II SA/Bd 88/16

Dnia 14 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 roku sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej za szkody spowodowane przez suszę w 2015 r. oddala skargę. W dniu [...] 2015 r. R. K. (dalej: jako skarżący) złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r. Do wniosku skarżący dołączył protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego spowodowanych suszą sporządzony przez Komisję, zarządzeniem z dnia [...] 2015 r., nr [...]. W dniu [...] 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] został powiadomiony przez Urząd Gminy w [...] o dokonaniu zmian w protokołach szacowania szkód. W piśmie tym wskazano, że skarżący nie kwalifikuje się do przyznania pomocy ze względu na fakt, że średnia roczna produkcja w gospodarstwie rolnym nie przekracza 30 %. Skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień w sprawie, w odpowiedzi na co dostarczył korektę wniosku o udzielenie pomocy finansowej wraz z oświadczeniem, że nie zgadza się z innym protokołem z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym sporządzonym przez Komisję. Decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy, za podstawę rozstrzygnięcia powołując art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o ARiMR (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm), § 13c ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm., dalej: "rozporządzenie RM") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm – dalej: "k.p.a."). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, skarżący posiada protokół z oszacowaniem szkód spowodowanych przez suszę, z którego wynika, że wysokość poniesionych szkód w gospodarstwie rolnym wynosi poniżej 30 % rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym, co w świetle treści art. 2 ust. 16 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE L z dnia 1 lipca 2014 r. – dalej: "rozporządzenie nr 702/2014") uzasadniało odmowę przyznania pomocy finansowej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że Komisja powołana zarządzeniem nr [...] z dnia [...] 2015 r. w pierwszym protokole uwzględniła wszystkie szkody tzn. 32,94 % średniej rocznej produkcji z ostatnich trzech lat i skarżący kwalifikował się do uzyskania pomocy finansowej. W korekcie dokonanej w dniu [...] 2015 r. przez Urząd Gminy nie uwzględniono areału mieszanki traw plus koniczyna o powierzchni [...] ha, w związku z czym skarżący wniósł zastrzeżenia do Komisji, wskazując, że mieszanka ta jest niezbędna do zabezpieczenia pasz skarmianych przez bydło mleczne. Komisja po ponownej weryfikacji wniosku, w dniu [...].2015 r. dokonała korekty uwzględniając sporny areał, w wyniku czego straty poniesione w gospodarstwie skarżącego wynoszą [...] % średniej rocznej produkcji rolnej. Do odwołania skarżący dołączył nową wersję protokołu. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przyznał R. K. pomocy finansową o wartości brutto [...] zł, stanowiącą równowartość [...] euro. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że uwzględniając dołączony do odwołania protokół, należało uznać, że skarżący spełnił przesłanki do udzielenia pomocy finansowej. W naliczeniu płatności uwzględniono grunty, które zostały wskazane we wniosku i korekcie złożonych przez stronę oraz co do których komisja w ostatecznej wersji protokołu wskazała wystąpienie szkód spowodowanych suszą. W związku z powyższym w naliczeniu uwzględniono łącznie powierzchnie [...] ha ([...] ha+ [...] ha+ [...] ha + [...] ha+ [...] ha). Pomnożono ją przez skorygowaną, na mocy § 13 c ust. 9 rozporządzenia RM, stawkę płatności wynoszącą dla upraw innych niż uprawa drzew i krzewów owocowych 344 zł na 1,00 ha powierzchni upraw. Ponadto płatność pomniejszono o 50 % w związku z zastosowaniem w sprawie § 13 c ust. 13 rozporządzenia RM, skarżący nie przedstawił bowiem żadnej polisy ubezpieczeniowej, obejmującej posiadane przez niego grunty, a na formularzu wniosku, w sekcji IV, przy oświadczeniu o posiadaniu ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym z wyłączeniem łąk i pastwisk zaznaczył checkbox "nie" W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję skarżący wskazał, że polisę ubezpieczeniową przedkładał przy spisywaniu protokołu, jak również przy odwołaniu. W protokole z dnia [...] 2015 zaznaczono słowo "tak" w checkboxie, co oznacza, że skarżący musi taką polisę posiadać. Skarżący wskazał, że brak załączenia do akt polisy jest wynikiem działań pracowników organu, którzy zwracali skarżącemu kserokopię polisy, twierdząc, że nie ma potrzeby składania jej organowi. Do skargi strona dołączyła kserokopię polisy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazując, że skarżący nie złożył wymaganego dokumentu polisy ubezpieczeniowej. We wniosku złożonym w dniu [...] 2015 r. w sekcji IV wniosku dot. oświadczenia o posiadaniu ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym z wyłączeniem łąk i pastwisk, skarżący zaznaczył pole "Nie", a zatem jednoznacznie wskazał, że wymaganej polisy nie posiada. Niezależnie od powyższego do wniosku nie był dołączony żaden dokument ubezpieczenia. Również dokonując korekty skarżący nie zmienił wpisu w zakresie posiadania ubezpieczenia, jak też nie złożył jakiejkolwiek polisy ubezpieczeniowej wymaganej przepisami rozporządzenia RM. Brak polisy stosownie do przepisu § 13c ust. 13 obligował organ do pomniejszenia przyznanej pomocy o 50 %. Skarżący dołączył polisę ubezpieczeniową dopiero do skargi do sądu administracyjnego. Przy czym polisa te nie spełnia wymogów określonych przepisami rozporządzenia. Obejmuje ona bowiem wyłącznie powierzchnie [...] ha na łączną powierzchnie [...] ha (po odjęciu powierzchni łąk i pastwisk -[...] ha, niepodlegającej obowiązkowi ubezpieczenia), czyli poniżej 50 % powierzchni. Organ wskazał również, że z dokonanych przez niego ustaleń opartych w szczególności o notatki służbowe pracowników, nie wynika by skarżący próbował dołączyć do wniosku dokument polisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawę prawną do wydania decyzji w przedmiocie przyznania skarżącemu pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015 r. stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. poz. 187 ze zm.). Stosownie do § 13c ust. 1- 3 tego aktu, w 2015 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentom rolnym, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zgodnie z ust. 2-13. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana do wysokości równowartości w złotych 15 000 euro ustalanej zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Ponadto, pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. W myśl § 13c ust. 7 rozporządzenia, wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, oraz stawki tej pomocy. Stawka, o której mowa w ust. 7, wynosi: 1) 800 zł na 1 ha powierzchni owocujących upraw drzew i krzewów owocowych, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę; 2) 400 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych innych niż wskazane w lit. a, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę. W świetle § 13 ust. 8 stawka ta może jednakże ulec zmniejszeniu, w sytuacji gdy ze złożonych wniosków, wynika, że zapotrzebowanie na pomoc przekracza łącznie kwotę 450 mln zł. Stosuje się wtedy współczynnik korygujący, stanowiący iloraz kwoty 450 mln zł i kwoty równej zapotrzebowaniu na tę pomoc wynikającemu ze złożonych wniosków. Nadto, zgodnie z § 13c ust. 13 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w 2015 r. co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 (susza, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę). W oparciu o powyższe przepisy, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał R. K. pomoc finansową w wysokości brutto [...] zł z tytułu szkód powstałych w gospodarstwie rolnym skarżącego spowodowanych suszą w 2015 r. Do obliczenia pomocy przyjęta została, wnioskowana przez skarżącego, powierzchnia gruntów rolnych, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę - [...] ha, objętych stawką płatności 400 zł za 1 ha, która to stawka w wyniku zastosowania przez organ współczynnika korygującego (0,86), o którym mowa w § 13c ust. 9 rozporządzenia, uległa zmniejszeniu do 344 zł na 1,00 ha. Jednocześnie, należna skarżącemu płatność, podlegała 50% pomniejszeniu, na podstawie powołanego § 13c ust. 13 rozporządzenia, bowiem z ustaleń organu odwoławczego nie wynikało by strona posiadała ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw, z wyłączeniem łąk i pastwisk, od przynajmniej jednego z ryzyk wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W niniejszej sprawie sporną kwestią jest zastosowanie przez organ, wspomnianego wyżej, 50 % pomniejszenia wysokości przyznanej pomocy z uwagi na brak ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym skarżącego, z wyłączeniem łąk i pastwisk, co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3. Skarżący podniósł w skardze, że, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, posiada stosowną polisę ubezpieczeniową, o czy informował organ i którą to polisę próbował wielokrotnie dołączyć do dokumentacji organu dotyczącej sprawy. Odnosząc się do powyższego, zgodzić się należy z organem II instancji, że skarżący we wniosku o udzielenie pomocy finansowej z dnia [...] 2015 r., jaki i we wniosku z dnia [...] 2015 r., w rubryce IV "Dane dotyczące ubezpieczenia gospodarstwa, w którym wystąpiła szkoda – susza", wskazał, że w dniu wystąpienia szkody nie posiadał ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, od wymienionych w formularzu ryzyk. Podpisując wspomniane wnioski skarżący oświadczył tym samym, że dane podane we wniosku są zgodne z prawną (rubryka X "Oświadczenia" pkt 1). Przyjął również do wiadomości, że organ nie ponosi odpowiedzialności za czynności dokonane w oparciu o nieprawdziwe lub nieaktualne informacje wynikające ze złożonego wniosku (rubryka X "Oświadczenia" lit. f). W świetle informacji zawartych we wniosku, organ II instancji nie miał podstaw do uznania, że skarżący posiada ubezpieczenie powierzchni upraw w wysokości uprawniającej go do uzyskania pełnej kwoty pomocy finansowej, bez zastosowania § 13c ust. 13 rozporządzenia. Organ nie miał też podstaw do wzywania skarżącego o nadesłanie stosownej polisy albo o ponowne oświadczenie czy powierzchnia upraw w gospodarstwie skarżącego nie jest jednak ubezpieczona w wymaganym zakresie. Podstaw do kwestionowania prawidłowości oświadczeń skarżącego zawartych we wnioskach o dofinansowanie, co do faktu ubezpieczenia powierzchni upraw, nie dawała też, wbrew twierdzeniom skarżącego, zawarta w protokole oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym, informacja, że skarżący zawarł umowę obowiązkowego lub dobrowolnego ubezpieczenia w zakresie zwierząt i budynków. Z informacji tej nie wynika bowiem by ubezpieczenie to spełniało wynikające z § 13c ust. 13 rozporządzenia przesłanki uzasadniające przyznanie dofinansowania w pełnej wysokości, a zatem żeby co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym skarżącego, z wyłączeniem łąk i pastwisk było ubezpieczonych od co najmniej jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3. Wskazana wyżej informacja zawarta w protokole o ubezpieczeniu powierzchni upraw nie stała tym samym w sprzeczności z oświadczeniem zawartym we wniosku o braku ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie od wystąpienia suszy lub innych zjawisk wskazanych w rozporządzeniu. Organ nie miał więc podstaw do wzywania skarżącego o wyjaśnienie kwestii ubezpieczenia lub nadesłanie polisy. W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Sądu istniały przesłanki uzasadniające zastosowanie § 13 ust. 13 rozporządzenia i pomniejszenie kwoty dofinansowania o 50 %. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, wskazującego na to, że pracownicy organu odmówili dołączenia kopii polisy do akt sprawy, stwierdzić należy, że nie istnieje żaden dowód potwierdzający powyższy zarzut. Jak wynika z odpowiedzi na skargę organ odwoławczy prowadził w tym zakresie postępowanie wyjaśniające i żaden z pracowników nie potwierdził by taka sytuacja miała miejsce. Sąd nie miał zatem podstaw do kwestionowania ustaleń organu zakresie nie przedłożenia organowi przez skarżącego polisy ubezpieczeniowej. Na marginesie podnieść należy, że gdyby taka sytuacja faktycznie miała miejsce, skarżący powinien był żądać od pracownika organu sporządzenia notatki na okoliczność odmowy przyjęcia pochodzących od skarżącego dokumentów lub po prostu przesłać te dokumenty za pomocą poczty. Dodać trzeba także, że nawet wykazanie przez skarżącego, że pracownik organu odmówił dołączenia do akt posiadanej przez skarżącego polisy nie mogłoby mieć wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Jak wynika bowiem z załączonej do skargi polisy, skarżący ubezpieczył 9 ha powierzchni upraw (3,5 ha. powierzchni upraw rzepaku ozimego i 5,5 ha pszenżyta ozimego i jęczmienia ozimego), zaś w protokole oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie będącym podstawą do przyznania dofinansowania łączną powierzchnie upraw rolnych określono na 25,64 ha - w tym 1,20 ha stanowiły łąki. Uwzględniając zatem, że na potrzeby przepisu § 13c ust. 13 rozporządzenia, do powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym nie wlicza się łąk i pastwisk, łączna powierzchnia upraw w gospodarstwie rolnym skarżącego mogąca teoretycznie podlegać ubezpieczeniu wynosi 24,44 ha. Dodać należy przy tym, że z przepisów rozporządzenia nie wynika by powierzchnie gruntów ornych, na których uprawiane są trawy, była, tak jak powierzchnia łąk i pastwisk, pomijana przy obliczeniu powierzchni upraw na potrzeby omawianego przepisu. Nie można zatem przyjąć by skarżący ubezpieczył 50% powierzchni upraw od ryzyk przewidzianych w ustawie. Tym samym nawet przedłożenie wspomnianej polisy nie wyłączyłoby zastosowania w sprawie § 13 ust. 13 rozporządzenia, na podstawie którego pomniejszono dofinansowanie. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że organ podjął wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego analizowanej sprawy. W zaskarżonej decyzji zaś w sposób precyzyjny i jasny wskazał wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, podał i wyjaśnił podstawy prawne decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który mógłby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.