II SA/Bd 882/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Grzegorz Saniewski ( spr ) Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020r. sprawy ze skargi E. W., M. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2017 roku nr [...]. Decyzją z [...] listopada 2017 r. nr [...] Starosta R. (zwany dalej Starostą) po rozpatrzeniu wniosku I. K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestycji określonej jako nadbudowa oraz zmiana konstrukcji dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania poddasza nieużytkowego na cele mieszkalne na działce o numerze ewidencyjnym [...] w R., ul. [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyli E. i M. W. (zwani dalej "Skarżącymi") – współwłaściciele sąsiedniej nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...] Odwołujący podnieśli, że zatwierdzony decyzją Starosty projekt budowlany został wykonany na nieaktualnych mapach, nieuwzględniających przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 988/2 oraz nr [...]. Granica została ustalona w wydanej przez Burmistrza R. [...] października 2017 r. decyzji rozgraniczającej nr [...], która stała się ostateczna [...] listopada 2017 r. (5 dni po wydaniu decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę). Zgodnie z decyzją Burmistrza obecnie granica pomiędzy działkami nr [...] a nr [...] przebiega nie wzdłuż osi ściany budynków posadowionych na działkach nr 987 i nr [...], ale przez krawędź ściany – co oznacza, że ściana ta w całości jest zlokalizowana na działce nr [...]. Planowana inwestycja wychodzi zatem poza granice działki nr [...]. W konsekwencji planowana inwestycja obejmując przedmiotową ścianę oraz elementy na niej zlokalizowane - jest niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy (decyzja Burmistrza R. z [...] marca 2017 r.), która dotyczyła tylko działki nr [...]. W tej sytuacji inwestor winien złożyć do akt sprawy dodatkowo oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane odnośnie działki nr [...]. Odwołujący zaznaczyli, że takiego tytułu inwestorowi nie udzielali i nie zamierzają udzielić. W odwołaniu wskazano także, że docieplenie frontu budynku oraz okap budynku zaplanowano na działce nr [...] stanowiącej pas drogi powiatowej. Inwestorka także odnośnie tej nieruchomości nie ma tytułu prawnego do dysponowania ją na cele budowlene. Ponadto w odwołaniu podniesiono, że w projekcie budowlanym nie został wrysowany obszar oddziaływania inwestycji oraz nie zostało wskazane miejsce parkingowe wymagane przez decyzję o warunkach zabudowy. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda K. – P. decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda wskazał, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest kompletny i ma wymaganą formę. Został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, które w chwili sporządzania projektu oraz jego sprawdzenia były członkami właściwej izby samorządu zawodowego. Wojewoda podniósł także, że teren, na którym znajduje się przedmiotowy budynek objęty jest strefą ochrony konserwatorskiej Historycznego Założenia Urbanistycznego M. R. wpisanego do rejestru zabytków Województwa K. – P.. Inwestor posiada pozwolenie na prowadzenie prac w tej strefie - decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytów Delegatury we [...] z [...] czerwca 2017 r. nr [...]. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez Skarżących Wojewoda wskazał, że mapa do celów projektowych została wykonana prawidłowo i jest aktualna. Sporządzony do zatwierdzenia plan zagospodarowania terenu został wykonany na aktualnej mapie służącej do celów projektowych zgodnej na dzień złożenia wniosku przez inwestora. W decyzji Wojewoda odniósł się także do zgłaszanego w toku postępowania żądania zamurowania otworów okiennych w budynku inwestora uznając je za niezasadne. Zdaniem organu odwoławczego planowana inwestycja nie zakłóci korzystania z własności działek sąsiednich i znajdujących się na nich obiektów ponad przeciętną miarę. Przedmiotowe przedsięwzięcie w żadnym stopniu nie zwiększy swojej uciążliwości, nie zmienia bowiem ono odległości od granicy działek sąsiednich, nie pozbawi też właścicieli tych działek dostępu do drogi publicznej, korzystania z wody, kanalizacji, energii cieplnej czy też łączności. Nie spowoduje także zwiększenia zacienienia otoczenia. W skardze do sądu administracyjnego E. i M. W. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie: 1. przepisów prawa budowlanego poprzez wydanie zaskarżonych decyzji wyłącznie na działkę nr [...], a nie na działki na których faktycznie zlokalizowane jest przedsięwzięcie, 2. art. 6, 7, 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") poprzez nieprzeanalizowanie całości zebranego materiału w sprawie, 3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania uzasadnienia stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi Skarżący podnieśli, że Wojewoda pominął argumenty podnoszone przez nich w odwołaniu. Skarżący podtrzymali swoje stanowisko o braku posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane względem części budynku (ściany), która jest zlokalizowana na działce skarżących oraz części budynku znajdujących się w pasie drogowym. Skarżący podtrzymali także zarzuty braku miejsca parkingowego oraz braku oznaczenia rodzaju i zasięgu uciążliwości związanych z planowaną inwestycją. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Istotną kwestią w sprawie jest ustalenie, czy planowana inwestycja – tak jak wskazano w pozwoleniu na budowę – obejmuje wyłącznie działkę nr [...]. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, zwanej dalej "Prawem budowlanym") każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. W rezultacie w sytuacji kiedy inwestor planuje wykonanie projektowanego zamierzenia budowlanego na określonej nieruchomości, powinien wykazać, że służy mu prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W świetle powyższego w przedmiotowej sprawie zasadne jest stanowisko Skarżących, z którego wynika, iż organ powinien zbadać na jakiej nieruchomości (na jakich działkach ewidencyjnych) planowana jest inwestycja. Inwestor bowiem winien wykazać się prawem do dysponowania na cele budowlane (czego wyrazem jest złożenie stosownego oświadczenia w tym względzie, podlegającego weryfikacji przez organ) całą nieruchomością na której ma być przeprowadzona inwestycja, a nie tylko jej częścią. Z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynika ponadto, że decyzja powinna być wydana według stanu prawnego i faktycznego z momentu wydania decyzji. Wyjątku od tej reguły nie wprowadzają przepisy Prawa budowlanego z zakresu udzielania pozwolenia na budowę. Organ architektoniczno – budowlany nie może zatem ignorować istniejących w momencie wydawania decyzji okoliczności wskazujących, że pomiędzy złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia na budowę a momentem decydowania przez organ o wydaniu pozwolenia na budowę doszło do takiej zmiany stanu prawnego, która czyni nieaktualnym przedłożone oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Nie jest możliwe odstąpienie od powyższej zasady tylko z tego powodu, że w momencie składania wniosku o pozwolenie na budowę dokumenty przedłożone przez inwestora były zgodne ze stanem prawnym i faktycznym istniejącym w momencie składnia wniosku. W przedmiotowej sprawie organ, uchybiając wynikającemu z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy - nie zbadał, czy rzeczywiście z decyzji Burmistrza R. z [...] października 2017 r. nr [...] wynika, że część budynku inwestorki (ściana od strony nieruchomości skarżących) znajduje się na nieruchomości skarżących. Ustalenie, że ściana budynku inwestorki znajduje się na nieruchomości skarżących skutkuje koniecznością wykazania się przez inwestorkę prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane także odnośnie tej części nieruchomości skarżących, która jest objęta planowaną inwestycją. Ponadto uchybiając art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. organ nie odniósł się w ogóle do podnoszonych przez Skarżących kwestii objęcia zakresem inwestycji pasa drogowego, co także w konsekwencji może pociągnąć konieczność wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w tym zakresie. Dopiero po dokonaniu stosownych ustaleń co do obszaru objętego inwestycją (w szczególności, czy obejmuje on wyłącznie działkę nr [...] czy także inne nieruchomości) organ będzie mógł, stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, dokonać prawidłowej oceny, czy planowana inwestycja jest zgodna z warunkami zabudowy (tj. ze znajdującą się w aktach sprawy decyzją Burmistrza R. z [...] marca 2017 r.) oraz czy konieczne jest wezwanie inwestorki do uzupełnienia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Słusznie także Skarżący podnoszą, że projekt zagospodarowania terenu w części rysunkowej nie zawiera wymaganego przez § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935) określenia rodzaju i zasięg uciążliwości. Tymczasem zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 organ winien dokonać sprawdzenia zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a w przypadku stwierdzenia naruszeń w tym zakresie – nałożyć na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Brak usunięcia nieprawidłowości we wskazanym terminie skutkuje wydaniem decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego). Zasadnie także Skarżący podnieśli brak odniesienia się organu do kwestii zapewnienia miejsca parkingowego. Wymóg ten znajduje się w decyzji o warunkach zabudowy (pkt 5 ppkt 7 decyzji Burmistrza R. z [...] marca 2017 r.), a skoro tak – organ winien dokonać sprawdzenia zgodności projektu budowlanego również z tym wymogiem (art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Także w tym przypadku, o ile zostanie stwierdzone naruszenie tj. brak wykazania spełnienia ww. warunku decyzji o warunkach zabudowy – organ winien zastosować procedurę określoną w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, która w ostateczności może skutkować odmową zatwierdzenia projektu i udzielania pozwolenia na budowę. Ze względu na powyższej stwierdzone naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) uchylił decyzje organów obu instancji. W ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć sprawę, po uprzednim wyczerpującym rozważeniu materiału dowodowego sprawy i ewentualnym jego uzupełnieniu – stosownie do powyższego stanowiska Sądu.