II SA/Bd 866/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. II SA/ Bd 866/07 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...]r. znak: [...] na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. – Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 58 i art. 59 kpa odmówiło A. Z. przywrócenia terminu na wniesienie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...], z dnia [...] r. znak: [...], określającej zmianę okresu przyznania zasiłku rodzinnego na syna R. Z. do dnia [...] r. Uzasadniając swą decyzję Kolegium wskazało, że A. Z. zaskarżyła, już wyżej wymienioną decyzję Prezydenta [...], wnosząc w wymaganym ustawowo terminie skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] pismem z dnia [...] r., a Samorządowe Kolegium decyzją z dnia [...] r., (a nie jak w wskazano w uzasadnieniu z dnia [...] r.) znak:[...], uchyliło decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Następnie organ pierwszej instancji wydał nową decyzje w dniu [...]r., od której strona również odwołała się. W wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r., znak: [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...]. Strona od powyższej decyzji nie wniosła odwołania i decyzja stała się ostateczna. Skoro więc strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji, która jest już ostateczna na skutek rozpoznania odwołania, to nie istnieje możliwość przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. Prowadziłoby to bowiem do sytuacji, że odwołanie od decyzji musiałoby być rozpoznawane ponownie. Na powyższą decyzję A. Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy żądając "zmiany postanowienia wobec nowych okoliczności i ponownego rozpatrzenia" wnosząc o "cofnięcie...decyzji nr [...] z dnia [...] r.... Prezydenta Miasta [...]." Na rozprawie sądowej dodatkowo wyjaśniła "moją intencją przy złożeniu pisma [...] r. było ponowne rozpatrzenie sprawy o przyznanie zasiłku rodzinnego". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, ale nie z przyczyn w niej wskazanych. W związku z tym stanowiskiem należy na wstępie tej części uzasadnienia wskazać, że zgodnie z art. 133 § 1 i 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, rozstrzygając w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niewątpliwie zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. wydane zostało po rozpoznaniu pisma (wniosku) skarżącej z [...] r. Z treści tego pisma wynika, że skarżąca kwestionuje decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z [...] r., w której ograniczono jej czasokres otrzymywania zasiłku rodzinnego na syna R.Z. Z pisma tego wynika także, że skarżącej chodzi o ponowne rozpatrzenie sprawy. Potwierdziła to na rozprawie sądowej wyjaśniając, że chodzi jej o "ponowne rozpatrzenie sprawy o przyznanie zasiłku rodzinnego." W treści pisma z [...] skarżąca nie wskazuje bynajmniej, iż nie złożyła odwołania czy też, że nastąpiło uchybienie terminu do złożenia odwołania. Mimo tego organ potraktował to pismo jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie rozważając możliwości zastosowania innych przepisów niż powyższy art. 58 i 59 kpa. W tym miejscu należy odwołując się do treści art. 6-10 kpa wskazać, że obowiązkiem organu jest m.in. podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, prowadzenie postępowania w taki sposób aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Obowiązkiem organów administracji publicznej jest także – co szczególnie należy podkreślić w niniejszej sprawie - należyte i wyczerpujące informowanie obywateli o dokonaniach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, czuwając aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu winny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek zapewniając czynny udział w postępowaniu. Tych poleceń ustawodawcy organ nie wykonał. Rzeczą organu było więc – realizując powyższe zasady ogólne i wiedząc (stwierdza to sam organ expresis verbis w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia), że skarżąca składała już odwołanie od decyzji Prezydenta z [...] r. staranne i bardzo dokładne wyjaśnienia czego w istocie żąda skarżąca w piśmie z 12 sierpnia 2007 r. i pouczyć ją o służących jej środkach prawnych. Obowiązkiem organu było także rozważyć czy nie jest to np. wniosek o wznowienie postępowania. Organ zaniechał tego. Tym samym naruszył przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. I dlatego należało po myśli art. 145 § 1 pkt 3 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku i uchylić zaskarżone postanowienie; orzeczenie w pkt 2 opierając na art. 152 tej ustawy. Należy także zwrócić uwagę, na inne jeszcze istotne uchybienie organu. Otóż jeden z dwojga egzemplarzy zaskarżonego postanowienia znajdujących się w przedłożonych sądowi aktach nie został podpisany przez wszystkich członków Kolegium orzekających w niniejszej sprawie. Stanowi to oczywiste naruszenie treści art. 107 § 1 kpa i nie może być naprawione w trybie art. 113 kpa. Prowadząc ponownie postępowanie organ realizując wskazane wyżej zasady i przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wezwie skarżącą do sprecyzowania żądań, pouczy ją o przysługujących środkach prawnych i w zależności od dokonanych dodatkowych ustaleń podejmie dalsze postępowanie w pełnej zgodności z przepisami kpa.