okres przekraczający rok.
Nie do podważenia w sprawie niniejszej pozostaje fakt, że decyzją z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] organ I instancji odmówił W. B. zwrotu prawa jazdy kat. A, B z uwagi na nie spełnienie przesłanki do zwrotu prawa jazdy tj. nie poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., znak: SKO - 522 - 136/14 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia [...] lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 107/15 oddalił skargę W. B. na decyzję SKO w T.. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2017r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną wywiedzioną od wyroku sądu I instancji.
Uwzględniając powyższe uznać należy, że wniosek dotyczy sprawy rozstrzygniętej już wcześniej decyzją ostateczną w niezmienionym stanie faktycznym. Obie sprawy są tożsame, albowiem jak słusznie wywiodły organy, dotyczą tego samego podmiotu, tego samego przedmiotu, tej samej podstawy prawnej i faktycznej. Wydanie zaś w tej samej sprawie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, naruszyłoby ustanowiony dotychczasowymi decyzjami stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Wydanie w zaistniałej sytuacji merytorycznej decyzji spowodowałoby, iż byłaby ona dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
W tych okolicznościach organy zasadnie, powołując się na przepis art. 61 a § 1 K.p.a. stwierdziły, że żądanie wszczęcia postępowania dotyczące sprawy, w której wydano już rozstrzygnięcie, jest inną uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania. W konsekwencji, zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego dotyczącego zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, uprawniającego do kierowania pojazdami kategorii A, B, nr [...].
Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło