II SA/Bd 878/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak(spr.) Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi Z.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania wniesionego z uchybieniem terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta B. przyznał Z. S. (skarżący) świadczenie pieniężne na zakup żywności w kwocie [...] zł miesięcznie od dnia [...] do [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. S. W uzasadnieniu odwołania opisał zły stan jego zdrowia oraz złą sytuację materialną w jakiej się znalazł. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (SKO) postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856) oraz art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej jako "K.p.a." orzekło odwołanie pozostawić bez rozpoznania wobec stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie SKO wyjaśniło, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu [...] i został on pouczony o trybie wniesienia odwołania. SKO ustaliło, że odwołanie zostało złożone przez skarżącego osobiście do organu II instancji w dniu [...], a więc po upływie 14 dni od otrzymania decyzji organu I instancji. Wobec powyższego SKO uznało, że odwołanie wniesione zostało po upływie terminu do jego złożenia i nie może być przedmiotem rozpoznania wyjaśniając, że nawet nieznaczne przekroczenie terminu do złożenia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Z. S. ponownie wskazał na trudną sytuację materialną, w jakiej się znalazł oraz na problemy ze zdrowiem. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.). Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn.zm.) zwanej dalej jako "P.p.s.a.", decyzja administracyjna podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że decyzja organu I instancji została przez skarżącego odebrana w dniu [...], a odwołanie od tej decyzji zostało złożone osobiście przez skarżącego w Sekretariacie Biura Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...]. SKO uznając, że skarżący uchybił przewidzianemu w przepisach terminowi do złożenia odwołania, postanowieniem z dnia [...] orzekło o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania wobec stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, iż skarżący wniósł odwołane z uchybieniem 14 dniowego terminu. Ponadto z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący został prawidłowo pouczony przez organ I instancji o trybie wniesienia odwołania, oraz że nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że rozstrzygnięcie SKO miało charakter wyłącznie proceduralny, co oznacza, że nie są przedmiotem badania Sądu w niniejszym postępowaniu przesłanki, jakimi kierował się organ I instancji w wydanym rozstrzygnięciu. W przepisie art. 127 § 1 K.p.a. przewidziano, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z art. 129 § 2 K.p.a. zastrzeżono, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ odwoławczy, do którego trafił środek zaskarżenia w pierwszej kolejności bada spełnienie przesłanek formalnych dopuszczalności złożonego odwołania, m.in. zachowania terminu do wniesienia odwołania. Obowiązek organu odwoławczego do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu wynika z art. 134 K.p.a. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy bada czy w sprawie wystąpiły formalne przesłanki uniemożliwiających rozpoznanie odwołania. Stosownie do treści wskazanego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność rozstrzygnięcia organu I instancji. W sytuacji stwierdzenia przez organ odwoławczy okoliczności, o których mowa w art. 134 K.p.a. rozpatrzenie odwołania nie jest możliwe, a organ odwoławczy zobligowany jest do wydania jednego z rozstrzygnięć wskazanych ww. przepisie. Z przepisu art. 134 K.p.a. w sposób wyraźny wynika możliwość wydania przez organ odwoławczy jednego z dwóch rozstrzygnięć. Organ może stwierdzić niedopuszczalność odwołania bądź też stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem w niniejszej sprawie SKO, mimo iż wskazało w podstawie prawnej postanowienia art. 134 K.p.a., orzekło o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania wobec stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia. O ile prawidłowo SKO w pierwszej kolejności przystąpiło do rozważenia spełnienia warunków formalnych wniesionego przez skarżącego odwołania, to jednak w ocenie Sądu sentencja rozstrzygnięcia podjętego przez SKO nie jest zgodna z normą art. 134 K.p.a. Ustawodawca nie przewidział bowiem we wskazanym przepisie wśród dopuszczalnych rodzajów rozstrzygnięć pozostawienia odwołania bez rozpoznania w związku z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W sytuacji, gdy SKO uznało, iż odwołanie skarżącego wniesione zostało po upływie ustawowego terminu, organ winien orzec o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Pozostawienie podania bez rozpoznania jest odrębną instytucją prawa procesowego uregulowaną w art. 64 § 1 K.p.a., która ma zastosowanie w sytuacji, gdy w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego oraz gdy w podaniu w terminie 7 dni nie uzupełniono innych braków formalnych. Ponadto instytucja pozostawienia podania bez rozpoznania ma zastosowanie w postępowaniu przed organem I instancji. Przepisy regulujące to postępowanie mogą mieć zastosowanie w postępowaniu odwoławczym tylko w sprawach nieuregulowanych odmiennie przepisami o postępowaniu odwoławczym. Kwestia rozstrzygnięcia w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uregulowana została jednak odmiennie, wobec czego niedopuszczalnym było wydanie przez SKO rozstrzygnięcia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Wobec powyższego, uznając że postanowienie SKO podjęte zostało w sposób naruszający normę art. 134 K.p.a., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a.