II SA/Bd 875/07

WyrokWSA w Bydgoszczy2008-01-10

Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 KPA, może badać merytoryczną zasadność wniosku o wznowienie postępowania, w tym kwestię legitymacji strony, czy też powinien ograniczyć się do badania formalnych przesłanek wniosku?
Ratio decidendi
Organ administracji, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 149 § 3 KPA, nie może badać merytorycznej zasadności wniosku ani kwestii legitymacji strony w postępowaniu pierwotnym. Powinien ograniczyć się do badania, czy wniosek spełnia ustawowe przesłanki wznowienia (art. 145 § 1 KPA) i czy został złożony w ustawowym terminie (art. 148 KPA). Badanie merytoryczne jest dopuszczalne dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.
Stan faktyczny
Starosta wydał pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny, doręczając decyzję wyłącznie inwestorowi. Sąsiad, K. C., wniósł o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie brał udziału w postępowaniu, mimo że inwestycja naruszała odległości od jego nieruchomości i tym samym stanowił stronę. Starosta i Wojewoda odmówili wznowienia postępowania, uznając, że K. C. nie jest stroną, ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. K. C. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Wojewody na rzecz K. C. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak ( spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz K. C. kwotę 200 zł. ( dwieście ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku inwestora T. B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny na działce o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości L. Decyzja ta została doręczona wyłącznie T. B., z pominięciem jego sąsiadów. W dniu [...] r. K. Ch. wniósł do Starostwa Powiatowego we [...] wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem w/w decyzji. Wnioskodawca podniósł, że budynek został rozbudowany z naruszeniem minimalnych odległości od nieruchomości wnioskodawcy, przewidziane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Fakt ten oznacza, że realizowana inwestycja znalazła się w sferze bezpośredniego oddziaływania na sąsiednie nieruchomości, czego skutkiem jest uznanie wnioskodawcy, w myśl art. 28 prawa budowlanego, za stronę w postępowaniach administracyjnych dotyczących przedmiotowej inwestycji. Wobec tego zasadny jest wniosek o wznowienie postępowania, w którym wnioskodawca bez własnej winy nie wziął udziału. Starosta [...], na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej dalej "kpa"), decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...]., Organ I instancji wskazał, że nie wystąpiła przyczyna wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, gdyż wnioskodawca nie jest stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W ocenie organu w przedmiotowej decyzji zachowane zostały wszystkie odległości od nieruchomości wnioskodawcy, a zatem działka K. Ch. nie znajduje się w obszarze oddziaływania rozbudowywanego obiektu. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego K. Ch. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przywołał treść art. 28 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118; ze zm.) i stwierdził, że działka nr [...] należąca do skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej decyzją z dnia [...]., co oznacza, że skarżący nie posiada legitymacji procesowej czynnej do wniesienia środka zaskarżenia. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący zakwestionował stanowisko organów orzekających w sprawie i podniósł, że rozbudowywany budynek znalazł się w obszarze bezpośredniego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, skutkiem czego skarżący stał się stroną postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. Odmawiając uznania za stronę w tym postępowaniu organy pozbawiły skarżącego prawa do zadbania o własne interesy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w sprawie wniosku o wznowieniu postępowania toczy się dwuetapowo: najpierw organ winien wydać orzeczenie (na podstawie art. 149 § 1 lub art. 149 § 3 kpa), w którym decyduje, czy wznawia postępowanie, a dopiero w drugim etapie - o ile pierwszy został zakończony wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania - orzeka merytorycznie w sposób określony w art. 151 kpa. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa. W przypadku wskazania jako przesłanki wznowienia okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 kpa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 2397/98, opubl. w elektronicznym Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 47857). Tymczasem zarówno z treści decyzji Starosty [...] z dnia [...] jak też z treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] wynika, że organy administracji odmawiając wznowienia postępowania (tj. podejmując decyzję w trybie art. 149 § 3 kpa), wbrew powyższym zasadom, oparły swoje rozstrzygnięcia o badanie, czy istotnie skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją. Taka ocena byłaby dopuszczalna dopiero w fazie postępowania określonej w art. 149 § 2 k.p.a. W konsekwencji takiego stanowiska Sądu zbędnym staje się rozważanie zasadności podniesionego w skardze zarzutu błędnego ustalenia przez organy, iż nieruchomość należąca do skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania rozbudowywanego budynku. Zarzut ten dotyczy bowiem rozważań merytorycznych co do ewentualnego przyznania skarżącym przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...], które w ogóle nie powinny znaleźć się w zaskarżonej decyzji. Dostrzegając to niewątpliwie uchybienie należy jednocześnie wskazać, że drugim istotnym elementem dla wydania prawidłowego orzeczenia w przedmiocie wznowienia postępowania jest ustalenie, w jakiej dacie strona dowiedziała się o decyzji. Uszło bowiem uwadze organów obu instancji, że w myśl art. 148 k.p.a. uprawnienie do skutecznego wniesienia podania o wznowienie postępowania obwarowane jest miesięcznym terminem, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji (w wypadku powoływania się na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Zachowanie tego terminu musi być przez stronę udowodnione. Organ dokonuje zatem oceny przedstawionych przez stronę dowodów na okoliczność ustalenia, czy podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ustalenia dokonane w tym zakresie winny być zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Tymczasem w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie wskazywał jednoznacznie, kiedy strona dowiedziała się o przedmiotowej decyzji. Tym samym organy orzekające w sprawie nie mogły przyjąć, iż miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został przez skarżącego zachowany. Brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie w uzasadnieniach obu decyzji pozwala wręcz na przyjęcie tezy, że organy orzekające w sprawie przesłanki tej w ogóle nie badały. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy ponownie rozpatrzą materiał dowodowy i rozważą, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty został na podstawie wymienionej w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy wniosek ten został złożony w terminie określonym w art.148§2 k.p.a. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ww. ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło