II SA/Bd 884/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia lub rozłożenia na raty kary pieniężnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. E.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia lub rozłożenia na raty kary pieniężnej. Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 października 2012 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w szczególności braku posiadania jakichkolwiek środków pieniężnych. W dniu 22 października 2013r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. W złożonym od powyższego postanowienia sprzeciwie skarżący wskazał, że z uwagi na trudną sytuację materialną nie stać go na ponoszenie opłat sądowych, jednakże na poparcie swych twierdzeń nie przedłożył żadnych dokumentów. Wskazał jedynie, że podany dochód jest dochodem brutto i faktycznie miesięcznie mają do dyspozycji po około [...] zł netto, a kwota ta wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 245 § 1 i 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca, zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną M.G. Ich łączny dochód wynosi [...] zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca zadeklarował, że posiadają dom jednorodzinny – segment. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Jako konieczne, ponoszone comiesięcznie wydatki skarżący zadeklarował typowe wydatki, które ponosi każde gospodarstwo domowe i ich ponoszenie nie jest przesłanką do tego aby stronę wnioskującą zwolnić od kosztów sadowych. Skarżący nie wskazał przy tym żadnych szczególnych wydatków uszczuplających jego comiesięczny budżet, jak również innych szczególnych okoliczności uzasadniających prawo pomocy. Podkreślenia wymaga, że szczególnie wnosząc sprzeciw, skarżący miał szanse przekonać sąd, iż winien znaleźć się w gronie beneficjentów prawa pomocy, w sprzeciwie jednak nie zawarte zostały żadne informacje istotne z punktu widzenia prawa pomocy. Analiza informacji dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej strony skarżącej, zawartych jedynie w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie pozwala na przyjęcie, że skarżący wyjaśnił okoliczności uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy. Ilość posiadanych informacji jest przede wszystkim zbyt mała, a same informacje zbyt ogólne do rzetelnego rozpoznania wniosku. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i stanowi instytucję przyznawaną wyjątkowo i w szczególnych okolicznościach – przy czym – jak już wskazano na wstępie, okoliczności te muszą zostać przedstawione i udokumentowane przez stronę domagającą się przyznania prawa pomocy. Skarżący natomiast, zdaniem Sądu, składając wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu, tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, samotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie nie sposób ocenić, czy taka sytuacja występuje. Skarżący, bowiem na poparcie swych twierdzeń o konieczności ponoszenia comiesięcznych wydatków w zadeklarowanej wysokości nie przedstawił żadnych dokumentów. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie posiadanych informacji uznać należy, iż nie można przyjąć, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.