II SA/Bd 876/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M. A. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...], 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 876/08 UZASADNIENIE Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] powołując się na § 44 pkt. 6 oraz załącznik Nr 2 grupa I rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004, Nr 133, poz. 1422 ze zm. dalej o.z.z.s.w.), orzekła o niezdolności do zawodowej służby wojskowej M. A. z uwagi na rozpoznanie Hypertransaminazemia do diagnostyki. Jednocześnie Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. z 2003 r., Nr 62, poz. 567 ze zm.) orzekła, że rozpoznane schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Od powyższego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie, w którym wskazała, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] oparła swoje orzeczenie wyłącznie na wynikach badań specjalistycznych, które w ocenie odwołującego błędnie przedstawiały stan jego zdrowia. Na potwierdzenie swojego stanowiska strona przedłożyła wyniki 2 badań laboratoryjnych, z których wynikało, że wszystkie parametry są w normie. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] r. powołując się na Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r., Nr 133, poz.1422 ze zm.), art. 5 ust. 6.ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 179, poz. 1750 ze zm.), § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości, art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Organ II instancji wykonał ponowne badania laboratoryjne, które wykazały, że wskaźniki, na których oparł swoje rozstrzygnięcie organ I instancji, tzn. bilirubina całkowita, ASPAT i ALAT mieszczą się w granicach normy. Potwierdziło się zatem w tym względzie stanowisko strony przedstawione w odwołaniu. Jednakże Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] przeprowadziła również badanie gamma - glutamylotranspeptydazy (GGTP), które wykazało podwyższony poziom - 71 u/I przy normie do 55. Z powyższego wyniku, organ II instancji wywiódł, że kwalifikacja orzecznicza dokonana przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w [...] jest prawidłowa. Od decyzji organu II instancji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że orzeczenie organu II instancji zostało wydane w oparciu o wyniki badań, których zakres przekraczał badania przeprowadzone na potrzeby rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] wydała orzeczenie na podstawie odchyleń od normy badań na ASPAT i ALAT. Skarżący w swoim odwołaniu zakwestionował prawidłowość powyższych wyników, co znalazło również potwierdzenie w badaniach przeprowadzonych przez organ II instancji. Organ I instancji nie przeprowadził badań na GGTP. Badania powyższe zostały przeprowadzone dopiero przez Rejonową Wojskową Komisje Lekarską w [...] wyłącznie w oparciu o te wyniki organ II instancji wydał swoje rozstrzygnięcie. W związku z powyższym strona zarzuciła, że nie miała możliwości odnieść się w toku postępowania administracyjnego do tego nowego kryterium oceny. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał jedynie, że ustalenia dokonane w toku postępowania administracyjnego nie pozwalały mu podjęć innego rozstrzygnięcia jak utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja, postanowienie bądź inny akt wymieniony w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Na wstępie należy podkreślić, że do postępowania w niniejszej sprawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem stosuje się także zasady ogólne w nim wyrażone. Stosownie do zasad ogólnych postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zobowiązany jest m.in. stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.), jak i zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Nadto zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. W ocenie Sądu analiza przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że organ uchybił wskazanym wyżej zasadom zawartym w art. 7, art. 10 § 1, i art. 15 K.p.a. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej realizuje wiele przepisów szczegółowych kodeksu, zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym. Wśród nich szczególnie doniosłe znaczenie mają art. 77 § 1 i art. 80. Przepis art. 77 § 1 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zgodnie natomiast z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W przedmiotowej sprawie zarówno organ I jak i II instancji naruszył art. 7, 77 i 80 K.p.a. Organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie o jednorazowe wyniki badań laboratoryjnych, które wykazało odchylenie od normy trzech parametrów: AST, ALT, bilirubina całkowita. Terenowa Wojskowa Komisja lekarska nie przeprowadziła ani ponownych badań celem zweryfikowania czy odchylenie od normy ma charakter stały, czy też ma charakter jednostkowy, przypadkowy i było spowodowane jakimiś czynnikami trzecimi np. leki, alkohol, ani też nie przeprowadziła innych, dodatkowych badań, które pozwalałyby na zdiagnozowanie schorzenia. Pozostałe wyniki jak i badania lekarskie skarżącego były prawidłowe i nie wskazywały na jakiekolwiek problemy zdrowotne, dlatego też stawianie diagnozy w oparciu tylko o wyniki pojedynczych badań laboratoryjnych należy ocenić jako przedwczesne. Przyjęcie skarżącego do zawodowej służby wojskowej stanowi dla niego istotną sprawę życiową. Z akt sprawy nie wynika, aby podjęto jakąkolwiek próbę interpretacji uzyskanych wyników, w tym wskazania możliwych przyczyn. Ocenia się nie wyniki badań, a konkretnego człowieka. Podstawy orzekania wojskowych komisji lekarskich określa szczegółowo § 23 i § 25 ust. 2 o.z.z.s.w., który wymienia przykładowe dokumenty lekarskie stanowiące podstawę orzekania, jak i również upoważnia komisje do występowania do żołnierza o przedłożenie dodatkowych dokumentów. Konieczność przeprowadzenia dalszych badań jak i oparcia się na szerszej dokumentacji medycznej wynika wprost z objaśnień szczegółowych do § 44 o.z.z.s.w. Zgodnie z objaśnieniem szczegółowym do § 44 pkt 1-17 ocena orzecznicza wymaga dokumentacji dotychczasowego leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. Takowa dokumentacja w przedmiotowej sprawie nie została natomiast ustalona i zebrana. Nie wynika z akt aby kandydata do zawodowej służby wojskowej w ogóle zapytano o dotychczasowe schorzenia. Skoro zatem przepis wprowadza obowiązek przeprowadzenia tak szerokich ustaleń w sprawie orzekania o schorzeniu przypisanemu skarżącemu, to z całą pewnością poprzestanie w tej konkretnej sprawie na pojedynczych wynikach badania laboratoryjnego nie jest wystarczające. Organu II instancji, który oparł swoje orzeczenie wyłącznie o pojedyncze wyniki badań GGTP. Organ II instancji mimo pewnych wątpliwości, iż pojedynczy wynik badania laboratoryjnego może nie stanowić wiarygodnej i wystarczającej podstawy orzekania, oparł swoje rozstrzygnięcie właśnie o pojedyncze badanie. Skarżącemu, z naruszeniem art. 9 K.p.a., organ nie zapewnił czynnego udziału w postępowaniu, w tym nie umożliwił mu zapoznanie się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Tym samym strona została pozbawiona możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w tym badaniami w oparciu, o które zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Tymczasem wiedza o nowych wynikach dawałaby jej możliwość odniesienia się do nowych dowodów, złożenia w tym względzie ewentualnych nowych wniosków dowodowych. Brak takiej możliwości pozbawił skarżącego możliwości obrony swoich praw. Organ II instancji w niedostatecznym stopniu ustosunkował się do wyników badań przeprowadzonych przez skarżącego. Wyniki badań dostarczone przez skarżącego wskazywały, że poziom bilirubin całkowitej ASPAT, ALAT i fosfatazy alkaliczne mieszczą się w granicach normy. Ponowne badanie lekarskie przeprowadzone przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską potwierdziło, że poziom bilirubiny całkowitej ASPAT, ALAT mieści się w granicach normy, ale czynnik GGTP jest podwyższony. Jeżeli stwierdza się, że wyniki badań wskazują na normalizację to oznacza, że są jakieś czynniki mające wpływ na te wskaźniki. Sugerowało to konieczność przeprowadzenia ponownych badań, które należy przeprowadzić obecnie. Należy także podnieść, że organ II instancji wprowadził nowe kryterium oceny, skarżący został pozbawiony możliwości ustosunkowania się do tych ustaleń. Naruszono przepis art. 10 § 1 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.