II SA/Bd 869/24

WyrokWSA w Bydgoszczy2025-01-15

Skład orzekający: sędzia WSA Grzegorz Saniewski, sędzia WSA Katarzyna Korycka, asesor WSA Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nakazujące magazynowanie odpadów zgodnie z warunkami pozwolenia zintegrowanego, zostało wydane prawidłowo, jeśli strona skarżąca twierdzi, że mogła magazynować łączną, większą ilość odpadów, uwzględniając odrębne uprawnienia do magazynowania w ramach zbierania i przetwarzania odpadów?
Ratio decidendi
Zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało uchylone, ponieważ organ Inspekcji Ochrony Środowiska nie wykazał w sposób dostateczny i prawidłowy naruszenia warunków pozwolenia zintegrowanego przez stronę skarżącą. Organ nie uwzględnił w pełni stanowiska strony skarżącej dotyczącego możliwości magazynowania łącznej ilości odpadów, wynikającej z odrębnych uprawnień do magazynowania w ramach zbierania i przetwarzania odpadów, a także nie dołączył do protokołu kontroli kluczowych decyzji administracyjnych stanowiących podstawę ustaleń.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) wydał zarządzenie pokontrolne nakazujące spółce magazynowanie odpadów o kodzie 20 02 01 zgodnie z warunkami pozwolenia zintegrowanego, stwierdzając przekroczenie dopuszczalnej ilości magazynowanych odpadów (5490 Mg zamiast 3000 Mg) oraz wysokości pryzm. Spółka wniosła zastrzeżenia do protokołu kontroli, twierdząc, że pozwolenie zintegrowane pozwala na magazynowanie łącznej ilości 6000 Mg odpadów, uwzględniając odrębne limity dla magazynowania w ramach zbierania odpadów (3000 Mg) i przed przetwarzaniem (3000 Mg). WIOŚ wydał zarządzenie, nie odnosząc się w pełni do zastrzeżeń spółki i nie dołączając do akt kluczowych decyzji zmieniających pozwolenie zintegrowane.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Korycka asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi R. . w B. na zarządzenie pokontrolne Inne z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie magazynowania odpadów 1. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne, 2. zasądza od Inne na rzecz R. w B. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. - P. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. 9zwanyd dalej "Organem" lub "WIOŚ"), w wyniku kontroli przeprowadzonej od 2 czerwca do [...] lipca 2024 r. w [...] B. S.A., zarządzeniem pokontrolnym z [...] sierpnia 2024 r., znak: [...] zarządził magazynowanie odpadów przewidzianych do przetworzenia zgodnie z warunkami określonymi w decyzji Marszałka Województwa K. - P. z [...] kwietnia 2017 r., znak: [...], wyznaczając termin realizacji - od dnia otrzymania zarządzenia oraz wyznaczając termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień [...] sierpnia 2024 r. Zarządzenie zostało wydane w następującym stanie sprawy: WIOŚ w dniach 27 czerwca - [...] lipca 2024 r. przeprowadził kontrolę interwencyjną w [...] B. S.A. (tj. w Skarżącej Spółce). Osoba uprawniona do reprezentowania kontrolowanego zakładu odmówiła jednakże podpisania protokołu kontroli. Następnie Skarżąca Spółka pismem z [...] lipca 2024 r. wniosła zastrzeżenia do protokołu kontroli. Wskazała, że zawarte w posiadanym pozwoleniu zintegrowanym (tj. ww. decyzji Marszałka Województwa [...] kwietnia 2017 r.) postanowienia odnoszące się do magazynowania odpadów o kodzie 20 02 01 zostały określone odrębnie co do magazynowania odpadów w ramach ich przetwarzania oraz co do magazynowania odpadów na potrzeby prowadzonego przez Spółkę zbierania odpadów. Skarżąca ma zatem możliwość magazynowania w tym samym czasie odpadów o kodzie 20 02 01 w w sumie w ilości 6.000 mg tj. 3.000 Mg w ramach ich przetwarzania oraz dodatkowo 3.000 Mg w ramach ich zbierania. W odpowiedzi Organ w piśmie z [...] sierpnia 2014 r. stwierdził, że zgodnie z podpisanym 27 czerwca protokołem oględzin otwartym placu pryzmowym magazynowano odpady o kodzie 20 02 01 tj. odpady ulegające biodegradacji, przewidziane do przetworzenia, co dodatkowo potwierdza przeprowadzona [...] lipca 2024 r. analiza ewidencji odpadów w rejestrze BDO. Zgodnie z kartami z rejestru odpadów wszystkie przyjmowane w 2024 r. odpady o kodzie 20 02 01 poddawane były przez Spółkę przetworzeniu. Tym samym bezzasadne są wyjaśnienia Spółki, że na otwartym placu pryzmowym magazynowane są również odpady zebrane. Organ wskazał, że do pisma jako załącznik nr [...] dołączył wydruki zestawień z kart ewidencji odpadów i kart ewidencji odpadów komunalnych o kodzie 20 02 01 (przyjęcie, odbiór, przetworzenie), a jako załącznik nr [...] – wydruki z rejestru BDO kart ewidencji odpadów i kart ewidencji odpadów komunalnych o kodzie 20 02 01 o statusie "przekazane". Następnie K. - P. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B., działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2024 r., poz. 425) oraz ustaleń przeprowadzonej kontroli, wskazanym na wstępie zarządzeniem pokontrolnym z [...] sierpnia 2024 r., znak: [...] zarządził magazynowanie odpadów przewidzianych do przetworzenia zgodnie z warunkami określonymi w decyzji Marszałka Województwa K. - P. z [...] kwietnia 2017 r., znak: [...], wyznaczając termin realizacji - od dnia otrzymania zarządzenia oraz wyznaczając termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień [...] sierpnia 2024 r. W uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego Organ podniósł, iż na podstawie ustaleń przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowość w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska w związku z czym organ zarządził jej usunięcie. Wskazano, że podczas oględzin [...] czerwca 2024 r. na terenie instalacji komunalnej zarządzanej przez [...] B. S.A. (tj. Skarżącą Spółkę) stwierdzono m.in. magazynowanie odpadów o kodzie 20 02 01, tj. odpadów ulegających biodegradacji, przewidzianych do przetworzenia, na placu pryzmowym, wzdłuż całej nowo budowanej hali. W czasie oględzin dokonano pomiarów wysokości hałdy na której magazynowano ww. odpady w pięciu punktach. Uzyskano następujące wyniki - kolejno: 3,9 m; 4,6 m; 4,4 m; 2,7 m i 3,8 m (odczyt z drona). Po zakończeniu oględzin przedstawiciel kontrolowanego Zakładu poinformował, że na placu pryzmowym magazynowane jest 5490,00 Mg odpadów o kodzie 20 02 01. Organ podniósł także, że zgodnie z pkt V.7 lit. b decyzji Marszałka Województwa K.-P. z [...] kwietnia 2017 r., znak: [...] - pozwolenie zintegrowane (zmiana pozwolenia z [...] stycznia 2023 r., znak: [...]), maksymalna masa odpadów o kodzie 20 02 01 jaka może być magazynowana na placu pryzmowym otwartym w tym samym czasie wynosi 3000,00 Mg. Spółka magazynując 5490,00 Mg odpadów o kodzie 20 02 01, naruszyła zatem ww. warunek pozwolenia zintegrowanego. Z kolei w myśl V.7 lit. c ww. decyzji Marszałka dopuszcza się magazynowanie odpadów w tym samym czasie na placu pryzmowym otwartym na wysokość 3,2 m, natomiast Spółka magazynowała odpady w pryzmach o wysokości: 3,9 m; 4,6 m; 4,4 m; 2,7 m i 3,8 m, czym przekroczyła wartość wskazaną w pozwoleniu zintegrowanym (z wyłączeniem wysokości 2,7 m). R. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na ww. zarządzenie pokontrolne, zaskarżając je w całości. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (dalej: u.i.o.ś.) w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia [...] marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (dalej: p.p.), poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy wystąpiło naruszenie w postaci magazynowania odpadów przewidzianych do przetworzenia niezgodne z warunkami określonymi w decyzji Marszałka Województwa K.-P. z dnia [...] kwietnia 2017 r. (znak: ŚG-I-G.7222.3.2017/MB z późn. zm.) z uwagi na magazynowanie na placu pryzmowym otwartym odpadów o kodzie 20 02 01 - Odpady ulegające biodegradacji w ilości 5 490 Mg. Zdaniem Skarżącej doprowadziło to Organ do błędnego wniosku, że istniały podstawy dla wydania zarządzenia pokontrolnego. Tymczasem, powyższe stanowiło wynik nieprawidłowych ustaleń faktycznych i pominięcia przez WIOŚ, iż na placu pryzmowym otwartym Spółka może magazynować zarówno odpady o kodzie 20 02 01 przewidziane do procesu przetworzenia (w ilości 3 000 Mg) oraz ww. odpady, magazynowane w ramach procesu zbierania odpadów (w ilości 3 000 Mg), co w konsekwencji oznacza, że nie wystąpiło zarzucane Spółce naruszenie. Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w całości. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że na mocy decyzji z [...] stycznia 2023 r. (znak: ŚG-I-G.7222.25.2019/MB, dalej: decyzja z 2023 r.) Marszałek Województwa K.-P. (dalej "Marszałek") zmienił swoją decyzję z [...] kwietnia 2017 r. (znak: ŚG-I-G.7222.3.2017/MB z późn. zm., dalej: pozwolenie zintegrowane), udzielającą Spółce pozwolenia zintegrowanego, m.in. w zakresie miejsca i sposobu magazynowania odpadów oraz rodzaju magazynowanych odpadów, którymi Skarżąca gospodaruje w ramach przetwarzania odpadów (punkt 1.10 Decyzji z 2023 r., zmieniający punkt V.7. Pozwolenia Zintegrowanego). W związku z tym Skarżąca uzyskała uprawnienie do magazynowania, w tym samym czasie, na placu pryzmowym otwartym 3 000 Mg o kodzie 20 02 01 w ramach prowadzenia zbierania odpadów. Z warunków zawartych w decyzji z 2023 r., wynikało, że na placu magazynowym otwartym mogą być w tym samym czasie magazynowane odpady o kodzie 20 02 01 - odpady ulegające biodegradacji w ilości: • 3 000 Mg - w ramach magazynowania przed procesem przetwarzania, • 3 000 Mg - w ramach magazynowania prowadzonego w związku ze zbieraniem odpadów. W rezultacie, na placu pryzmowym otwartym może znajdować się w tym samym czasie łącznie 6 000 Mg odpadów o kodzie 20 02 01. W nawiązaniu do przeprowadzonej kontroli przestrzegania wymagań ochrony środowiska i przepisów ustawy z dnia [...] grudnia 2012 r. o odpadach (dalej: ustawa o odpadach lub u.o.), która zakończyła się sporządzeniem protokołu kontroli nr [...]), Spółka podkreśliła, że odmówiła podpisania protokołu kontroli i w trybie art. 11 ust. 3 u.i.o.ś. przedstawiła pisemne stanowisko. W stanowisku tym w szczególności wskazała, że zawarte w pozwoleniu zintegrowanym postanowienia odnoszące się do warunków magazynowania odpadów zostały, zgodnie z obowiązującym prawem, określone oddzielnie co do magazynowania odpadów (w tym o kodzie 20 02 01) w ramach ich przetwarzania na instalacji MBP (linia do biologicznego przetwarzania odpadów) oraz oddzielnie co do potrzeby prowadzonego przez Spółkę zbierania odpadów. Wbrew postanowieniom protokołu kontroli, nie ma zatem podstaw by twierdzić, że wskazane w protokole kontroli ilości magazynowane w tym samym czasie na placu pryzmowym otwartym dotyczyły tylko procesu przetwarzania odpadów, a w rezultacie nie ma podstaw by twierdzić, że Spółka naruszyła warunki pozwolenia zintegrowanego w zakresie ilości odpadów o kodzie 20 02 01 magazynowanych w tym samym czasie na placu pryzmowym otwartym. P. z dnia [...] sierpnia 2024 r. (znak: [...] odniósł się do ww. stanowiska Spółki wskazując m.in., że zgodnie z podpisanym [...] czerwca 2024 r. protokołem oględzin, na otwartym placu pryzmowym magazynowano odpady o kodzie 20 02 01, tj. odpady ulegające biodegradacji przewidziane do przetworzenia, co dodatkowo potwierdza przeprowadzona [...] lipca 2024 r. analiza ewidencji odpadów w rejestrze BDO. Zgodnie z kartami ewidencji odpadów wszystkie przyjmowane w 2024 r. odpady o kodzie 20 02 01 poddawane były przez Spółkę przetworzeniu. Tym samym bezzasadne są wyjaśnienia Spółki, że na otwartym placu pryzmowym magazynowane były również odpady zebrane. Zdaniem Skarżącej Spółki podkreślania wymaga, że wskazana w ww. piśmie WIOŚ "analiza" dokumentów ewidencji odpadów miała miejsce [...] lipca 2024 r., tj. po zakończenia kontroli, co nastąpiło [...] lipca 2024 r. Skarżąca wskazała również, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. na podstawie ustaleń kontroli, wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej, przy czym na gruncie powyższego przepisu w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że w razie sformułowania przez kontrolowanego zastrzeżeń i uwag (przy podpisaniu protokołu) lub stanowiska (w razie odmowy podpisania protokołu) protokół, wraz ze stanowiskiem kontrolowanego, w swym całokształcie stanowi podstawę ustaleń kontroli, w oparciu o które organ ocenia zasadność wydania zarządzenia pokontrolnego oraz formułuje treść konkretnych wskazań (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 395/21, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 23 maja 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 53/19, CBOSA) Cytowane stanowisko w ocenie Skarżącej prowadzi do wniosku, że pod pojęciem "ustaleń kontroli" należy rozumieć nie tylko treść protokołu kontroli, ale również stanowisko podmiotu kontrolowanego, zajęte w trybie art. 11 ust. 3 u.i.o.ś. Wydając zarządzenie pokontrolne WIOŚ powinien ocenić zasadność wydania tego aktu z uwzględnieniem uregulowań zawartych w art. 10 ust. 1 p.p. oraz art. 10 ust. 2 p.p. (zasada rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść przedsiębiorcy). rzenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Skarżąca zauważyła, że w zakresie dotyczącym maksymalnej ilości odpadów o kodzie 20 02 01 jaka może być magazynowana w tym samym czasie na placu pryzmowym otwartym, ustalenia zawarte w protokole kontroli, powielone w zarządzeniu pokontrolnym, koncentrują się wyłącznie na dwóch okolicznościach, tj.: • ilości odpadów o kodzie 20 02 01 - Odpady ulegające biodegradacji, jaka znajdowała się w dniu oględzin (27 czerwca 2024 r.) na placu magazynowym otwartym, tj. 5 490 Mg, • treści punktu V.7. lit. b) Pozwolenia Zintegrowanego, w brzmieniu nadanym Decyzją z 2023 r., wskazującej, że Spółka jest uprawniona do przedprocesowego magazynowania na placu pryzmowym otwartym odpadów o kodzie 20 02 01 w ilości 3 000 Mg. Z powyższego zdaniem Skarżącej wynika, że w trakcie kontroli, jak i przed wydaniem zarządzenia pokontrolnego, WIOŚ nie poddał całościowej analizie warunków Pozwolenia Zintegrowanego oraz warunków Decyzji z 2023 r., co doprowadziło do pominięcia przez ten Organ, że Skarżąca legitymuje się oddzielnymi uprawnieniami do magazynowania odpadów o kodzie 20 02 01 w ramach: (1) przetwarzania odpadów oraz (2) zbierania odpadów, które to procesy zostały objęte jedną decyzją administracyjną (pozwoleniem zintegrowanym). Skarżąca podniosła, że zamieszczenie w decyzji administracyjnej (zezwoleniu, pozwoleniu) więcej niż jednego uprawnienia z zakresu gospodarowania odpadami powoduje, że działalność posiadacza odpadów powinna zostać oceniona odrębne dla każdego z uprawnień, tj. organ Inspekcji Ochrony Środowiska powinien odrębnie zweryfikować prawidłowość każdego ze sposobów gospodarowania odpadami. W stanie faktycznym niniejszej sprawy takie działanie nie miało jednak miejsca, ponieważ w toku kontroli, jak i na etapie wydawania zarządzenia pokontrolnego, WIOŚ konsekwentnie pomijał, że poza uprawnieniem do przedprocesowego magazynowania odpadów o kodzie 20 20 10 (tj. przed ich przetworzeniem w instalacji), Skarżąca posiadała również uprawnienie do magazynowania odpadów tego rodzaju w związku ze zbieraniem odpadów. Zdaniem Skarżącej WIOŚ powinien był zweryfikować, jaka ilość odpadów o kodzie 20 02 01 została przez Spółkę przyjęta w ramach zbierania odpadów, a jaka część tych odpadów jest magazynowana przed poddaniem procesowi przetwarzania. Protokół kontroli, jak i zarządzenie pokontrolne takiej analizy nie zawierają, co należy uznać za niepełne ustalenia stanu faktycznego przez WIOŚ (ergo wybiórcze ustalenia nie mogą stanowić podstawy dla przyjęcia, że Spółka naruszyła warunki pozwolenia zintegrowanego). Za przeprowadzenie wspomnianej wyżej analizy w przekonaniu Skarżącej nie można uznać wskazania przez WIOS w piśmie z [...] sierpnia 2024 r., że [...] lipca 2024 r. (tj. po zakończeniu kontroli) przeprowadzono weryfikację ewidencji odpadów w rejestrze BDO. Organ odwołuje się do dwóch dokumentów, stanowiących załączniki do ww. pisma, z których ma rzekomo wynikać, iż Spółka przyjęła wszystkie odpady o kodzie 20 02 01 celem poddania przetworzeniu, tj. (1) zestawienia kart ewidencji odpadów (KEO) i kart ewidencji odpadów komunalnych (KEOK) oraz (2) wydruków KEO i KEOK dla odpadów o kodzie 20 02 01 za 2024 r. o statusie "przekazane". Dokumenty te nie stanowią dowodów, potwierdzających przyjęcie przez Spółkę wszystkich odpadów o kodzie 20 02 01 celem przetworzenia, a w konsekwencji nie potwierdzają, że ww. odpady były magazynowane w oczekiwaniu na przetworzenie, ponieważ system BDO umożliwia dla jednego miejsca prowadzenia działalności [MPD] (bez względu na to, czy jest tam prowadzony jeden lub więcej niż jeden sposób gospodarowania odpadami) utworzenie wyłącznie jednej karty ewidencji odpadów (KEO) dla danego rodzaju (kodu) odpadów, na której ewidencjonuje się zarówno zbieranie, jak i przetwarzanie odpadów (tj. w rubryce "zakres działalności" wskazuje się sposoby gospodarowania odpadami). W przypadku karty ewidencji odpadów komunalnych (KEOK) system BDO umożliwia utworzenie jednej KEOK dla danego rodzaju odpadów pochodzącego z określonej gminy, gdzie ewidencjonuje się odpady z tej gminy przyjęte w ramach zbierania, jak i w związku z ich przetwarzaniem. Skarżąca podkreśliła, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji wadliwego funkcjonowania systemu BDO, administratorem którego jest Minister Klimatu i Środowiska (art. 81 ust. 1 u.o.), a skoro system obsługiwany przez podmiot publiczny nie umożliwia z uwagi na ograniczenia w jego funkcjonalności odrębnego ewidencjonowania przez Spółkę odpadów przyjmowanych w ramach zbierania odpadów oraz odpadów przyjmowanych celem poddania procesowi przetworzenia, to nie sposób wymagać od Skarżącej, by takie informacje były zamieszczone w systemie BDO. Zdaniem Skarżącej Organ zaniechał dokonania ustaleń, które pozwoliłyby na jednoznaczne wyjaśnienie, jaka ilość odpadów o kodzie 20 02 01 została przez Spółkę przyjęta w ramach zbierania odpadów, a jaka w związku z przetwarzaniem odpadów. Ponadto nie sposób przyjąć, by WIOŚ wykazał, że odpady o kodzie 20 02 01 w ilości 5 490 Mg zostały przez Spółkę przyjęte wyłącznie celem przetworzenia (ergo brak jest podstaw dla przyjęcia, że miało miejsce naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego), a przyjęcie przez ten Organ, iż wystąpiło wyżej wskazane naruszenie, w ocenie Skarżącej uchybia także zasadom wyrażonym w art. 10 ust. 1 i 2 p.p., ponieważ w sytuacji, w której WIOŚ nie dysponował dowodami, które jednoznacznie mogłyby potwierdzić, że odpady o kodzie 20 02 01 w ilości 5 490 Mg zostały przez Spółkę przyjęte w ramach przetwarzania odpadów, niedopuszczalne było przyjęcie domniemania na niekorzyść Skarżącej. Skarżąca wskazała przy tym, że odpady o kodzie 20 02 01 są przyjmowane na teren Zakładu w B. zarówno celem ich zbierania jak i celem przetworzenia, konsekwencją czego jest możliwość magazynowania tych odpadów w ramach każdego z ww. procesów (tj. magazynowanie 3 000 Mg w ramach zbierania oraz 3 000 Mg przed poddaniem przetworzeniu). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W orzecznictwie wskazuje się, że celem zarządzenia pokontrolnego jest oficjalne stwierdzenie, jakie naruszenia obowiązków prawnych wykryto w toku kontroli i zwrócenie – w sposób urzędowy – właściwej osobie uwagi na konieczność podjęcia działań w celu wyeliminowania tych naruszeń. Zarządzenie takie stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Badanie jego legalności oznacza konieczność sprawdzenia, czy istniały podstawy do wydania zarządzenia, a to z kolei rodzi potrzebę zbadania, czy naruszenia zostały w prawidłowy sposób stwierdzone, określone i dostatecznie wykazane (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 20 czerwca 2018 r., II SA/Go 207/18, dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl). Do zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a., gdyż jest to postępowanie odrębne (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., II OSK 723/12, dostępne j.w.), co nie oznacza, że w tym postępowaniu nie obowiązują zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego, ale reżim tego postępowania realizuje się w trybie szczególnym, który nie obejmuje wszystkich wymogów kodeksowych. Wymogi formalne protokołu kontroli oraz samych zarządzeń pokontrolnych określają przepisy art. 11 oraz art. 12 ust. 1 u.i.o.ś. Tak więc art. 11 wskazuje, iż: z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osobie fizycznej; protokół podpisują inspektor i kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, którzy mogą wnieść do protokołu umotywowane zastrzeżenia i uwagi; w razie odmowy podpisania protokołu przez kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowaną osobę fizyczną, inspektor czyni o tym wzmiankę w protokole, a odmawiający podpisu może w terminie siedmiu dni przedstawić swoje stanowisko na piśmie właściwemu organowi Inspekcji Ochrony Środowiska. Protokół jest odzwierciedleniem czynności kontrolnych, lecz nie tylko. Bowiem zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Oznacza to zatem, że skoro zarządzenie pokontrolne musi opierać się na ustaleniach kontroli, to ustalenia te muszą być zawarte przynajmniej w protokole kontroli, a najlepiej także w zarządzeniu pokontrolnym. Protokół kontroli zawierający ustalenia winien też zawierać dokumentację wszystkich czynności i zestaw dokumentów, które doprowadziły organ prowadzący kontrolę do czynienia ustaleń faktycznych. Jak chodzi o stan prawny (wzorzec kontroli), to sytuacja jest z pewnością odmienna w zakresie stanu prawnego wynikającego z przepisów prawa, których znajomość jest powszechnie zakładana w znaczeniu dostępności tej wiedzy. Zatem w protokole wystarczającym będzie powołanie się przez organ na stosowne przepisy prawa, które stanowią wzorzec dla organu kontrolującego. Inaczej rzecz się ma ze stanem prawnym wynikającym z rozmaitych aktów, jak decyzje administracyjne, które nie są powszechnie dostępne w publikatorach. Dokument urzędowy w postaci decyzji, o ile jest konieczny dla ustaleń faktycznych co do stanu prawnego z niego wynikającego, musi być częścią protokołu kontroli. Wymaganą treść zarządzenia pokontrolnego jest może być także wynikiem realizacji prawa przedstawienia stanowiska osoby kontrolowanej. Mianowicie w myśl art. 11 ust. 3 u.i.o.ś. w razie odmowy podpisania protokołu przez kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowaną osobę fizyczną, inspektor czyni o tym wzmiankę w protokole, a odmawiający podpisu może w terminie siedmiu dni przedstawić swoje stanowisko na piśmie właściwemu organowi Inspekcji Ochrony Środowiska. Wynikające z przytoczonego przepisu ustawy uprawnienie podmiotu kontrolowanego ma na celu wnikliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, organ nie może zatem bez jakiegokolwiek odniesienia się pominąć twierdzenia i stanowisko kontrolowanego zawarte w odpowiedzi na ustalenia protokołu kontroli. Odmienna interpretacja przytoczonego przepisu art. 11 ust. 3 oznaczałaby, że przyznane kontrolowanemu prawo kwestionowania ustaleń i wyników kontroli ma charakter jedynie iluzoryczny (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 19 czerwca 2018 r. sygn. II SA/Go 107/18). Uwzględniając powyższe uwarunkowania prawne należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia ww. przepisów tak w zakresie treści protokołu kontrolnego, jak też w zakresie odnoszącym się do zarządzenia pokontrolnego. Należy przede wszystkim zauważyć, że w zarządzeniu pokontrolnym oraz w protokole kontroli organ jako podstawę ustaleń, że doszło do naruszenia obowiązków wynikających z przepisów prawa wskazał zapisy decyzji Marszałka Województwa z 19 kwietnia 2017 r. (pozwolenie zintegrowane). Do protokołu kontroli nie dołączono tej decyzji. Przy protokole kontroli (jak w też w aktach sprawy) brak wymienionych w nim decyzji Marszałka Województwa zmieniających pozwolenie zintegrowane w tym wskazanych później przez Skarżącą w Zastrzeżeniach do protokołu kontroli decyzji Marszałka Województwa z [...] stycznia 2023 r., [...] marca 2023 r. i [...] października 2023 r. Z kolei w samych zarządzeniu pokontrolnym Organ w ogóle nie odniósł się do Zastrzeżeń do protokołu kontroli, w szczególności nie odniósł się do zasadniczej w sprawie kwestii tj. czy z posiadanego przez Skarżącą pozwolenia zintegrowanego (w brzemieniu uwzględniającym zmiany tego pozwolenia w wyniku ww. decyzji Marszałka Województwa) wynika możliwość magazynowania 6.000 Mg odpadów jako sumy pozwolenia na magazynowanie 3 000 Mg odpadów - w ramach magazynowania przed procesem przetwarzania oraz 3 000 Mg odpadów - w ramach magazynowania prowadzonego w związku ze zbieraniem odpadów. Uchybienia tego nie sanuje fakt sporządzenia przez Organ i przesłania Skarżącej pisma z [...] sierpnia 2024 r. w którym Organ odniósł się do okoliczności wskazanych w Zastrzeżeniach do protokołu kontroli. Po pierwsze – jak wyżej wskazano odpowiedź na stanowisko podmiotu, który odmówił podpisania protokołu kontroli powinna być częścią zarządzenia pokontrolnego, a nie pisma nie podlegającego kontroli Sądu. Po drugie – załączone do tegoż pisma wydruki nie zawierają treści pozwalających uznać, że Organ wykazał zasadność swojego twierdzenia, że przywożone na plac pryzmowy odpady nie należały do odpadów magazynowanych w ramach zbierania (a nie przetwarzania) odpadów. W żadnym z tych wykazów nie ma wskazania, czy dotyczą one odpadów magazynowanych przed procesem ich dalszego przetworzenia czy magazynowanych w ramach samego zbierania odpadów. W wykazach pojawia się jedynie m.in. wskazanie nazwy instalacji ("kompostownia") oraz nazwa procesu ("R3"). Organ nie wskazał jednakże, które z oznaczeń stosowanych w wykazach pozwoliły mu na takie ustalenie. Powyższe prowadzi do wniosku, że stwierdzone w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym naruszenie nie zostało stwierdzone, określone i dostatecznie wykazane, a tym samym doszło do naruszenia art. 11 ust. 1i art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radcowskie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Na koszty postępowania sądowego składają się: wpis od skargi, koszty zastępstwa procesowego oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło