II SA/Bd 868/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi W. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]2005r. nr [...]w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Ż. z dnia [...] 2005r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Starosta Żniński decyzją z [...] 2005r. znak: [...]na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 25), art. 9 ust. 1 pkt 14) lit.b), art.71 ust. 1 pkt 2) lit. a), w związku z art. 104 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99 poz. 1001 ze zm.), art. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 173 poz. 1807 ze zm.) oraz art. 104 kpa. - uznał W. J. z dniem 16.05.2005r. za osobę bezrobotną, - odmówił ww. przyznania prawa do zasiłku. Uzasadniając swą decyzję organ wskazał, że W. J. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ż. w dniu 16.05.2005r. przedstawiając w okresie od 1.05.2004r. do 30.04.2005r. Zgodnie z art. 71 ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu w przypadku, gdy po spełnieniu warunków ustawy również od jego wynagrodzenia istniał obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy. Obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 1) lit. a) spoczywa między innymi na pracodawcy za osoby pozostające w stosunku pracy. Pracodawcą w rozumieniu ustawy jest między innymi osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą zatrudniającą lub mająca zamiar zatrudnić co najmniej jednego pracownika. W myśl art. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej definicji działalności gospodarczej nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa i warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego. Zdaniem organu indywidualny rolnik zatrudniający pracownika nie jest w rozumieniu ustawy pracodawcą, a tym samym nie odprowadza składek na Fundusz Pracy. I dlatego okresu pracy u rolnika indywidualnego nie można zaliczyć do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku. Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. J. z argumentacją, że na okres 18miesięcy poprzedzających rejestrację przypada 12- miesięczny okres jego pracy z wynagrodzeniem nie niższym niż minimalne, od którego pracodawca - rolnik indywidualny opłacał składki na Fundusz Pracy. Wojewoda [...] jako organ drugiej instancji rozpoznawszy odwołanie na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z [...]2005r. - [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swą decyzję Wojewoda wskazał, że art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi kompletną regulację kwestii okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w wymiarze 365 dni, wraz z okresami zaliczanymi do tego okresu ( art. 71 ust. 2 pkt 1-5 i ust. 7 ustawy). Podstawowym kryterium zaliczenia okresów zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej do okresu uprawniającego do zasiłku jest istnienie obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy do osiąganego wynagrodzenia lub dochodu ( art. 71 ust. 7 pkt 2 lit. "a" i lit. "i" ustawy). W myśl art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. "a" wym. ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie prze okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, o których mowa w art. 104 tejże ustawy. Z akt sprawy wynika, iż W. J. w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień uznania za bezrobotnego pracował zarobkowo w wymiarze etatu w gospodarstwie rolnym Z. M. w Złotnikach przez 12 miesięcy ( 365 dni) i za okres ten opłacone zostały składki na Fundusz Pracy. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 25 ustawy o promocji zatrudnienia (...) pracodawcą jest jednostka organizacyjna, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, które zatrudniają lub mają zamiar zatrudnić co najmniej jednego pracownika. Z kolei w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 02.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. z 2004r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) działalność wytwórcza w rolnictwie nie jest działalnością gospodarczą. Zatem w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów rolnik indywidualny nie jest pracodawcą, a tym samym zgodnie z art. 104 ustawy o promocji zatrudnienia (...) nie jest objęty od dnia 01.06.2004r. obowiązkiem odprowadzania składek na Fundusz Pracy od wynagrodzeń osiąganych przez zatrudnianych pracowników. W związku z powyższym skoro nie istniał ustawowy obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy od wynagrodzeń osiąganych przez W. J. za okres od 01.06.2004r. do 30.04.2005r. z tyt. zatrudnienia w gospodarstwie rolnym, to okres ten nie może być zaliczony do omawianych 365 dni warunkujących przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że przesłanki przewidziane w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia (...) nie zachodzą w stosunku do w/wym. bezrobotnego, a więc decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Na powyższą decyzję W. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wskazując, że pracował w Gospodarstwie Rolnym u G. W. w N. od 1.05.2004r. do 31.04.2005r. Pracodawca terminowo płacił co miesiąc składki na ZUS, Fundusz Pracy i do Urzędu Skarbowego przez cały jego okres zatrudnienia. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ przez cały okres zatrudnienia jego pracodawca płacił składkę na Fundusz Pracy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej doszło bowiem do naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy. Podstawą materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem, zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy z 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99 poz. 1001 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2a prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z wyjątkiem obowiązku opłacania składek za niepełnosprawnych, o których mowa w art. 104; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, stosownie do treści przepisu art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy, nałożony został między innymi na pracodawców, za osoby pozostające w stosunku pracy i uzyskujące w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Tak więc zaliczeniu do stażu pracy, od którego zależy prawo do zasiłku dla bezrobotnych, podlega ten okres zatrudnienia, w którym osoba ubezpieczająca się o zasiłek pozostając w stosunku pracy osiągnęła miesięcznie co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, od którego pracodawca opłacał obowiązkowe składki na Fundusz Pracy. Organy administracji rozstrzygające niniejszą sprawę uznały, że skarżący nie legitymuje się wymaganym stażem pracy ponieważ, pomimo tego, że był zatrudniony w okresie od 1 maja 2004r. do 30 kwietnia 2005r. i osiągał wynagrodzenie minimalne, od którego odprowadzono składki na Fundusz Pracy, to jednak pracodawca nie był pracodawcą w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 25 ustawy z 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i tego okresu nie można zaliczyć do stażu pracy o którym mowa w art. 71 ust 1 ust 2 cytowanym powyżej. Niewątpliwie w art. 2 ust 1 pkt 25 ww. ustawy z 20.04.2004r. ustawodawca zdefiniował pojęcie pracodawcy. Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie jest mowa o pracodawcy - oznacza to jednostkę organizacyjną, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, które zatrudniają lub mają zamiar zatrudnić co najmniej jednego pracownika. W ustawie tej jednak nie wyjaśniono bliżej co należy rozumieć pod pojęciem "prowadzącej działalność gospodarczą". Sięgając pomocniczo do ustawy z 2.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 173 poz. 1807 z późn. zm.), można zgodzić się z tym, że działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły ( art. 2 tej ustawy). Wobec tego należy stwierdzić, że działalność wytwórcza w rolnictwie - o ile nie jest wykonywana wyłącznie dla zaspokojenia własnych potrzeb, czyli gdy jest zarobkowa ( ukierunkowana " na zbyt") jest także działalnością gospodarczą,( vide K. Kohutek Komentarz do art. 3 ustawy o działalności gospodarczej - system informacji prawnej Lex/el. 2005). W tej sytuacji osoba fizyczna zajmująca się działalnością wytwórczą w rolnictwie o charakterze zarobkowym, zatrudniająca w swoim gospodarstwie rolnym co najmniej jednego pracownika jest pracodawcą w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 25 ustawy z 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ma zatem obowiązek uiszczenia za osoby pozostające u niej w stosunku pracy, składek na Fundusz Pracy. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych, w niniejszej sprawie miała miejsce właśnie taka sytuacja. G. W. zatrudniając w okresie od 1 maja 2004r. do 30 kwietnia 2005r. w swoim gospodarstwie rolnym skarżącego, opłacał z tego tytułu składki na Fundusz Pracy. Okres ten należało więc zaliczyć do stażu pracy, od którego zależy prawo skarżącego do zasiłku dla bezrobotnych, zgodnie z przepisem art. 71 ust 1 pkt 2a, pod warunkiem, że nie ma wątpliwości co do tego, że G. W. prowadzi wytwórczą działalność rolniczą o charakterze zarobkowym. Żadnych ustaleń w tym zakresie organy administracji jednak nie poczyniły. Muszą zatem to uczynić ponownie rozpoznając sprawę. Odnosząc się do koncepcji jaką przyjęły organy administracji rozpoznając niniejszą sprawę, że mianowicie z przepisu art. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wynika iż działalność wytwórcza w rolnictwie nie jest działalnością gospodarczą, więc rolnik indywidualny nie jest pracodawcą i nie ma obowiązku odprowadzenia składek na Fundusz Pracy, stwierdzić należy że jest ona błędna. Oparta została na niewłaściwej interpretacji przepisu art. 3 tej ustawy o działalności gospodarczej. Przepis ten brzmi: " Przepisów ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego ( ... ). Wynika z niego jedynie to, że działalność w nim określona nie podlega przepisom ustawy o działalności gospodarczej, skutkiem czego jest na przykład wyłączenie działalności wytwórczej w rolnictwie z obowiązku wpisu do KRS lub do Ewidencji Działalności Gospodarczej. Podkreślić należy, że nie można na podstawie tego przepisu wywodzić, że działalność wytwórcza w rolnictwie nie ma charakteru działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 tej ustawy. Przeczy temu literalne brzmienie przepisu art. 3 ( vide K. Kohutek cyt. powyżej). Reasumując stwierdzić należy, że organy administracji publicznej obu instancji, rozpoznając niniejszą sprawę naruszyły przepisy prawa materialnego przez błędną ich interpretację , co miało wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku. Odnosząc się do końcowego wniosku skargi ( " Wnoszę o przyznanie mi prawa do zasiłku") należy stwierdzić, iż mimo że sąd uznał skargę za zasadną, takiego rozstrzygnięcia jak oczekiwał skarżący sąd nie mógł zawrzeć w sentencji swego wyroku. Nie pozwalają mu bowiem na to obowiązujące przepisy ww. ustawy z 30.08.2002r. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparte zostało na art. 152 ww. ustawy z 30.08.2002r.