II SA/Bd 868/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2024 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...].05.2024 r., znak [...] (postępowanie nr [...]), Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r., poz. 421) orzekło o odmowie przyznania M. G. prawa do świadczenia wychowawczego na okres od [...].06.2024 r. do [...].05.2025 r. na dziecko - S. G. uzasadniając, iż zgodnie z wyrokiem sądu z dnia [...].03.2024 r., sygn. akt [...] i harmonogramem w nim zawartym, rodzicem wiodącym w sprawowaniu opieki nad dzieckiem jest jego matka. W odwołaniu od decyzji, ojciec dziecka- M. G. wskazał, że z ustanowionego przez sąd harmonogramu sprawowania pieczy nad dzieckiem wynika opieka naprzemienna i dlatego sprawuje opiekę nad dzieckiem 15 lub 16 dni w miesiącu Faktycznie jednak większość czasu syn spędza u ojca i mieszka głównie z nim, tj. np.: w miesiącu maju spędził tak 23 dni. Odwołujący wnioskował przy tym o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego na potwierdzenie tezy o sprawowaniu opieki w większych ramach czasowych w porównaniu z matką dziecka. M. G. podkreślił, że od maja 2024 r. sprawuje wyłączną opiekę nad synem S. G., ponosi wszelkie koszty związane z wychowaniem syna, z którym zamieszkuje, co miałaby potwierdzać załączona opinia ze szkoły SP nr [...]. Ponadto odwołujący wskazał, że złożył do Sądu Rejonowego w T. pozew o zniesienie alimentów na rzecz syna (sygn. akt [...]), a syn jest w opiece naprzemiennej, zgodnie z wyrokiem Sądu. Odwołujący zwrócił też uwagę, że u syna zdiagnozowano autyzm oraz, że jest on bardzo z ojcem związany i nie chce się z nim rozstawać, co miałyby potwierdzać opinie psychologa i psychiatry syna. W uzupełnieniu odwołania jego autor podniósł, że kiedy dziecko przebywa u niego, ponosi wszelkie wydatki związane z utrzymaniem dziecka, zabiera je na zajęcia sportowe, np. na basen i wszelkie formy aktywności w związku z autyzmem dziecka. W dniu [...].07.2024 r. odwołujący oświadczył, że sprawuje wyłącznie faktyczną opiekę nad dzieckiem. Ponadto oświadczył, że mama dziecka wysłała do szkoły potwierdzenie, że dziecko będzie przez ojca odbierane i zawożone do szkoły, co potwierdza opinia dotycząca funkcjonowania w szkole ucznia S. G. z dnia [...].06.2024 r. i K. - P. Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego im. J. K. w T., w związku z nietolerowaniem przez syna transportu busem gminnym do szkoły. Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia [...].05.2024r., Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS decyzją z dnia [...] września 2024r., znak [...], postępowanie nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o odmowie prawa do świadczenia wychowawczego na okres od [...].06.2024 r. do [...].05.2025 r. na dziecko - S. G.. Na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji organ II instancji stwierdził, że w okresie od [...].06.2024 r. do [...].05.2025 r. brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy prawa do świadczenia wychowawczego, ponieważ zgodnie z wyrokiem sądu z dnia [...].03.2024 r. i harmonogramem w nim zawartym, nie sprawuje on faktycznej opieki nad dzieckiem. Z dokumentacji wynika, że [...].05.2024 r. wnioskodawca złożył wniosek o świadczenie wychowawcze na dziecko S. G., na okres od [...].06.2024 r. do [...].05.2025 r. Do wniosku dołączył wyrok Sądu Okręgowego w T. sygn. akt I. 22 I Wydział Cywilny z [...].03.2024r. orzekający o rozwodzie, który uprawomocnił się w dniu [...].03.2024 r. Wcześniej, bo w dniu [...].02.2024 r. wniosek o ww. świadczenie na to samo dziecko i ten sam okres, złożyła matka dziecka - M. S., który następnie skorygowała wnioskiem w dniu [...].02.2024r. Na ten wniosek, ZUS [...].04.2024 r. przyznał M. S. świadczenie wychowawcze w kwocie [...]zł miesięcznie. W ramach postępowania odwoławczego ustalono, że zgodnie z treścią wyroku Sądu Okręgowego w T. I Wydział Cywilny z dnia [...].03.2024 r, sąd pozostawił obojgu rodzicom wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi synami. W sprawie dziecka, S. G. sąd ustalił, że miejscem zamieszkania małoletniego będzie każdorazowe miejsce zamieszkania jego ojca. Sąd zobowiązał oboje rodziców do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowywania dzieci, w tym S. G. i tytułem udziału w kosztach ich utrzymania zasądził od ojca na rzecz dziecka alimenty w kwocie [...]zł., płatne z góry do rąk matki dziecka. Jednocześnie Sąd ustalił, że ojciec będzie sprawował pieczę nad dzieckiem w tygodniach parzystych roku - od piątku od zakończenia zajęć szkolnych do poniedziałku, do rozpoczęcia zajęć szkolnych. Oznacza to, że ciągu tygodnia sprawuje on opiekę nad dzieckiem przez 3 dni, a matka w trakcie tygodnia opiekuje się dzieckiem 4 dni. W tygodniach nieparzystych roku, ojciec sprawuje pieczę - od środy od zakończenia zajęć szkolnych do piątku, do rozpoczęcia zajęć szkolnych, z czego wynika, że opiekę nad dzieckiem sprawuje 2 dni w tygodniu, natomiast matka dziecka opiekuje się w tygodniu 5 dni. Zgodnie z treścią orzeczenia, wakacje letnie, ferie zimowe, Święta B. N., okres Świąt Wielkanocnych, okres przed N. Rokiem, okres "długiego weekendu" majowego i w okresie Świąt B. C., w dzień poprzedzający dzień urodzin dziecka, w Dniu Dziecka i w Dniu Ojca są sprawowane w porównywalnych i równych okresach przez oboje rodziców. Zgodnie zatem z treścią orzeczenia, a w szczególności ustanowionym przez Sąd planem spotkań z dzieckiem, to matka przeciętnie w miesiącu sprawuje opiekę nad dzieckiem przez 19 dni, a ojciec przez 11 dni. Opieka ta nie ma zatem charakteru opieki naprzemiennej, o której mowa w ustawie. Bezspornym pozostaje fakt, że pomimo ustalenia przez Sąd miejsca zamieszkania dziecka przy ojcu, w dniach kiedy dziecko pozostaje pod opieką matki, nie zamieszkuje wówczas z ojcem. Wobec faktu, że w obiegu prawnym jest prawomocne orzeczenie sądowe określające zasady opieki nad dzieckiem, ZUS nie jest zobligowany do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, m.in. poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. W ramach postępowania odwoławczego, w dniu [...].08.2024 r. wezwano M. S. o ustosunkowanie się do argumentacji zawartej w odwołaniu. Na powyższe wezwanie matka dziecka odpowiedziała w dniu [...].08.2024 r. i oświadczyła, że sąd wskazał konkretne dni opieki nad dzieckiem dla obojga rodziców, który jest realizowany oraz wyjaśniła, że od dwóch miesięcy dziecko przebywa u Pana, gdyż nie zostało do niej przywiezione, mimo wcześniejszych ustaleń. Ponadto M. S. zawnioskowała do sądu o ustalenie miejsca pobytu dziecka przy niej jako matce i zmianę sposobu kontaktów z obojgiem rodziców. Do powyższych wyjaśnień matka dziecka załączyła protokół z rozprawy sądowej o rozwód sygn. akt [...] Sądu Okręgowego w T. I Wydział Cywilny, z którego wynika, że odwołujący wyraził zgodę, aby wszystkie świadczenia na dzieci pobierała matka dziecka, w tym świadczenia wychowawcze i świadczenie z uwagi na niepełnosprawność syna. W aktach sprawy znajduje się załączona przez odwołującego decyzja z dnia [...].07.2024r. Prezydenta M. T. - realizator: T. Centrum Świadczeń Rodzinie znak sprawy: ŚR 4313.571.2024 nr [...] w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, umarzająca postępowanie w sprawie ustalenia prawa do ww. zasiłku na osobę niepełnosprawną - S. G. w okresie od [...].05.2024 r. do [...].06.2024 r. i przyznająca zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności dla dziecka w okresie od [...].04.2024 r. do [...].05.2027 r. Powyższa decyzja została wydana dla ojca dziecka jako osoby upoważnionej do złożenia wniosku. Okoliczność ta pozostaje bez wpływu na uprawnienia do świadczenia wychowawczego na to dziecko. Dokumentacja, w ocenie organu odwoławczego wskazuje, że opiekę nad dzieckiem sprawują oboje rodzice spełniający warunki do przyznania świadczenia zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. W aktach sprawy nie ma podstaw do stwierdzenia, że nad dzieckiem została ustanowiona opieka naprzemienna obojga rodziców zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W takim przypadku, zgodnie z art. 22 ww. ustawy, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu z rodziców, który jako pierwszy zgłosił wniosek, w tym przypadku matce dziecka. Organ odwoławczy wskazał, że przedłożone wyjaśnienia dotyczące opieki nad dzieckiem, które zostały poparte opinią z dnia [...].06.2024 r., nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa do pobierania świadczenia w sytuacji, gdy w sprawie opieki nad dzieckiem obowiązuje prawomocny wyrok sądu. W skardze do Sądu M. G. wniósł o zmianę decyzji ZUS i przyznanie świadczenia wychowawczego 800 plus na syna S. G. za okres od czerwca 2024 r. do chwili obecnej, wraz z odsetkami ustawowymi w pełnej kwocie. Zdaniem skarżącego, decyzja ZUS jest niezgodna z ustawą o pomocy Państwa w wychowaniu dzieci, a szczególnie z art. 4 ustawy, ponieważ ojciec dziecka wypełnia wszystkie warunki ustawowe wobec faktu, iż syn S. posiada miejsce zamieszkania u ojca ustalone przez Sąd. Skarżący zwrócił uwagę, że ustawa mówi o opiekunie faktycznym, a nie treści wyroku rozwodowego, który może ulec zmianie, zostać zmodyfikowany co do kontaktów oraz władzy rodzicielskiej, a także rodzice mogą zawrzeć ugodę zmieniającą kontakty, co uczynili i zdaniem skarżącego, na ten czas nie można dziecka niepełnosprawnego, chorego na autyzm, pozbawić opieki Państwa i należne świadczenia wpłacać osobie, która z synem nie przebywa, bo dziecko tego nie chce. Zdaniem skarżącego, matka się na to zgodziła (dopiero w lipcu złożyła sprzeciw do Sądu, gdy ZUS wszczął postępowanie) przez co ma środki na prywatne cele i bezpodstawnie się wzbogaca. Ojcu nie przekazała żadnych środków na utrzymanie dziecka. Skarżący wniósł do Sądu rodzinnego wniosek o zmianę kontaktów matki z synem, jak również o zniesienie alimentów, gdyż stan faktyczny, okoliczności od wydania wyroku rozwodowego się zmieniły (podstawa zmiany żądań alimentacyjnych, w tym żądań dotyczących świadczeń rodzinnych). Skarżący podniósł, iż od maja 2024 roku matka dziecka wydała zgodę na to, aby syn S. zamieszkał u ojca, natomiast gdy dowiedziała się o postępowaniu ZUS, złożyła pozew do Sądu o przejęcie syna, co nie zostało jeszcze w żaden sposób rozstrzygnięte (syn cały czas mieszka z ojcem i nie dostał żadnego wsparcia Państwa w postaci 800 plus). Oświadczenia skarżącego złożone przed Sądem, w jego ocenie są zatem nieaktualne i jako dotyczące świadczeń rodzinnych, nie powinny być wiążące dla ZUS-u, gdyż wnioskodawca wystąpił do Sądu o zmianę wyroku rozwodowego w zakresie kontaktów S. z mamą i wystąpił do ZUS o wypłatę świadczeń, gdyż jego zdaniem wyrok rozwodowy nie jest podstawą ustalania świadczeń 800 plus, jakkolwiek określa miejsce zamieszkania S. u ojca, władzę rodzicielską, ustalenie opieki na przemian, zobowiązuje obie strony do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dzieci. Zdaniem skarżącego, w przeprowadzonym postępowaniu zabrakło dokładnego przeanalizowania sprawy i dlatego nie poczyniono prawdziwych ustaleń stanu faktycznego. Organ administracji winien się kierować stanem faktycznym i na tej podstawie ustalić osobę uprawnioną do świadczenia, tym bardziej, że w kwietniu 2024 r. została zawarta ugoda między rodzicami, z której w sposób oczywisty wynika opieka naprzemienna. Zdaniem skarżącego, organ administracji również nieprawidłowo ustalił kontakty ojca z dziećmi nie zauważając, że z samego wyroku rozwodowego wynika opieka naprzemienna, a są to podobne powtarzalne okresy opieki nad dzieckiem i nie muszą być w wymiarze co do dnia w równych częściach oraz okoliczność, że miejsce zamieszkania S. jest przy ojcu. Skarżący zwrócił uwagę, że organ administracji nie wezwał do uzupełnienia braków postępowania tj. ewentualnego określenia, czy od dnia [...].03.2024 r. były wydawane inne orzeczenia oraz o złożenie oświadczenia w jakiej formie i zakresie była sprawowana opieka na dzieckiem. Mimo odpowiedzi do ZUS, że faktycznie skarżący opiekuje się synem S. oraz, że nie było innych wyroków, organ nie przyjął tych wyjaśnień oraz pominął prawo do składania wniosków o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Zdaniem skarżącego, jako ojciec miał prawo złożyć wniosek o świadczenie na okres od [...].06.2024 r., gdyż utrzymuje S. G., a organ administracji bez sprawdzenia stanu faktycznego powinien przynajmniej wydać decyzję dzielącą świadczenie po połowie, bo tak wynika z zwartej ugody między rodzicami, którzy doszli do takiego porozumienia w dniu [...].04.2024r. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa ZUS na mocy której utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na syna S.. Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (dalej: "u.p.p.w.d."). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d. celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Jak wynika z treść art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, w myśl którego w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Zgodnie z art. 22 u.p.p.w.d., w przypadku zbiegu prawa rodziców do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, drugi rodzic złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, ZUS ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Z brzmienia zacytowanych regulacji wynika, że przesłanką przyznania uprawnionemu świadczenia wychowawczego jest wspólne zamieszkiwanie z dzieckiem i utrzymywanie dziecka. Wspólne zamieszkiwanie z dzieckiem jest przy tym rozumiane jako fizyczne przebywanie dziecka u tego rodzica, który sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem i faktycznie ponosi koszty utrzymania dziecka. O prawie do świadczenia wychowawczego, poza przypadkiem opieki naprzemiennej, decyduje przesłanka o charakterze faktycznym. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności sprawy należy wskazać, że organ II instancji dokonał błędnej wykładni art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. uznając, że przesłanka wspólnego zamieszkiwania i utrzymywania dziecka przez skarżącego wynika wyłącznie z orzeczenia sądu powszechnego. Organ odwoławczy wskazując na wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia [...] marca 2024 r. sygn. akt [...] podał, że wprawdzie ustalono miejsce pobytu małoletniego przy ojcu, to z harmonogramu kontaktów wynika, że wiodącym opiekunem jest matka co oznacza, że dziecko wprawdzie zamieszkuje ze skarżącym, ale nie sprawuje on nad nim wyłącznej opieki. Wyrok niewątpliwie nie określa, że rodzice sprawują opiekę naprzemienną, choć z harmonogramu kontaktów i sprawowania pieczy uprawnienia obojga rodziców są zrównoważone. W tych okolicznościach powstają istotne wątpliwości dotyczące wiodącej pieczy sprawowanej przez matkę. Ani organ I instancji ani organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w tym przedmiocie, choć z pisma organu odwoławczego stanowiącego wezwanie po wniesieniu odwołania z dnia 20 .05. 2024 r. wynika, że zamierzał on przeprowadzić weryfikację okoliczności faktycznych. Ostatecznie tych okoliczności nie zweryfikowano, powołując się na treść wyroku. Organ nie podjął zatem nawet próby zweryfikowania twierdzeń skarżącego, w tym zawartych w odwołaniu od decyzji i jej uzupełnieniu, po przedłożeniu dowodów w postaci dokumentów na okoliczność, że od maja 2024 r. tylko ojciec S. sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem. Natomiast na podstawie wyroku co najwyżej można stwierdzić, że ustalono harmonogram kontaktów, który był zbliżony do formy opieki naprzemiennej lecz wymagało to wyjaśnienia, jak faktycznie była realizowana piecza, zważywszy, że dziecko zgodnie z harmonogramem zamieszkiwało u ojca. Organ II instancji nie odniósł się do dokumentów dołączonych przez skarżącego do pisma stanowiącego uzupełnienie odwołania, w tym opinii ze szkoły SP nr [...], czy opinii dotyczącej funkcjonowania w szkole ucznia S. G., cierpiącego na autyzm, z dnia [...].06.2024r., sygn. [...] z [...] - P. Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego im. J. K. w T. w związku z nietolerowaniem przez syna transportu busem gminnym do szkoły. Podkreślenia wymaga, że obowiązkiem organów administracji publicznej jest zgodnie z art. 7 k.p.a. podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W myśl art. 8 k.p.a. organy powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Przepisy te znajdują doprecyzowanie m.in. w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Artykuł 80 k.p.a. stanowi natomiast, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wskazane uchybienia w zakresie postępowania wyjaśniającego mają istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenie podanych okoliczności faktycznych pozwalałoby ustalić czy skarżący faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem w opisanym przez niego zakresie, czy sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców i w jakim wymiarze, mając na uwadze przedstawione dowody. Organ nie ustosunkował się natomiast do przedstawionych dowodów i twierdzeń uznając za wystarczający harmonogram kontaktów, ani nie zweryfikował okoliczności, które pozwalałyby ustalić czy skarżącemu przysługiwało prawo do świadczenia wychowawczego. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie spełniają wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji sprowadza się do jednego zdania, że na podstawie wyroku i harmonogramu kontaktów wynika, że rodzicem wiodącym jest matka. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia ZUS powołał ogólnikowo u.p.p.w.d. Tym samym organ nie wyjaśnił motywów swojego rozstrzygnięcia. Z kolei Prezes ZUS w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się w ogóle do zarzutów odwołania, co również przesądza o braku wyjaśnienia istoty sprawy. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodów z dokumentów należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie kontroluje prawidłowość ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji. Wobec tego przeprowadzanie dowodu z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć uzupełnieniu przez sąd administracyjny materiału dowodowego, ani akt sprawy administracyjnej. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, ani do ustalania stanu faktycznego sprawy przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z 29 września 2023 r., III OSK 2159/21). Jeśli zaś chodzi o wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania babci dziecka, to w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. jest on niedopuszczalny, bowiem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi możliwe jest przeprowadzenie jedynie dowodu z dokumentu i to pod określonymi warunkami. Co do wniosku o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego to jest on niedopuszczalny, gdyż Sąd nie może tworzyć takiego dowodu. Taki dowód powinien przeprowadzić organ. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie rozstrzygając organy powinny uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną, usunąć dostrzeżone naruszenia prawa procesowego, a wydane w sprawie rozstrzygnięcia należycie uzasadnić przy uwzględnieniu treści art. 107 § 3 k.p.a.