II SA/Bd 879/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2006 r. sprawy ze skargi B. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku do organu właściwego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Wnioskiem z dnia 27.10.2005 r. B. R. wystąpiła do Wójta Gminy F. o wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu przywrócenie stosunków wodnych na gruncie w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Wnioskodawczyni wskazała, że jej nieruchomość jest zalewana z powodu niedrożności rowu położonego na działce będącej własnością G. K. położonej przy ul. D. we W. Ponadto B. R. podniosła, iż rów na gruncie G. K., sąsiadujący z drogą gminną pozostającą w zarządzie Gminy F., jest w granicach tej gminy. Postanowieniem z dnia [...]2005 r. Wójt Gminy F. przekazał wniosek B. R. Prezydentowi Miasta W. jako organowi właściwemu miejscowo do jego rozpatrzenia. Na powyższe postanowienie B. R. wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] 2005 r., sygn. akt [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło w całości postanowienie z dnia [...]2005 r. Wójta Gminy F. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że wniosek strony dotyczył wprawdzie podjęcia działań zapobiegających zalewaniu jej nieruchomości położonej we W., jednakże działania te mają na celu usunięcie przeszkód lub zmian w odpływie wody na gruncie, który w ocenie strony znajduje się na terenie Gminy F., a która to okoliczność nie została wyjaśniona w toku wstępnego badania wniosku przez organ I instancji, a ma decydujący wpływ na ustalenie, który organ będzie miejscowo właściwy do rozpatrzenia wniosku strony. Postanowieniem z dnia [...]2006 r. Wójt Gminy F. ponownie przekazał Prezydentowi Miasta W. według właściwości do rozpoznania podanie B. R. w sprawie wszczęcia postępowania w trybie art. 29 ust. 2 i 3 Prawa wodnego. W uzasadnieniu wskazał, że w myśl art.21 § 1 pkt. 1 k.p.a. organem właściwym miejscowo do rozpatrzenia podania B. R. jest Prezydent Miasta W., ponieważ nieruchomość, której dotyczy wniosek położona jest w obszarze administracyjnym Miasta W. Na powyższe postanowienie B. R. wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] 2006 r., sygn. akt [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło w całości postanowienie z dnia [...]2005 r. Wójta Gminy F. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało organowi pierwszej instancji w szczególności, że winien wyjaśnić, czy nieruchomość, z której zalewana jest nieruchomość B. R. znajduje się na terenie gminy F., czy też znajduje się na terenie Miasta W. Następnie postanowieniem z dnia [...] 2006r., znak [...], Wójt Gminy F. przekazał wniosek B. R. z dnia [...]2005r., Prezydentowi Miasta W. jako organowi miejscowo właściwemu do jego rozpatrzenia. Organ wskazał, że z wypisu z rejestru gruntów i wyrysu mapy działek gruntu stanowiącego własność G. K. (dz. nr [...]) oraz działki sąsiadującej własności B. R. (dz. nr [...]) wynika, iż są one położone na terenie Miasta W. Na powyższe postanowienie B. R. wniosła zażalenie wnosząc o jego uchylenie, zarzucając jednocześnie naruszenie: 1. prawa materialnego - art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 poz. 1229 z późn. zm.) w związku z art. 21 § 1 pkt 1 kpa przez przyjęcie, że rozpatrzenie mojego wniosku z dnia 27 października 2005 r. nie należy do właściwości miejscowej Wójta Gminy F. z pominięciem faktu, iż spływająca do przydrożnego rowu woda, której dalszy odpływ wstrzymuje właścicielka działki nr [...] pochodzi z drogi gminnej, której zarządcą jest Gmina F., 2. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a zwłaszcza art. 77 w związku z art. 7 - 9 oraz art. 80 kpa poprzez i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego . Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy F. z [...] 2006 r. powołując się na tożsamą argumentację, co organ pierwszej instancji. W skardze na powyższe postanowienie B. R. wniosła o jego uchylenie przedstawiając argumentacje podniesioną już w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie: Stosownie do treści przepisu, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpatrywanym przypadku dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji decydującego znaczenia nabierają postanowienia art. 65 § 1 k.p.a. stanowiącego, iż "Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego". Z postanowień tego przepisu wynika więc, że przekazanie sprawy na podstawie tego przepisu może mieć miejsce tylko wówczas gdy podanie wniesiono do organu niewłaściwego. Rozwiązanie to może oczywiście znajdować zastosowanie zarówno wówczas gdy organ, do którego wniesiono podanie jest niewłaściwy rzeczowo jaki i miejscowo. W przedmiotowej sprawie nie może budzić wątpliwości, iż zgodnie z postanowieniem art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 19 lipca 2001 r. prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.) organem właściwym rzeczowo jest organ wykonawczy gminy. Spór odnosi się natomiast do tego jaki organ jest właściwy miejscowo do wydania orzeczenia kończącego postępowanie. Reguły ustalania właściwości miejscowej organów administracji zostały zawarte w art. 21 k.p.a. w myśl, którego właściwość miejscowa uzależniona jest od tego czy konkretna sprawa odnosi się do nieruchomości, zakładu pracy czy jest to też inna sprawa. Stosunki wodne na gruncie niewątpliwe związane są z konkretnymi nieruchomościami. Dlatego też należy przyjąć, iż w tej kategorii spraw o właściwości miejscowej organu administracji będzie przesądzało administracyjne położenie nieruchomości, na której stosunki wodne uległy zmianie, w wyniku czego ma miejsce negatywnie oddziaływanie na inną nieruchomość, gdyż te względy stanowią podstawę do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Za takim stanowiskiem przemawia również to, że ustalenia faktyczne potwierdzające ewentualną zmianę stosunków wodnych na gruncie najłatwiej jest poczynić organowi, na terenie właściwości miejscowej, którego położona jest nieruchomość, na której zdaniem wnioskodawcy zaistniała zmiana stosunków wodnych na gruncie. W niektórych przypadkach negatywna zmiana stosunków wodnych na gruncie może być efektem zabiegów przeprowadzanych na więcej niż jednej nieruchomości. Dlatego też przed ustaleniem jaki organ administracji jest właściwy do rozpatrzenia konkretnej sprawy, organ do którego wpłynął wniosek złożony na podstawie art. 29 Prawa wodnego o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie powinien dokonać ustaleń faktycznych, związanych ze sposobem przemieszczania się wód na danym ternie. Ustalenia te determinują bowiem właściwość miejscową organu administracji do załatwienia sprawy. Jeżeli z przeprowadzonego postępowania będzie wynikało, że nieruchomość oddziaływująca położona jest na terenie jego właściwości miejscowej, to powinien przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Natomiast jeżeli z dokonanych ustaleń będzie wynikał, iż położona jest ona w granicach administracyjnych innej gminy to powinien w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a. przekazać sprawę według właściwości innemu organowi. W praktyce może mieć miejsce również sytuacja, w której negatywne oddziaływanie na nieruchomość wnioskodawcy może być skutkiem zmian w stosunkach wodnych jakie zaistniały na więcej niż jednej nieruchomości. W takim przypadku swoje dalsze postępowanie organ administracji powinien uzależnić od tego, czy oddziaływania mają miejsce w sposób niezależny od siebie i każda ze zmian stosunków wodnych wywołuje negatywne skutki, czy też ujemne oddziaływania są efektem kumulacji zmian jakie zaszły na co najmniej dwóch różnych nieruchomościach, z których każda z osobna nie wywoływałaby negatywnych zmian ale po ich zsumowaniu takie zmiany występują. W przypadku wystąpienia pierwszego z przedstawionych wariantów organ administracji powinien prowadzić postępowanie w różnych sprawach administracyjnych, a jeżeli uznałby się za właściwy tylko w niektórych z nich to pozostałe powinien przekazać zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. według właściwości innym organom. Natomiast jeżeli zmiana stosunków wodnych jest łącznym efektem zabiegów hydrologicznych przeprowadzonych na różnych nieruchomościach, to w takiej sytuacji występuje jedna sprawa administracyjna, którą powinien załatwić organ na terenie właściwości miejscowej, którego zgodnie z regułami wynikającymi z art. 21 pkt 1 k.p.a. znajduje się większa część nieruchomości, na którym ma miejsce zmiana stosunków wodnych . W rozpatrywanej sprawie okoliczność ta nie została w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśniona przez co organy administracji naruszyły postanowienia art. 7 i 77 k.p.a. obligujących je do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, a organy administracji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinny kierować się przedstawionymi wyżej wskazaniami.