II SA/Bd 871/07

16 kwietnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie WSA: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2007r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy) na rzecz adwokata M.K.-M. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 871/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 Kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993; ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie wymeldowania M. Z. z miejsca pobytu stałego we W. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda [...] wskazał na zebrany materiał dowodowy, uznając wobec braku nowych dowodów, iż jest on przekonywujący. W szczególności wskazano, że zeznania świadków jednoznacznie wykazały, że skarżący opuścił wskazany lokal, co zresztą sam przyznał. W ocenie organu odwoławczego bezsporna jest okoliczność, że skarżący pod wskazanym adresem nie mieszka. Wskazano, że nie poczynił on także żadnych działań, które pozwoliłyby uznać, iż ma on zamiar nadal tam zamieszkiwać. Wg organu opuszczenie lokalu miało charakter trwały i było następstwem zamiaru osoby opuszczającej i nastąpiło zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy M. Z. zakwestionował twierdzenie jakoby jego wyprowadzenie się z zajmowanego lokalu miało charakter dobrowolny, ponownie wskazując, iż po wyjściu z mieszkania nie został do niego wpuszczony, a zamki zostały wymienione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; ze zm.), następuje jedynie wówczas, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przesłanki wymeldowania określone zostały w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2006 r., Nr 139, poz. 993, tekst jednolity), w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i trwającego ponad 3 miesiące, a także nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wymeldowanie jest więc potwierdzeniem określonego faktu, a wskazane w art. 15 ust. 2 ww. ustawy przesłanki jedynie umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 2 b tej ustawy, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzić fakt pobytu w tym lokalu. Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem ciążącej na organie administracji powinności dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2003 r., V S.A. 1398/02, LEX nr 159189.). Warto zwrócić uwagę w tym miejscu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01, OTK-A2002/3/34). Z orzeczenia tego wynika, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim. Przepisy meldunkowe nie mogą zatem służyć utrzymywaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa. Oceniając merytoryczną poprawność decyzji o wymeldowaniu należało zbadać czy M. Z. opuścił miejsce pobytu, z którego został wymeldowany. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie ewidentne zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 1986 r. sygn. akt: III SA 437/86 - Lex Polonica, Wyd. Prawnicze Lewis Nexis; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 1917/2001 - Lex Polonica, Wyd. Prawnicze Lewis Nexis, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2002 r. sygn. akt: V SA 935/2002 - LEX nr 149535). Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego, czy pozostają z nią w sprzeczności. Jak wynika z materiału dowodowego - zeznań świadków przesłuchanych na rozprawie administracyjnej skarżący nie przebywa w mieszkaniu przy ulicy [...] we W. Okoliczność ta zresztą nie była przez niego kwestionowana. Co więcej -potwierdził, iż zamieszkuje od kilku miesięcy u swojej 85 - letniej matki, nad którą sprawuje opiekę. Oznacza to, iż w sytuacji skarżącego nastąpiło zerwanie związków z lokalem dotychczasowym i założenie w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Tym samym fakt przebywania M. Z. poza miejscem pobytu stałego należy uznać za bezsporny, a nadto, iż opuszczenie lokalu w tych okolicznościach ma charakter trwały. Twierdzenia skarżącego, iż uniemożliwiono mu dostęp do lokalu i jego opuszczenie nastąpiło w sposób przymusowy nie potwierdzają zebrane dowody. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że w rozumieniu art. 15 ust. 2 wskazanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 25 października 2005r. II OSK 127/2005). W niniejszej sprawie poza powiadomieniem Policji – czego nawiasem mówiąc skarżący nie wykazał - skarżący nie podjął innych działań umożliwiających mu powrót do lokalu. W opisanej sytuacji organ orzekający miał dostateczne powody do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z uwagi na zaistnienie w tym zakresie przesłanek określonych we wskazanym przepisie. Należy również wyjaśnić, że uzyskanie tytułu prawnego do lokalu i podział wspólnego majątku, o którym rozstrzygnie sąd powszechny, nie mają w niniejszej sprawie żadnego znaczenia. Niemniej jednak podkreślenia wymaga fakt, iż wymeldowanie nie niweczy ewentualnych uprawnień z tytułu najmu lokalu i pozostaje bez wpływu na podział wspólnego majątku byłych małżonków oraz nie wyklucza ponownego zameldowania w razie stałego zamieszkania skarżącego w spornym lokalu. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy trafnie przyjęły, że utrzymanie zameldowania skarżącego na pobyt stały w lokalu, w którym faktycznie on nie przebywa, stanowiłoby fikcję meldunkową. Rozstrzygniecie w tym zakresie zapadło na podstawie materiału dowodowego uzasadniającego jego wydanie, co zyskało odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Ze względu na powyższe uznając, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszeń zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; ze zm.) oddalił skargę.