II SA/Bd 863/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-06-01

Skład orzekający: Grażyna Malinowska-Wasik, Wiesław Czerwiński, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny (naczelnik urzędu skarbowego) jest właściwy do umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy wierzyciel (powiatowy inspektor nadzoru budowlanego) wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, a następnie wydał postanowienie o uznaniu za zasadny zarzutu dotyczącego błędu w tytule wykonawczym?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy (wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego) prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, ponieważ organ ten, będąc jedynie wierzycielem, nie był właściwy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Właściwym do umorzenia postępowania egzekucyjnego jest organ egzekucyjny (naczelnik urzędu skarbowego). Organ odwoławczy nie powinien był przekazywać sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż nie zachodziły przesłanki do uzupełniania postępowania wyjaśniającego, a sprawa mogła zostać rozstrzygnięta merytorycznie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wyrażenia stanowiska przez wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Wcześniej wydano decyzję nakazującą rozbiórkę garażu, a następnie postanowienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i nałożeniu grzywny. Strony zgłosiły zarzuty dotyczące prowadzenia egzekucji, które zostały odmówione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po kolejnych czynnościach i pismach, PINB wydał postanowienie o uznaniu za zasadny zarzutu dotyczącego błędu w tytule wykonawczym i umorzył postępowanie egzekucyjne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ egzekucyjny jest właściwy do umorzenia postępowania. Strony zaskarżyły postanowienie organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu, oraz przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik ( spr ) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 czerwca 2010r. sprawy ze skarg D. S. i J. W. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia stanowiska przez wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. przyznaje od Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ) na rzecz adwokata Ł. K. kwotę 292,80 zł ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100 ) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 4. przyznaje od Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata M. K. kwotę 292,80 zł ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100 ) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją ostateczną z dnia [...] sygn. [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 r. ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał J. i D. S. rozbiórkę będącego w budowie obiektu garażowego o wymiarach w rzucie poziomym 6,65 x 6,50m i 2,20 x 3,70m zblokowanego w jedną bryłę na działce nr [...] przy ul. [...] w B. B. usytuowanego w odległości 0,50 m od granicy z sąsiednią działką nr [...] oraz 0,50 m od linii rozgraniczenia z ulicą [...] - po uprawomocnieniu się decyzji. Po bezskutecznym wysłaniu do J. i D. S. w dniu 20 kwietnia 2005 r. w trybie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) upomnienia wzywającego ich, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, do wykonania obowiązku wynikającego z wyżej wymienionej decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] postanowienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i nałożeniu na J. i D. S. grzywny w kwocie 25.685 zł, celem przymuszenia w związku z niewykonaniem nakazanej rozbiórki, oraz obciążeniu ich kosztami wydania postanowienia w kwocie 68 zł, zamieszczając w nim pouczenie o prawie zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia. Jednocześnie wystawił dwa tytuły wykonawcze dotyczące obowiązków o charakterze pieniężnym. W dniu [...] do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w B. wpłynęły zarzuty D. S. przeciwko prowadzeniu egzekucji, w których powołując się na art. 33 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., podniósł, że wniósł skargę do WSA w Bydgoszczy w sprawie dotyczącej orzeczonej rozbiórki garażu oraz, iż kwota grzywny jest niewspółmierna do zagrożenia. Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 34 wskazanej wyżej ustawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uwzględnienia zgłoszonych przez D. S. zarzutów. Dalsze czynności zmierzające do wyegzekwowania wykonania decyzji o rozbiórce nie były następnie przez organ podejmowane w związku z zawisłą przed nim najpierw sprawą o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...], a później przeprowadzeniem wznowieniego postępowania w tym przedmiocie zakończonego decyzją odmawiającą uchylenia decyzji o rozbiórce, utrzymaniem jej w mocy przez organ odwoławczy i wreszcie odrzuceniem przez WSA w Bydgoszczy skargi J. i D. S. na decyzję organu odwoławczego. Natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. ustosunkował się do licznych pism i wniosków dotyczących wszczętego postępowania egzekucyjnego składanych przez zobowiązanych. Pismem z dnia 18 listopada 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpił do Naczelnika I Urzędu Skarbowego w B. o wyegzekwowanie od J. i D. S. nałożonej postanowieniem z dnia [...] grzywny w celu przymuszenia oraz kosztów wydania tego postanowienia, załączając między innymi upomnienie z dnia 20 kwietnia 2005 r., wymienione postanowienie, dwa tytuły wykonawcze datowane na dzień 22 lipca 2005 r. oraz decyzję o rozbiórce z dnia [...]. Po zwrocie przez urząd skarbowy wystawionych na zobowiązanych tytułów wykonawczych organ nadzoru budowlanego uzupełnił wskazane przezeń w nim braki i ponownie przekazał je w dniu 20 lutego 2009 r. organowi skarbowemu. W dniach 5 i 14 maja 2009 r. wpłynęły do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przekazane przez Naczelnika I Urzędu Skarbowego celem zajęcia jako wierzyciel stanowiska adresowane do tegoż naczelnika oraz Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy oznaczone datami 14, 15, 20, 27 kwietnia i 5 maja 2009 r. odrębne pisma J. S. i D. S. (w łącznej liczbie 7) zawierające zarzuty dotyczące prowadzonych czynności egzekucyjnych. J. S. w pismach z dnia 14 i 15 kwietnia oraz 5 maja 2009 r. zarzuciła, iż nie powinna odpowiadać za przedmiotowe należności solidarnie z D. S. z uwagi na ustanowienie w 2005 r. między nimi rozdzielności majątkowej oraz podział wspólnego majątku, egzekucja winna być zawieszona do czasu rozpoznania przez WSA w Bydgoszczy jej wniosku w sprawie [...] oraz złożonego w policji zawiadomienia o popełnieniu przez pracownika PINB przestępstwa, zachodzi niedopuszczalność egzekucji, gdyż nie otrzymała żadnego z tytułów wykonawczych z dowodem doręczenia pisemnego upomnienia przez wierzyciela, zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, skierowano do niej czynności egzekucyjne mimo nie wymienienia jej w tytułach wykonawczych przez wierzyciela, a wskazana w tytule wykonawczym jako podstawa prawna egzekucji decyzja o rozbiórce nie może stanowić podstawy dochodzenia należności piniężnych i czyni niewłaściwym w tym zakresie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. W odrębnych pismach z dnia 20 kwietnia i 27 kwietnia 2009 r. J. S. i D. S. zarzucili w szczególności błędne wskazanie w tytule wykonawczym podstawy prawnej egzekucji, określenie w nim egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...], brak załączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia przez wierzyciela, zbytnią uciążliwość środka egzekucyjnego, a nadto, iż identyczna kwota należności głównej dochodzonej od obydwojga wzbudza podejrzenie, że organ egzekucyjny prowadzi egzekucję równolegle dwa razy co do tej samej wierzytelności. Jak wynika z akt sprawy w piśmie z dnia 15 maja 2009 r. skierowanym do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. w związku z wnioskiem J. S. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zajął stanowisko, iż winna ona odpowiadać solidarnie z D. S. za należności objęte tytułami wykonawczymi, gdyż decyzja o rozbiórce i postanowienie o nałożeniu grzywny dotyczyły ich obojga, a ustanowienie między nimi rozdzielności majątkowej i uzyskanie przez wyżej wymienioną wyłącznej własności działki nr [...] nastąpiło aktem notarialnym z 13 grudnia 2005 r., a więc później. W powyższym piśmie organ nadzoru budowlanego odniósł się również do pozostałych argumentów J. S. podnoszonych w piśmie z dnia 15 kwietnia 2009 r. Następnie postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela z dnia [...], sygn. [...], powołując się na przepisy art. 17 § 1, 18 i 27 § 1 pkt 6 w związku z art. 59 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. orzekł o uznaniu za zasadny zarzutu dotyczącego błędu w tytułach wykonawczych polegającego na wadliwym wskazaniu podstawy prawnej egzekucji oraz umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie, stwierdzając w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że powyższy błąd jest istotny. W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał na podstawie art. 111 kpa w związku z wnioskami J. S. z dnia 8 czerwca 2009 r. i D. S. z dnia 9 czerwca 2009 r. postanowienie sygn. [...] odmawiające uzupełnienia powyższego postanowienia w zakresie dotyczącym suspensywności czynności prawnej. W zażaleniach o identycznej treści na postanowienia PINB z dnia [...] i [...] wyżej wymienieni podnieśli, iż organ I instancji z rażącym naruszeniem art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie egzekucyjne, gdyż kompetentny w tym zakresie był jako organ egzekucyjny w postępowaniu dotyczącym należności pieniężnych Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. Niezależnie od tego według nich postępowanie egzekucyjne prowadzone było z naruszeniem zasady czynnego w nim udziału strony (art. 8, 9, 10 § 1 i 81 kpa), a w szczególności strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do treści pisma z dnia 13 maja 2005 r. Postanowieniem z dnia [...] o sygn. [...], po rozpatrzeniu zażaleń, Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy orzekł o uchyleniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał za uzasadniony zarzut stron, że na etapie egzekucji grzywny jako należności pieniężnej organ nadzoru budowlanego posiada tylko status wierzyciela i może jedynie zająć stanowisko co do zgłoszonych zarzutów, zaś organem egzekucyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego i do jego kompetencji należy umorzenie postępowania egzekucyjnego. Nadto organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że przez podstawę prawną egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji obowiązków danego rodzaju, a w przypadku obowiązków z zakresu administracji publicznej taką podstawę stanowią art. 2-3a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odniesieniu zaś do obowiązków niewskazanych w art. 2 § 1 ustawy konieczne jest podanie przepisu szczególnego, w związku z którym właściwy jest dla nich tryb egzekucji administracyjnej. D. S. i J. W. - uprzednio S. odrębnymi pismami procesowymi zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Bydgoszczy postanowienie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jego uchylenie. Powyższej decyzji zarzucili naruszenie art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. poprzez błędne zdefiniowanie podstawy prawnej egzekucji. Zdaniem skarżących przez wskazanie podstawy prawnej obowiązku należy rozumieć podanie aktu prawnego, gdy egzekucja oparta jest wprost na przepisie z którego wynika określony obowiązek, a gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej należy w tytule wykonawczym powołać tę decyzję. Według nich organ odwoławczy popełnił istotne uchybienie odwołując się do art. 2-3a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako podstawy prawnej prowadzonej przeciwko nim egzekucji i nie dostrzegając, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w tytule wykonawczym zamiast postanowienia z dnia [...] nakładającego na strony obowiązek pieniężny – grzywnę w celu przymuszenia, wymienił decyzję administracyjną z dnia [...], nakładającą obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego. W skardze ponowiony został nadto zawarty w zażaleniach na postanowienie organu I instancji zarzut naruszenia w toku postępowania egzekucyjnego zasady czynnego udziału w nim strony. W odpowiedzi na skargi Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zajęto w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny Bydgoszczy zważył, co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie przede wszystkim z powodów, które Sąd, nie będąc związany ich granicami, w tym zawartymi w nich zarzutami, wziął z urzędu pod uwagę kontrolując zaskarżone postanowienie pod względem zgodności z prawem. Organem kompetentnym do ustosunkowania się do zgłoszonych w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej zarzutów jest w pierwszej kolejności wierzyciel. Wierzycielem, to jest organem, któremu winna być uiszczona przez skarżących grzywna określona w postanowieniu z dnia [...] jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. Jednak rozpatrzenie zarzutów i wydanie w tym przedmiocie rozstrzygnięcia, w tym umarzającego postępowanie egzekucyjne należy, stosownie do art. 34 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), do organu egzekucyjnego. Organem egzekucyjnym w sprawie dotyczącej wyegzekwowania od skarżących grzywny jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. Wierzyciel zaś, stosownie do wymienionych przepisów, zajmuje stanowisko w zakresie zgłoszonych zarzutów. Zgodnie z treścią tychże przepisów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. winien ograniczyć się do wydania poprzedzającego rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutów postanowienia zawierającego stanowisko co do zarzutów zobowiązanych. Skoro ustosunkowując się do zarzutów skarżących zawarł, mimo braku kompetencji, w postanowieniu z dnia [...] rozstrzygniecie, które władny był podjąć wyłącznie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., organ odwoławczy trafnie na podstawie art. 138 kpa w związku z art. 144 kpa i art. 18 oraz 34 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954) je uchylił. Uchylając rozstrzygniecie organu I instancji organ odwoławczy jednocześnie orzekł o przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W przypadku będącego przedmiotem zaskarżenia tego rodzaju postanowienia kasacyjnego, ze względu na brak merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola jego legalności przez Sąd, podobnie jak w przypadku decyzji administracyjnej, sprowadza się przede wszystkim do oceny przestrzegania przez organ odwoławczy przepisów procesowych regulujących dopuszczalność wydawania takiego rozstrzygnięcia. Powołany w podstawie prawnej, postanowienia Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 138 § 2 kpa w powiązaniu z art. 18 i 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. stanowi, że organ odwoławczy może, rozpoznając sprawę w jej całokształcie, uchylić zaskarżone postanowienie (decyzję) w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Zawarte w powyższym przepisie ograniczenie możliwości wydania rozstrzygnięcia przekazującego sprawę do rozpatrzenia podległemu organowi jedynie do sytuacji, w których dla załatwienia sprawy niezbędne jest uprzednie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części wskazuje na wyjątkowy charakter tego rodzaju rozstrzygnięcia. Stanowi ono wyjątek od zasady merytorycznego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy. W związku z powyższym w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż w razie wątpliwości co do potrzeby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, organ odwoławczy zobowiązany jest postąpić zgodnie z art. 136 kpa (tj. uzupełnić postępowanie we własnym zakresie), a w razie przekazywania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, obligowany jest wskazać przyczyny niezastosowania art. 136 kpa. Przepis § 2 art. 138 kpa wprowadzający wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy przez organ II instancji, nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Jeżeli więc organ nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdzi potrzeby dodatkowego prowadzenia postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, to ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i uchylając postanowienie (decyzję) organu I instancji orzec co do istoty sprawy. Analizując uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] stwierdzić należy, że nie wynika z niego konieczność dokonywania przez organ I instancji jakichkolwiek czynności przed wydaniem rozstrzygnięcia. O konieczności takiej nie może stanowić sprecyzowanie w końcowej części uzasadnienia, jak należy według organu odwoławczego, rozumieć określenie "podstawa prawna egzekucji." Także i w ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wymagał uzupełnienia przed zajęciem przez wierzyciela stanowiska w kwestii zgłoszonych zarzutów. Skoro więc w istocie postanowienie kasacyjne z dnia [...] miało skutkować wyłącznie wydaniem przez organ I instancji nowego postanowienia o treści tożsamej z sentencją poprzedniego postanowienia z dnia [...] w części dotyczącej stanowiska co do zasadności zarzutu błędnego wskazania w tytułach wykonawczych podstawy prawnej egzekucji (przed spójnikiem "i"), przy jedynie uzupełnieniu uzasadnienia wcześniejszego postanowienia w tym zakresie, nie zachodziły jakiekolwiek podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 kpa w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. i winien on wydać orzeczenie reformatoryjne kończące postępowanie wpadkowe dotyczące stanowiska wierzyciela, o którym mowa w art. 34 § 2 oraz § 1 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z powyższego względu uznając, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z istotnym uchybieniem przepisom administracyjnej procedury rzutującym na treść zawartego w nim rozstrzygnięcia, należało orzec o jego uchyleniu. Dodatkową, uzupełniającą przyczyną uwzględnienia wymienionych skarg, jest wadliwa, dokonana przez organ odwoławczy w oderwaniu od umotywowania zarzutu skarżących dotyczącego wskazania błędnej podstawy prawnej egzekucji oraz w oderwaniu od treści art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. i treści wypełnionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w rozpatrywanej sprawie, doręczonego Pierwszemu Urzędowi Skarbowemu w B. formularza "TYT-1-Tytuł wykonawczy" dotyczącego grzywny w celu przymuszenia, wykładnia pojęcia tejże prawnej postawy. Jak wynika ze znajdujących się w aktach pism zawierających zarzuty skarżących oraz ich skarg do Sądu kwestionują oni wymienienie w wierszu 30 tytułu wykonawczego decyzji z dnia [...] nakazującej rozbiórkę garażu zamiast postanowienia z dnia [...] o nałożeniu grzywny i istniejącą w związku z tym sprzeczność między treścią ujętą w tym wierszu a wpisem zawartym w wierszu 31, w którym jako obowiązek – rodzaj należności odnotowano grzywnę w celu przymuszenia. W istocie więc nie zgadzają się oni z przyjętą przez organ nadzoru budowlanego podstawą prawną obowiązku polegającego na uiszczeniu grzywny w kwocie 25.685 zł a nie podstawą prawną prowadzenia egzekucji, której dotyczy wywód zawarty w uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego. Analiza art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jasno wskazuje, że podstawa prawna podlegającego egzekucji obowiązku (pkt 3) stanowi w tytule wykonawczym odrębną pozycję od podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej (pkt 6). Interpretacja dokonana w zaskarżonym postanowieniu może mieć zatem jednie odniesienie do art. 27 § 1 pkt 6 ustawy, a tym samym do wiersza 41 przekazanego urzędowi skarbowemu tytułu wykonawczego. Istotnie bowiem przez podstawę prawną prowadzenia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych lub obowiązków o charakterze niepieniężnym, to jest w przypadku obowiązków o charakterze administracyjnym (a z takimi mamy do czynienia w niniejszej sprawie) przepisy art. 2-3a ustawy z 17 czerwca 1966 r. Rację mają skarżący, że w wierszu 30 tytułu wykonawczego doręczonego organowi egzekucyjnemu jako podstawę prawną dochodzonej grzywny należało wskazać postanowienie z dnia [...] sygn. [...], którym nałożono na zobowiązanych grzywnę w kwocie 25.685 zł w celu przymuszenia, a nadto w wierszu 29 - nie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, lecz przepis (względnie akt prawny) na podstawie którego powyższa grzywna została ustalona, czyli art. 119 § 1 lub ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadmienić należy, że nie jest dopuszczalna zmiana treści tytułu wykonawczego w trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego. Podkreślenia wymaga, że niezweryfikowana przez Sąd interpretacja omawianego zarzutu skarżących przez organ I instancji mogłaby prowadzić do ponownie wadliwego w przyszłości w tym zakresie wystawienia tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie. Zaistniały problem dotyczący podstaw prowadzenia w oparciu o oznaczony datą [...] tytuł wykonawczy przez urząd skarbowy egzekucji należności pieniężnej w postaci grzywny wiąże się z błędnym sporządzeniem w dniu [...] tytułu wykonawczego według wzoru "TYT-1" stanowiącego załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), właściwego dla egzekucji należności pieniężnych zamiast według wzoru "TYT-3" (załącznik nr 24 do w/w rozporządzenia) wymaganego przy egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz zwłaszcza – z nie wystawieniem przez PINB drugiego tytułu wykonawczego na formularzu TYT -1 z chwilą przejścia do kolejnego etapu postępowania egzekucyjnego, to jest zmierzającego do wyegzekwowania od zobowiązanych przez właściwy urząd skarbowy grzywny, po bezskuteczności pierwszego etapu egzekucji mającego doprowadzić do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce garażu. Na wspomnianym pierwszym etapie postępowania egzekucyjnego wierzycielem i zarazem organem egzekucyjnym był organ nadzoru budowlanego, zaś na aktualnym jego etapie organ nadzoru budowlanego nadal jest wierzycielem, natomiast organem egzekucyjnym, jak trafnie zaznaczono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jest urząd skarbowy. Reasumując w sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie winny być wystawione przez wierzyciela nie licząc kwestii kosztów egzekucji, dwa różne tytuły wykonawcze. W tym miejscu podkreślić trzeba, że zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego oznaczonego datą [...], wynikającej z użycia niewłaściwego formularza tego dokumentu mogły być skutecznie podnoszone przez zobowiązanych w terminie 7 dni od daty doręczenia tegoż tytułu. Organ odwoławczy zobligowany do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, to jest w taki sposób jak gdyby nie była rozpatrywana przez organ I instancji, winien – ze względu na to, iż z naruszeniem art. 7 i 107 § 3 kpa w związku z art. 126 kpa i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uczynił tego w swym postanowieniu – odnieść się dodatkowo do pozostałych kwestii podnoszonych w pismach skarżących z 14, 15, 20, 27 kwietnia 2009 r. i 5 maja 2009 r. przekazanych mu przez Naczelnika I Urzędu Skarbowego – z uwzględnieniem treści art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym enumeratywnie wymienia się okoliczności mogące stanowić podstawę zarzutów, mając na uwadze, że przedmiotem postanowienia organu I instancji z dnia [...], było zajęcie przez wierzyciela stanowiska co do zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów. Między innymi wydając nowe postanowienie organ II instancji powinien ustosunkować się w nim do zarzutu bezpodstawnego skierowania egzekucji w stosunku do skarżącej. Jakkolwiek Sąd podziela stanowisko zajęte w tym zakresie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we wspomnianym wcześniej piśmie z dnia 15 maja 2009 r. skierowanym przez niego do Naczelnika Urzędu Skarbowego (wspólna solidarna odpowiedzialność), niemniej jednak stanowisko to winno być uwidocznione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, a nadto w treści tytułu wykonawczego. Wskazać wreszcie trzeba, że w motywach zaskarżonego postanowienia pominięto zamieszczony w zażaleniach skarżących zarzut dotyczący naruszenia wymienionych w nich przepisów kpa, który to zarzut winien być rozpatrzony w powiązaniu z art. 33 ustawy. W tym miejscu należy dodatkowo zwrócić uwagę, że w art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. jest mowa o odpowiednim tylko stosowaniu przepisów kpa, co należy rozmieć jako obowiązek stosowania wyłącznie zasad ogólnych administracyjnej procedury, które nie pozostają sprzeczności z ratio legis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (vide m.in. wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 października 2005 r. II FSK 642/05 – Lex 173121). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło