II SA/Bd 879/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-12-18
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Elżbieta Piechowiak, Wojciech Jarzembski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba podlegająca obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników jako współmałżonek rolnika, posiadającego gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, może zostać uznana za osobę bezrobotną?Ratio decidendi
Osoba podlegająca obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników jako współmałżonek rolnika, posiadającego gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, nie spełnia przesłanek do uznania jej za osobę bezrobotną zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nawet jeśli strona została wprowadzona w błąd przez pracownika urzędu pracy, świadome złożenie niezgodnego ze stanem faktycznym oświadczenia w karcie rejestracyjnej bezrobotnego uniemożliwia przyznanie statusu bezrobotnego.Stan faktyczny
Skarżąca A. R. została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej decyzją Starosty W. po wznowieniu postępowania, ponieważ okazało się, że od 2005 roku podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników jako małżonka właściciela gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Skarżąca twierdziła, że została wprowadzona w błąd przez pracownika urzędu pracy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżąca świadomie złożyła niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę.
Decyzją z [...] Nr [...] Starosta W. na podstawie art. 151 §1 pkt2 i art.145 §1 pkt 5 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.Nr98 poz. 1071 z 2000r.) oraz art. 2 ust. l pkt 2 lit. d i e, art.9 ust.1 pkt14 lit.a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2008r.. uchylił decyzję ostateczną Starosty W. z dnia [...] Nr [...] o przyznaniu A. R. statusu osoby bezrobotnej. Jednocześnie orzekł o odmowie uznania A. R. za osobę bezrobotną.
Rozstrzygnięcie swoje organ pierwszej instancji oparł o następujące ustalenia i rozważania:
A. R. zgłosiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. celem dokonania rejestracji w dniu [...] Decyzją Starosty W. orzeczono wówczas o uznaniu w/w z dniem [...] za osobę bezrobotną. W dniu rejestracji A. R., uprzedzona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Złożyła oświadczenie, że nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni przekraczającej 2ha przeliczeniowe lub stanowiącej dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisów podatkowych. Tymczasem, jak wynika z pisma Kasy Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej W., w dniu rejestracji A. R. już od 20.01.2005r. podlegała ubezpieczeniu społecznemu jako małżonka właściciela gospodarstwa rolnego. Wprawdzie w złożonym oświadczeniu dotyczącym powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego strona wskazała, że mąż S. R. jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni 36 ha przeliczeniowych, ale w ocenie organu I instancji okoliczność ta nie jest równoznaczna z ustaleniem, że A. R. podlegała również obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.
W wyniku powyższych okoliczności ustalono, że A. R. nie spełniała wymogów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, aby nabyć z dniem [...] status osoby bezrobotnej. Z art.2 pkt 2d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika bowiem, że za osobę bezrobotną nie może zostać uznany właściciel lub posiadacz samoistny lub zależny nieruchomości rolnej, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe , bądź też osoba, która podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe.
Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia A. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż zaistniała sytuacja jest wynikiem wprowadzenia jej w błąd przez pracownika PUP, który pouczył ją, że może ubiegać się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej pomimo podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu KRUS.
Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ uzasadniając swoje stanowisko podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji. Przywołując treść art.33 ust.4 pkt1 oraz art. 2 ust. l pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy organ odwoławczy wskazał, że osoba, która podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu lub rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, zostaje pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie statusu osoby Organ odwoławczy wskazał także, że w dniu składania oświadczenia odwołująca miała świadomość, że podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu rolniczemu, a tym samym na karcie rejestracyjnej w części "C" winna była złożyć oświadczenie zgodne ze stanem faktycznym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy A. R. wniosła o uchylenie wskazanej wyżej decyzji. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca wskazała, że została wprowadzona w błąd przez niekompetentnego pracownika PUP, który mylnie poinformował ją o możliwości ubiegania się o staż przygotowania zawodowego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie powołując się na tożsame argumenty jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z decyzji organu I instancji, podstawą prawną uchylenia poprzednio wydanej decyzji i ponownego rozstrzygnięcia o istocie sprawy były przepisy art. 151 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przepis art. 151 § 1 pkt 2 kpa stanowi, że organ administracji publicznej uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa lub art. 145 a kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Wskazaną w decyzji pierwszoinstancyjnej podstawą uchylenia był art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Stanowi on, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli – wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Poza sporem pozostaje, że w dniu wydania decyzji o uznaniu A. R. za osobę bezrobotną z dniem 20 maja 2008r., Staroście Wąbrzeskiemu nie była znana okoliczność, że skarżąca w tym czasie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników. Skarżąca złożyła bowiem oświadczenie w karcie rejestracyjnej bezrobotnego, że wyżej wskazana okoliczność w jej przypadku nie istnieje.
W tym miejscu podnieść należy, że w uzasadnieniu orzeczenia organ zasadnie uznał, że zaistniała przesłanka wznowieniowa miała wpływ na merytoryczną treść decyzji ostatecznej, co wymagało powołania się na definicję osoby bezrobotnej zawartą w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy .
W art.2 ust.1 pkt2 lit.d ustawa ta stanowi , iż bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, /.../ jeżeli nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni przekraczającej 2ha przeliczeniowe.
Z definicji tej wynika więc, że za osobę bezrobotną nie może zostać uznana osoba, która objęta jest obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym rolników jako współmałżonek rolnika.
Skarżąca takim ubezpieczeniem była faktycznie objęta od 20.01.2005r. do 30.06.2008r.(co sama zresztą przyznaje), zatem nie spełniała przesłanek przewidzianych w przytoczonym wyżej przepisie, niezbędnych do uznania jej za osobę bezrobotną. W tym stanie rzeczy nie można dopatrzyć się dokonaniu przez organ wadliwej interpretacji przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d cytowanej ustawy, a w konsekwencji ustaleniu, że skarżąca nie kwalifikuje się do uznania jej za osobę bezrobotną z dniem 30 maja 2008r. Bez znaczenia jest przy tym, że w oświadczeniu dotyczącym powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego strona wskazała, że mąż jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni 36 ha przeliczeniowych. Okoliczność ta jednak sama przez się - nie jest wystarczająca do ustalenia, że skarżąca objęta jest ubezpieczeniem emerytalno-rentowym rolników.
Zgodnie bowiem z treścią art.5 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008r., Nr 50, poz.291) Przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym.
Konsekwencją przyjętej wykładni omawianych przepisów jest brak podstaw do postawienia organowi zarzutu naruszenia zasad postępowania określonych w art.7 i 77§1 kpa poprzez odstąpienie od dokonania w postępowaniu dowodowym ustaleń co do iż zaistnienia okoliczności wprowadzenia skarżącej w błąd przez pracownika PUP, który pouczył ją, że może ubiegać się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej pomimo podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu skoro poza sporem pozostaje okoliczność, iż A. R. świadomie złożyła oświadczenie niezgodne ze stanem faktycznym. Zauważyć nadto należy, że to na stronie ubiegającej się o uznanie za osobę bezrobotną, spoczywał obowiązek właściwego uregulowania swojego statusu i należytego udokumentowania go przed organem w formie oświadczenia w karcie rejestracyjnej bezrobotnego.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest uchybień, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło