II SA/Bd 872/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z [...] lutego 2024 r., nr [...] Prezydent Miasta B. skierował M. K. (dalej "skarżący") na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B, C prawa jazdy. Ponadto decyzją z [...] lutego 2024 r., nr [...] Prezydent Miasta B. orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B, C Nr [...] wydane w dniu [...] grudnia 2020 r. przez organ [...]. Przesyłkę zawierającą powyższe decyzje w dniu 20 lutego 2024 r. odebrał pracownik Aresztu Śledczego w B., zaś w dniu 21 lutego 2024 r. decyzje te zostały doręczone skarżącemu przez pracownika aresztu śledczego wraz z pouczeniem o możliwości i trybie ich zaskarżenia (zwrotne potwierdzenie odbioru). Pismem z 18 czerwca 2024 r. M. K., reprezentujący przez adwokata, złożył odwołanie od powyższych decyzji, wnosząc o ich uchylenie, jako wydanych z rażącym naruszeniem: – art. 9 k.p.a., który statuuje obowiązek organu administracyjnego do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, tym czasem strona będąc obywatelem [...] (cudzoziemcem) i nie posługująca się językiem polskim w mowie i piśmie nie otrzymała ww. zaskarżonych decyzji wraz z tłumaczeniem na język [...] zrozumiały dla strony; – art. 7, 8 § 1 i 10 k.p.a.; – art. 9 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 42 k.p.a. poprzez doręczenie ww. decyzji pod adres ul. [...], [...] B., który to adres nie był adresem pobytu strony w dacie wydania przedmiotowych decyzji, albowiem od dnia 29 listopada 2023 r. strona przebywa w Areszcie Śledczym w B.. Pełnomocnik skarżącego nadmienił, że otrzymał zaskarżone decyzje [...] czerwca 2024 r. za pośrednictwem poczty wysłanej z Aresztu Śledczego w B.. Postanowieniem z [...] sierpnia 2024 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] lutego 2024 r., nr [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonej decyzji zawarto pouczenie o sposobie i terminie do wniesienia odwołania. Ponadto wyjaśnił, że decyzja ta wpłynęła do Aresztu Śledczego w B. w dniu 20 lutego 2024 r. i została skutecznie doręczona adresatowi w Areszcie Śledczym w B. w dniu 21 lutego 2024 r., co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru tej decyzji. Dalej organ wskazał, że rozpatrywane odwołanie zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 18 czerwca 2024 r., a więc po ustawowo określonym terminie, który upłynął z dniem 6 marca 2024 r. Co więcej, pełnomocnik skarżącego nie skorzystał z prawa do zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przy założeniu, że ustanie ewentualnej przyczyny uchybienia terminu na wniesienie odwołania nastąpiło w dniu przekazania zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi, tj. w dniu 12 czerwca 2024 r., to w sytuacji takiej siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie tego terminu i tak upłynął. M. K., reprezentowany przez adwokata, w skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł o jego uchylenie w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 129 § 2 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołań na decyzje organu I instancji; 2) § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2022 r. poprzez uznanie, iż doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji stronie będącej cudzoziemcem i nie posługującym się językiem polskim; 3) art. 58 k.p.a. poprzez uznanie, iż przepis ten ma zastosowanie, gdy tymczasem strona nie uchybiła terminu do wniesienia odwołań, bo nie zostały jej skutecznie doręczone, a zatem nie było podstaw do wnioskowania o przywrócenie terminu, gdyż decyzje organu I instancji nie weszły do obrotu prawnego; 4) art. 7, 8 § 1 i 10 k.p.a. poprzez niewszechstronne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Ponadto skarżący zarzucił organowi odwoławczemu błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, iż pełnomocnik któremu skarżący nadał z Aresztu Śledczego w B. listem poleconym w dniu 10 czerwca 2024 r. obie decyzje organu I instancji i który odebrał tę korespondencję w dniu 12 czerwca 2024 r., a następnie 18 czerwca 2024 r. złożył odwołania do organu II instancji od obu decyzji – uchybił terminowi wywiedzenia odwołań, podczas gdy faktycznie termin ten został dotrzymany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi. Rozpoznając sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Analizując niniejszą sprawę wskazać należy, iż postępowanie odwoławcze uruchamiane jest czynnością procesową strony, jaką jest wniesienie odwołania. Warunkiem skuteczności jego wniesienia jest jednak spełnienie określonych prawem wymagań co do formy, treści, terminu i trybu. W art. 128 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 – dalej "k.p.a.") wskazano, że odwołanie nie wymaga szczególnej formy, ani szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona jest niezadowolona z decyzji. Niemniej jednak warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Zgodnie bowiem z art. 129 k.p.a., odwołanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, przy czym przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono decyzję (art. 57 § 1 k.p.a.). Prekluzyjny termin do wniesienia odwołania dotyczy osób, którym decyzja została doręczona. Z kolei art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Doręczenie w swych skutkach oznacza rozpoczęcie biegu terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. do złożenia odwołania. W tym miejscu należy zaznaczyć, że przedmiotem rozpatrywanej skargi jest postanowienie organu odwoławczego, którym stwierdzono uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania. Aby stwierdzić, czy faktycznie doszło do przekroczenia wskazanego terminu, należało ustalić dzień doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji oraz dzień wniesienia przez niego odwołania od tej decyzji. Ustawodawca, łącząc określone skutki prawne ze skutecznym doręczeniem pisma stronie (m.in. rozpoczęcie biegu terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a.), przewidział jednocześnie określone zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej. Zasady te regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczanie" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.). W przypadku doręczania w formie tradycyjnej (nie w formie dokumentu elektronicznego) osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.). Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 k.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 2 k.p.a.). W toku niniejszego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że w dniu wydania i doręczania decyzji z dnia 16 lutego 2024 r. skarżący, tymczasowo aresztowany, przebywał w Areszcie Śledczym w B. (notatka urzędowa z 18 stycznia 2024 r. – k. 14 akt adm.). W tym stanie rzeczy, organ I instancji odstąpił od doręczenia decyzji w miejscu zamieszkania skarżącego, natomiast w myśl art. 42 § 2 k.p.a. decyzję doręczono w miejscu, w którym skarżący aktualnie przebywał. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2022 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania (Dz.U. poz. 2848) korespondencję adresowaną do tymczasowo aresztowanego doręcza mu wyznaczony funkcjonariusz lub pracownik sporządzając adnotację w przypadku odmowy albo niemożności pokwitowania odbioru korespondencji przez tymczasowo aresztowanego. Nie ulega zatem wątpliwości Sądu, że datą doręczenia korespondencji (w tym decyzji) osobie przebywającej w areszcie śledczym jest data faktycznego odbioru pisma przez taką osobę albo data odmowy przyjęcia takiej korespondencji. W niniejszej sprawie korespondencja zawierająca decyzję organu I instancji z 16 lutego 2024 r. w przedmiocie skierowania skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy została odebrana przez pracownika Aresztu Śledczego w B. w dniu 20 lutego 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 20 akt adm.), natomiast skarżącemu doręczona została przez pracownika aresztu śledczego w dniu 21 lutego 2024 r., co potwierdza podpis skarżącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 21 akt adm.). Wpływu na skuteczność ww. doręczenia nie ma także fakt, że przedmiotowa decyzja została sporządzona w języku polskim i w takiej formie przesłana skarżącemu. W ocenie pełnomocnika skarżącego decyzja taka, z uwagi na to, że skarżący jest obywatelem [...] i nie posługuje się językiem polskim, powinna zostać przetłumaczona na język [...] i dopiero przesłana w takiej formie mogłaby zostać uznana za skutecznie doręczoną. Nie sposób zgodzić się z powyższym stanowiskiem. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 672 z późn. zm.) język polski jest językiem urzędowym: 1) konstytucyjnych organów państwa; 2) organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne; 3) terenowych organów administracji publicznej; 4) instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych; 5) organów, instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i pkt 3, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne; 6) organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. W świetle art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o języku polskim, podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Podkreślić należy, że przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie, w tym przepisy k.p.a., nie przewidują obowiązku tłumaczenia pism kierowanych do strony postępowania, w tym także decyzji administracyjnej. Mając zatem na względzie powyższe stwierdzić należy, że organ I instancji, jako podmiot wykonujący zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co do zasady zobowiązany jest do wykonywania czynności urzędowych, w tym także wydawania decyzji administracyjnych, w języku polskim. Jedynie przepisy szczególne mogą wprowadzać wyjątek od tej zasady, jednak w niniejszej sprawie wyjątek taki nie miał zastosowania. Z akt sprawy wynika zatem jednoznacznie, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona stronie, która nie wniosła odwołania w terminie przewidzianym przepisami k.p.a. Decyzja organu I instancji zawierała wszystkie wymagane prawem elementy, w tym też pouczenie o trybie i zasadach wniesienia odwołania, zgodnie z art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. Ponadto obowiązujące przepisy prawa nie nakładają na organ administracji obowiązku tłumaczenia wydanej przez niego decyzji na język obcy. Istotna zatem dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy była data skutecznego doręczenia decyzji skarżącemu, bowiem od tej chwili rozpoczyna bieg termin do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu, sama skuteczność doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji jest niewątpliwa. Również oczywiste jest zdaniem Sądu, że pełnomocnik zawodowy działający w imieniu skarżącego uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Jedyną drogą, prowadzącą do uniknięcia konsekwencji, wynikających z wniesienia środka odwoławczego po terminie, jest skorzystanie z instytucji przywrócenia terminu. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nie skorzystał jednak z uprawnienia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, dlatego Sąd badał tylko, czy faktycznie zaistniały przesłanki do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. W świetle przedstawionych wyżej przepisów prawa i poczynionych na ich kanwie rozważań za prawidłowe uznać trzeba ustalenia organu odwoławczego zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne. Z przyczyn wyżej wskazanych nie mogły odnieść zamierzonego skutku w szczególności zarzuty strony skarżącej dotyczące obowiązku doręczenia jej decyzji w niniejszej sprawie w jej języku ojczystym. Nie znajduje podstawy prawnej w obowiązujących przepisach oczekiwanie skarżącego prowadzenia wobec niego wszelkich postępowań w jego języku ojczystym, w sytuacji gdy mieszka i od lat prowadził działalność na terenie Polski. Wskazywana argumentacja nie odnosi się do sytuacji faktycznych i prawnych adekwatnych do okoliczności niniejszej prawy. Postępowanie administracyjne zakończone kwestionowanym rozstrzygnięciem nie jest związane w szczególności z kwestia udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej, nie toczyło się również w trybie przepisów postępowania karnego. Strona skarżąca, reprezentowana przez adwokata, nie wskazała również podstawy prawnej, z której wynikałby dla organów w niniejszym postępowaniu obowiązek doręczenia skarżącemu osadzonemu w Areszcie Śledczym decyzji w przedmiotowej sprawie w tłumaczeniu na jego język ojczysty. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi