II SA/Bd 875/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 2 sierpnia 2013 r. E. D. – dalej skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W dniu 10 września 2013 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika z treści formularza wniosku o przyrzynanie prawa pomocy we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną. Comiesięczny dochód ze świadczeń emerytalno-rentowych skarżący określił na kwotę [...] zł. Ponadto żona skarżącego będąc pielęgniarką "dorabia dyżurami do emerytury". Jako posiadany majątek skarżący zadeklarował dom o powierzchni [...] m2, którego jest współwłaścicielem. Jednocześnie skarżący podkreślił, że nie posiada innych nieruchomości, jak również oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Postanowieniem z dnia 19 września 2013r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym od powyższego postanowienia sprzeciwie skarżący wskazał, że z uwagi na trudną sytuację materialną nie stać go na ponoszenie opłat sądowych, jednakże na poparcie swych twierdzeń nie przedłożył żadnych dokumentów. Wskazał jedynie, że podany dochód jest dochodem brutto i faktycznie miesięcznie mają do dyspozycji po około [...] zł netto na osobę, a kwota ta wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Na podstawie zarządzenia z dnia 23 października 2013 r. wezwano skarżącego do wykazania na podstawie stosownych dokumentów, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W dniu 12 listopada 2013 r. skarżący uiścił należny wpis od skargi w kwocie 200 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 - dalej powoływana jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Jak wynika z treści formularza wniosku o przyrzynanie prawa pomocy we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną. Comiesięczny dochód ze świadczeń emerytalno-rentowych skarżący określił na kwotę [...] zł. Ponadto żona skarżącego będąc pielęgniarką "dorabia dyżurami do emerytury". Jako posiadany majątek skarżący zadeklarował dom o powierzchni [...] m2, którego jest współwłaścicielem. Jednocześnie skarżący podkreślił, że nie posiada innych nieruchomości, jak również oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Skarżący nie wskazał przy tym żadnych szczególnych wydatków uszczuplających jego comiesięczny budżet, jak również innych szczególnych okoliczności uzasadniających prawo pomocy. Podkreślenia wymaga, że szczególnie wnosząc sprzeciw, skarżący miał szanse przekonać sąd, iż winien znaleźć się w gronie beneficjentów prawa pomocy, w sprzeciwie jednak nie zawarte zostały żadne informacje istotne z punktu widzenia prawa pomocy. Skarżący także nie ustosunkował się do wezwania dotyczącego wykazania na podstawie stosownych dokumentów, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy brana jest jedynie pod uwagę bieżąca sytuacja majątkowa i rodzinna strony. Powyższe wynika z samego celu instytucji prawa pomocy, jakim jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja natomiast nie występuje, skarżący oraz jego małżonka bowiem otrzymują stałe świadczenie emerytalne. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.