II SA/Bd 88/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-04-17

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Wiesław Czerwiński, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy włączenie części wspólnego korytarza do lokalu mieszkalnego poprzez postawienie ścianki działowej stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, a jeśli tak, czy brak wymaganego zgłoszenia uzasadnia nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania?
Ratio decidendi
Włączenie części wspólnego korytarza do lokalu mieszkalnego poprzez postawienie ścianki działowej stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, ponieważ zmienia to pierwotne przeznaczenie korytarza i wpływa na warunki bezpieczeństwa pożarowego oraz układ obciążeń. Brak wymaganego zgłoszenia takiej zmiany, a następnie niewykonanie obowiązku przedstawienia wymaganych dokumentów legalizacyjnych, w tym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane od wszystkich współwłaścicieli, uzasadnia wydanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.
Stan faktyczny
Właściciele lokalu mieszkalnego wydzielili część wspólnego korytarza, włączając ją do swojego lokalu poprzez postawienie ścianki działowej. Organ nadzoru budowlanego nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, uznając to za samowolną zmianę sposobu użytkowania bez wymaganego zgłoszenia i nieprzedstawienie wymaganych dokumentów legalizacyjnych, w szczególności oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane od wszystkich współwłaścicieli. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy i Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi E. K., H. K. na decyzję K. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. (PINB), na podstawie art. 71a ust. 4 w zw. z ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej powoływanej jako prawo budowlane) oraz art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa), nakazał E. i H. K. przywrócenie korytarza o pow. 2,99m2 w lokalu mieszkalnym nr [...] na I piętrze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym na działce o nr geod. [...] obręb [...] w C. przy ul. [...], do poprzedniego sposobu użytkowania. W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał, że w dniu [....] wpłynęło do organu pismo A. K. i R. M. - współwłaścicieli w/w budynku, informujące o wykonaniu robót budowlanych polegających na samowolnej zmianie sposobu użytkowania części wspólnej korytarza mieszczącej się na I piętrze w/w budynku. W związku z otrzymaną informacją, w dniu [...] organ przeprowadził kontrolę w/w obiektu, w wyniku której stwierdził, że inwestorzy E. i H. K. wykonali w 2007 r. na spoczniku pierwszego piętra wspólnej klatki schodowej, ścianę w odległości ok. 1,3m od ściany pierwotnej murowanej, wydzielającą lokal mieszkalny nr [...], że przedmiotowa ściana ma grubość 12cm, konstrukcję drewnianą obitą płytami OSB i jest wypełniona wełną mineralną, a także że w wyniku wybudowania ściany, wygrodzoną w ten sposób powierzchnię o wymiarze 2,99m2 (2,3m x 1,3m) inwestorzy włączyli do powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego nr [...]. Zdaniem PINB zakres wykonanych robót, zgodnie z art. 71 ust. 2 prawa budowlanego, powinien być poprzedzony dokonaniem zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania części wspólnego korytarza do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. W związku z poczynionym przez organ ustaleniem, że zmiana sposobu użytkowania części wspólnego korytarza została wykonana bez uzyskania wymaganego zgłoszenia, PINB postanowieniem z dnia [...] nr [...], w oparciu o art. 71a ust. 1 pkt. 1 i 2 prawa budowlanego, nakazał wstrzymanie użytkowania spornej części wspólnej klatki schodowej oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia organowi dokumentów o których mowa w art. 71 ust. 2 prawa budowlanego, w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. W dniu [...] inwestorzy dostarczyli opracowaną przez mgr inż. P. B. ekspertyzę dotyczącą zabudowy wejścia do mieszkania inwestorów. W ramach wskazanego opracowania dostarczono wymagane rysunki techniczne wraz z opisem technicznym. Ponadto dostarczono zaświadczenie Burmistrza Miasta C. z dnia [...] znak: [...] potwierdzające, że przedmiotowy budynek mieszkalny znajduje się zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta C., przyjętym uchwałą Rady Miasta C. nr XXXl250/06 z dnia 13 czerwca 2006 r., w strefie [..] MW, MN, U, gdzie przeznaczeniem dla terenu działki nr [...], na której znajduje się budynek, jest teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i jednorodzinnej objętej strefą "B" ochrony konserwatorskiej. Inwestorzy dostarczyli również oświadczenie H. K. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podkreślając, że dokonana przez inwestorów zmiana sposobu użytkowania dotyczy części wspólnych budynku wielorodzinnego tj. klatki schodowej na I piętrze, jako że korytarze i klatki schodowe w budynku wielorodzinnym, nie przeznaczone do wyłącznego użytku właściciela poszczególnego lokalu, stanowią części wspólne budynku, organ wskazał, że H. K. w złożonym do organu oświadczeniu stwierdził, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością wspólną, natomiast pozostali współwłaściciele części wspólnych budynku (A. i R. K. oraz I. i R. M.) złożyli oświadczenia, w których wskazali że nie wyrazili zgody na zmianę sposobu użytkowania i włączenia części korytarza na I piętrze do lokalu mieszkalnego będącego własnością E. i H. K. W świetle powyższego, zdaniem PINB, złożone przez inwestora oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wadliwe. Konsekwencją wadliwości oświadczenia, jest zaś, jak podkreślił organ, stwierdzenie o niekompletności złożonych przez inwestorów dokumentów (brak oświadczenia o którym mowa w art. 71 ust. 2 pkt 3), wymaganych przy zmianie sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, co natomiast implikuje wniosek, iż inwestorzy nie wykonali w wyznaczonym terminie nałożonego postanowieniem z dnia [...] w oparciu o art. 71a ust. 1 prawa budowlanego obowiązku. W związku z tym jak wskazał organ, należało zgodnie z art. 71a ust. 4 prawa budowlanego w drodze decyzji nakazać inwestorom przywrócenie spornego korytarza do poprzedniego sposobu użytkowania. Od powyższej decyzji inwestorzy wnieśli odwołanie, w którym domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucili organowi naruszenie: 1) art. 71 ust. 1 pkt. 2 prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że postawienie ściany działowej jest zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego, podczas gdy postawienie tej ściany nie zmienia w żaden sposób warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska ani także wielkości lub układu obciążeń; 2) art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie z urzędu interesu społecznego, a w szczególności nieuwzględnienie, że budynek został przekształcony z dawnego internatu i, że pomieszczenia, które się w nim znajdowały nie były lokalami mieszkalnymi tylko stanowiły osobne izby z wejściami od klatki schodowej, a postawienie ścianki działowej umożliwiło połączenie tych pomieszczeń w jeden lokal mieszkalny; 3) art. 77 § 1 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego sprawy, w szczególności nieuwzględnienie że także pozostali właściciele lokali tj. R. i I. M. oraz R. i A. K. wykonali podobne modyfikacje, oraz że dokonane zmiany na nieruchomości nastąpiły ponad 4 lata temu, w związku z czym należy uznać, że wszyscy właściciele wyrażali ustną zgodę na taki stan rzeczy, skoro nie zgłaszali oni dotychczas żadnych zastrzeżeń; Uzasadniając wniesiony środek zaskarżania inwestorzy wskazali, że zakupione przez nich od Starostwa Powiatowego pomieszczenia w budynku przy ul. [...] były pierwotnie użytkowane jako Internat, że większość z tych pomieszczeń miało osobne wejścia z klatki schodowej oraz, że ich użytkowanie jako pojedynczego mieszkania stało się możliwe dopiero po postawieniu ścianki działowej w części klatki schodowej, która stała się pewnego rodzaju łącznikiem tych pomieszczeń. Zaznaczyli, że w zakupionym budynku posiadają udział w wysokości [...], co stanowi równowartość około 46% części nieruchomości i, że sporne modyfikacje dokonane zostały w [...]. Wskazując, że ze względu na wyodrębnienie odrębnych lokali, w budynku przy ul. [...] powstała wspólnota mieszkaniowa, podkreślili że zgodnie z jej przepisami każdy członek wspólnoty mieszkaniowej ma obowiązek współdziałania w istotnych sprawach dotyczących nieruchomości. W związku z tym należy w ich ocenie przyjąć, że skoro od 2007 r. do 2011 r. wszyscy właściciele lokali dokonywali modyfikacji na pewnej części nieruchomości wspólnej i nie zgłaszali w związku z tym żadnych zastrzeżeń, to tym samym wyrażali zgodę na te modyfikacje. Zdaniem skarżących błędne jest również stanowisko organu, że postawienie ściany działowej jest zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Zgodnie bowiem z wykonaną przez nich ekspertyzą techniczną i budowlaną postawienie ściany działowej nie zmienia w żaden sposób warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska ani także wielkości lub układu obciążeń o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt. 2 ustawy prawo budowlane. Tym samym w ocenie odwołujących wskazany przepis nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Także zakres i sposób wykonanych robót nie stwarza, zdaniem inwestorów, w żaden sposób zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowania budynku. W świetle powyższego odwołujący stwierdzili, że PINB w skutek błędnego przyjęcia kwalifikacji prawnej, wydał wadliwą decyzję o wstrzymaniu użytkowania części budynku, jak i o nałożeniu obowiązku dostarczenia dokumentów niezbędnych w procesie zmiany sposobu użytkowania. Jednocześnie wydając zaskarżoną decyzję organ działał wbrew podstawowym zasadom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego a w szczególności art. 7 kpa, albowiem nie uwzględnił w sprawie interesu społecznego. Ponadto nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nie uwzględnił okoliczności, że także pozostali właściciele lokali tj. R. i I. M. oraz R. i A. K. wykonali podobne modyfikacje. Zmiany te miały miejsce ponad 4 lata temu i aż do wszczęcia postępowania żaden z właścicieli lokali nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń co prowadzi zdaniem odwołujących do wniosku, że pomiędzy właścicielami była zgoda ustna na dokonanie tego rodzaju modyfikacji w budynku. W ramach tego porozumienia, jak zaznaczyli inwestorzy, R. i I. M. przyłączyli do swojego mieszkania pomieszczenie gospodarcze na parterze, dokonali zamiany piwnic, wykuli otwór do piwnicy i wydzielone w piwnicy pomieszczenie przyłączyli do mieszkania jako osobny pokój ze schodami, natomiast R. i A. K. w swoim mieszkaniu wyburzyli część ściany od strony werandy w wyniku czego powiększyli kuchnię o część werandy. Żaden ze wskazanych właścicieli zmian tych nie zgłaszał, ani także nie zgłaszał do nich zastrzeżeń. Zdaniem odwołujących powyższe działania właścicieli lokali nie ingerowały w historyczny wygląd budynku i jego walory zewnętrzne, a miały na celu jedynie poprawę funkcjonalności wewnątrz budynku i umożliwienie praktycznego korzystania z zakupionych przez nich mieszkań. Przytoczone okoliczności w ocenie odwołujących uzasadniając uwzględnienie wniesionego przez nich odwołania. Po rozpatrzeniu odwołania inwestorów, K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (WINB) decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 104 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 71a ust. 4 i art. 83 ust. 1 i 2 prawa budowlanego, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał przebieg postępowania w sprawie, stwierdzając że w świetle okoliczności faktycznych sprawy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Przepis art. 71a ust. 4 prawa budowlanego uprawnia bowiem organ nadzoru budowlanego, do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1. W niniejszej sprawie zaś inwestor nie wykonał nałożonego postanowieniem z dnia [...], w oparciu o art. 71a ust.1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego, obowiązku którym zobowiązano inwestora do przedłożenia w określonym terminie, wymaganych dokumentów, w tym oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawa budowlanego oraz ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Przedłożona ekspertyza była bowiem niekompletna, a ponadto wynika z niej że przedmiotowa klatka schodowa nie spełnia wymogów ochrony przeciwpożarowej. Załączone natomiast oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało nieprawidłowo wypełnione, jako że H. K. oświadczył w nim, że posiada prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomości na cele budowlane, wynikające z tytułu współwłasności oraz ustną zgodę wszystkich współwłaścicieli na wykonywanie robót budowlanych polegających na zamianie sposobu użytkowania części korytarza na klatce schodowej, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że współwłaściciele nie wyrażają zgody na przedmiotowe roboty budowlane. W związku zatem z niewykonaniem obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...], zasadnym było zdaniem organu odwoławczego, nakazanie przez PINB przywrócenia korytarza do stanu poprzedniego. Ustosunkowując się natomiast do zawartego w odwołaniu stanowiska skarżących, iż odgrodzenie części klatki schodowej ścianką działową i włączenie odgrodzonej części do mieszkania, nie stanowi zmiany sposobu użyłkowania, organ stwierdził, że zgodnie z art. 71 ust. 1 prawa budowlanego przez zmianę sposobu użyłkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki m.in. bezpieczeństwa pożarowego bądź wielkość lub układ obciążeń. W związku z tym, że w niniejszej sprawie postawienie ścianki działowej na spoczniku I piętra i zmiana systemu mocowania drewnianej balustrady, spowodowały zmianę układu obciążeń, a włączenie wydzielonej części do mieszkania spowodowało zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego poprzez zmniejszenie szerokości spocznika klatki schodowej, nie było podstaw zdaniem WINB do uznania przedmiotowego zarzutu. Na powyższą decyzję E. i H. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący powtórzyli zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podkreślając że WINB w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do stanowiących zarzuty odwołania przepisów art. 7 i art. 77 § 1 kpa, oraz nie uwzględnił faktu, że przedmiotowa ścianka działowa wraz z drzwiami została wykonana zgodnie z zasadami sztuki budowlanej oraz obecnej wiedzy technicznej. Dodatkowo skarżący podkreślili, że w wyniku wykonania spornych robót nie ograniczono dostępu do lokali mieszkalnych i nie zmieniono warunków ewakuacji z mieszkania na I piętrze, że bieg schodów prowadzących na strych nie obsługuje lokali mieszkalnych oraz, że w przedłożonej przez nich ekspertyzie stwierdza się, że zakres i sposób wykonania robót remontowych nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowania budynku. Skarżący zaznaczyli również, że zmiana stanowiska innych współwłaścicieli w stosunku do dokonanych przez nich zmian, spowodowana była zgłoszeniem przez skarżących do PINB naruszenia historycznego wyglądu budynku poprzez wykonanie przez sąsiadów ocieplenia jednej ze ścian budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz podkreślając, że organ I instancji wielokrotnie i bezskutecznie wzywał inwestorów do uzupełnienia złożonych dokumentów, a także że roboty budowlane wykonane przez pozostałych współwłaścicieli budynku, na które wskazywali inwestorzy we wniesionych środkach zaskarżania, nie są objęte przedmiotowym postępowaniem administracyjnym i mogą ewentualnie stanowić podstawę do prowadzenia odrębnych postępowań administracyjnych przez organ nadzoru budowlanego I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.), Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym jest decyzja WINB z dnia [...] utrzymująca w mocy, wydaną w oparciu o art. 71a ust. 4 prawa budowlanego decyzję PINB z dnia [...], nakazującą E. i H. K. przywrócenie korytarza o pow. 2,99m2 w lokalu mieszkalnym nr [...] na I piętrze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym na działce o nr geod. [...] obręb [...] w C. przy ul. [...], do poprzedniego sposobu użytkowania. Oceniając legalność powyższych rozstrzygnięć, należy wskazać, iż kwestię zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części reguluje w prawie budowlanym art. 71 ust. 1, który stanowi, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Zgodnie z art. 71 ust. 2 w zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, oraz dołączyć do niego następujące dokumenty: 1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania; 2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi; 3) oświadczenie o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 tj. oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 4) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 5) ekspertyzę techniczną wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności; 6) w zależności od potrzeb - pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami. Należy podkreślić, że zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania trzeba dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71 ust. 4 prawa budowlanego). W przypadku natomiast nie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, właściwy organ zgodnie z art. 71a ust. 1 prawa budowlanego, w drodze postanowienia: 1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części; 2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie w/w dokumentów, określonych przez ustawodawcę w art. 71 ust. 2 prawa budowlanego. Po upływie zaś terminu lub na wniosek zobowiązanego, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i - w przypadku stwierdzenia jego wykonania - w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej (art. 71a ust. 2 prawa budowlanego). Z kolei, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71a ust. 4 prawa budowlanego). Należy podkreślić, że w zakresie procedury legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania mamy do czynienia z decyzjami związanymi, co oznacza, iż w przypadku niewykonania zobowiązania nałożonego na właściciela w postanowieniu wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 organ zobligowany jest do wydania decyzji, o której mowa w ust. 4 art. 71 a, a więc nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych powyżej przepisów prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części oraz stan faktyczny przedmiotowej sprawy, należało w sprawie ocenić czy w przypadku zmian dokonanych przez inwestorów doszło do zmiany sposobu użytkowania spornego korytarza w rozumieniu art. 71 ust. 1 prawa budowlanego, następnie czy zmiana ta nastąpiła bez wymaganego zgłoszenia, a więc w ramach samowoli budowlanej, i w konsekwencji czy zaistniały podstawy do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania korytarza, a więc decyzji z art. 71a ust. 4 prawa budowlanego, stanowiącej podstawę prawną rozstrzygnięć organów obu instancji. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że inwestorzy w 2007 r. wykonali dodatkową ścianę w odległości ok. 1,3m od ściany pierwotnej murowanej, na spoczniku pierwszego piętra wspólnej klatki schodowej budynku, w wyniku czego uzyskaną w ten sposób powierzchnię o wymiarze 2,99m2 włączyli do powierzchni użytkowej zajmowanego przez nich lokalu mieszkalnego nr [...]. Tych okoliczności faktycznych skarżący nie kwestionują. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczył zatem oceny wskazanych okoliczności w kontekście treści art. 71 ust. 1 prawa budowlanego, tj. przepisu określającego warunki i przesłanki zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części. Należało w związku z tym rozstrzygnąć czy dokonane przez inwestorów zmiany spowodowały zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź zmianę wielkości lub układu obciążeń, jako że te właśnie elementy w świetle treści art. 71 ust. 1 prawa budowlanego stanowią zasadniczy składnik oceny czy w sprawie doszło do zmiany sposobu użytkowania. Choć ustawodawca we wskazanym przepisie nie zawarł pełnej definicji pojęcia zmiany sposobu użytkowania, to jednak określił w nim przykładowe i najczęściej występujące w praktyce przypadki wystąpienia takiej zmiany. Z drugiej strony fakt nie zawarcia w art. 71 ust. 1 prawa budowlanego wyczerpującego katalogu przesłanek stanowiących o zmianie sposobu użytkowania, powoduje że mieścić się będą w tej normie także inne niż wymienione tam działanie, które wpływają na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a które ocenić należy w świetle przykładów wskazanych w omawianym przepisie, jako że przykłady te wskazują zasadniczy kierunek i intencje ustawodawcy w zakresie oceny działań stanowiących zmianę sposobu użytkowania obiektu lub jego części. W każdym jednak razie przez zmianę sposobu użytkowania wymagającą zgłoszenia właściwemu organowi należy rozumieć przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, w stosunku do użytkowania pierwotnego. W ocenie Sądu z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Skarżący bowiem stawiając sporną ściankę na spoczniku pierwszego piętra, wydzielili część wspólnego korytarza, stanowiącego przedmiot użytkowania wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...], umożliwiającego im przejście na strych budynku, i włączyli tą część do lokalu mieszkalnego nr [...], stanowiącego wyłączny przedmiot użytkowania skarżących. Działanie skarżących zmieniło więc pierwotne przeznaczenie wspólnego korytarza, i spowodowało przeznaczenie go do innego rodzaju użytkowania tj. korytarz służący wszystkim mieszkańcom budynku i umożliwiający im przejście na jego strych, stał się łącznikiem wyłącznie lokalu mieszkalnego nr [...]. Zdaniem Sądu należy także zgodzić się z organem, że postawienie na spoczniku pierwszego piętra ścianki działowej o grubości 12cm, stanowiącej konstrukcję drewnianą obitą płytami OSB i wypełnioną wełną mineralną, wraz ze zmianą systemu mocowania drewnianej balustrady, spowodowało zmianę istniejącego dotychczas układu obciążeń. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że dla przyjęcia, że doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wystarczające jest wykazanie zaistnienia samej zmiany wielkości czy układów obciążeń bądź warunków o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, nie jest natomiast wymagane stwierdzenie pogorszenia tych właściwości. W kontekście powyższego zasadne jest twierdzenie organów, że postawienie wskazanej konstrukcji zmieniło istniejący układ obciążeń. Ponadto należy wskazać, że wydzielenie poprzez postawienie spornej ścianki, znajdującej się na spoczniku pierwszego piętra - części wspólnej korytarza, i włączenie jej następnie do mieszkania inwestorów, spowodowało zmniejszenie szerokości spocznika klatki schodowej do ok. 1,05 m, i tym samym zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego. Także więc i ta okoliczność świadczy o zmianie sposobu użytkowania przedmiotowego korytarza. Odnosząc się do przedmiotu sporu, trzeba również podkreślić, że wykonanie dokonanych przez skarżących zmian zgodnie ze sztuką budowlaną, jak wielokrotnie zaznaczali inwestorzy, nie ma żadnego znaczenia dla oceny czy działania ich stanowią zmianę sposobu użytkowania części korytarza. O tym ostatnim bowiem decyduje porównanie pierwotnego sposobu i warunków użytkowania obiektu z nowym występującym po dokonaniu zmian użytkowaniem obiektem, zgodnie z treścią art. 71 ust. 1 prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie, jak wykazano wyżej, nie ulega wątpliwości że użytkowanie to uległo zasadniczej zmianie, zatem wymagane było zgłoszenie zmiany właściwemu organowi. Tego jednak skarżący nie uczynili, w związku z tym uzasadnione i konieczne w świetle art. 71a ust. 1 prawa budowlanego było wstrzymanie przez PINB w drodze postanowienie użytkowania spornego obiektu i jednoczesne zobowiązanie inwestorów do przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 prawa budowlanego, w tym więc i oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że inwestorzy nie przedłożyli organowi prawidłowego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sporna część korytarza bowiem, stanowi przedmiot współwłasności wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [..], a zatem do zalegalizowania dokonanych zmian w sposobie jej użytkowania niezbędne było złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez wszystkich współwłaścicieli tej części nieruchomości. Ze znajdującego się w aktach organu I instancji oświadczenia H. K. z dnia [...] wynika że inwestor oświadczył, iż posiada prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane wynikające z tytułu współwłasności oraz ustną zgodę wszystkich współwłaścicieli na wykonywanie robót budowlanych polegających na zamianie sposobu użytkowania części korytarza na klatce schodowej. Tymczasem z akt sprawy wynika, że pozostali współwłaściciele budynku nie wyrazili i nie wyrażają zgody na przedmiotowe roboty budowlane (dowód: oświadczenia o braku zgody - aktualnych współwłaścicieli budynku tj. I. i R. M. oraz A. i R. K. k. 74 i 83 akt PINB, i poprzedniego współwłaściciela W. P. k. 81 i 82 akt PINB). Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, ażeby skarżący przedłożyli organowi jakikolwiek dowód potwierdzający uzyskanie przez nich od pozostałych współwłaścicieli rzekomej zgody na wykonywanie spornych robót budowlanych. W świetle powyższego należy w pełni podzielić stanowisko orzekających w sprawie organów, że inwestorzy nie wypełnili nałożonego na nich postanowieniem z dnia [...] obowiązku w postaci złożenia prawidłowego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak zaś złożenia wymaganego przepisem art. 71 ust. 2 pkt 3 dokumentu, i tym samym nie wypełnienie w terminie nałożonego w ramach postępowania legalizacyjnego obowiązku, obligowało organ do wydanie zgodnie z art. 71a ust. 4 prawa budowlanego decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania spornej części korytarza. Jak bowiem wskazano wyżej, w przypadku postępowania legalizującego samowolne zmiany sposobu użytkowania obiektu mamy do czynienia z decyzjami związanymi, w związku z tym organ stwierdzając niewykonanie obowiązku nałożonego postanowieniem, o którym mowa w art. 71a ust. 1, z woli ustawodawcy zobowiązywany był do wydania decyzji wskazanej w art. 71a ust.4 prawa budowlanego. Z uwagi na okoliczność, że w sprawie organ taką decyzję podjął, nie było podstaw prawnych do uwzględnienia skargi inwestorów. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło