II SA/Bd 890/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...[ kwietnia 2008 r. nr [...[ w przedmiocie rejestracji pojazdu po wznowieniu postępowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], po wznowieniu postępowania, Prezydent Miasta [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] listopada 2004 r. dotycząca rejestracji pojazdu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], numer nadwozia [...], rok produkcji [...] na nazwisko M. Z. i jednocześnie orzekł o odmowie wydania decyzji o zarejestrowaniu wyżej wskazanego pojazdu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu [...] lutego 2008 r. wpłyną do niego sprzeciw Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] dotyczący ostatecznej decyzji o rejestracji omawianego pojazdu, do którego załączono prawomocny wyrok Sądu Rejonowego XVI Wydział Grodzki w [...] z dnia [...] maja 2007 r., sygn. akt XVI K 668/07. Z orzeczenia tego wynika, iż umowa kupna-sprzedaży dołączona do wniosku o rejestracje pojazdu została sfałszowana przez A. G. (podrobiono podpis M. Z. na umowie kupna-sprzedaży wspomnianego pojazdu). Organ wywiódł, iż w tej sytuacji decyzja w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu została wydana w oparciu o fałszywe dowody, na podstawie, których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Podniósł, iż sfałszowana umowa kupna-sprzedaży nie stanowi podstawy rejestracji pojazdu, gdyż zarejestrowany może być jedynie pojazd, który stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności. W odwołaniu od powyższej decyzji M. Z. podniósł, iż wprawdzie na umowie kupna-sprzedaży samochodu, którego dotyczy niniejsze postępowania, podpisano się jego nazwiskiem, jednakże osoba, która to zrobiła, działania w przekonaniu posiadania pełnomocnictwa do zakupu samochodu na rzecz skarżącego. Wywiódł przy tym, iż działanie to nie może być działaniem przestępczym, gdyż nie nosiło ono znamion działania nacechowanego winą. Dodał, iż rejestrując pojazd dochował on należytej staranności, a także, że pojazd ten nie został skradziony. Odwołujący się wniósł również o sprawdzenie czy nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w zakresie czasu, w jakim nastąpiło wydanie decyzji przez organ I instancji po wznowieniu postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż, w niniejszej sprawie bezsporne jest, że rejestracji przedmiotowego pojazdu dokonano na podstawie sfałszowanej umowy kupna-sprzedaży. Okoliczność ta stanowi nową istotna okoliczność faktyczną lub nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. i uzasadnia wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy wywiódł, iż z uwagi na to, że rejestracja pojazdu odbywa się wyłącznie na podstawie dokumentów, w sytuacji, gdy dokumenty okazały się nieprawdziwe, nie było podstawy do zarejestrowania pojazdu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] M. Z. zarzucił wyżej wskazane decyzji Kolegium naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (w szczególności art. 7 i 8 k.p.a.) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, nieuwzględnienienie interesu skarżącego przy wydawaniu rozstrzygnięcia, brak ustalenie istoty sprawy, a także niezastosowanie art. 95 § 2 k.c. i 103 k.c., a także art. 743 k.c. Skarżący wywiódł, iż przy ustaleniu stanu faktycznego organ poprzestał na stwierdzeniu, że A. G. został wyrokiem Sądu Rejonowego skazany za sfałszowanie umowy kupna-sprzedaży samochodu, nie zadając sobie trudu zbadania przesłanek wyrokowania, przyczyn wymierzenia takiej, a nie innej kary. Wskazał, iż organ nie zbadał również stosunku prawnego wiążącego skarżącego z A. G., nie ocenił ważności umowy i nie zbadał czy nastąpiło potwierdzenie zawarcia umowy. Skarżący wskazał, iż poprzez swoje działania faktyczne, jak i poprzez swoje oświadczenia składane w sprawie karnej wyraźnie potwierdził wszelkie oświadczenia składane w jego imieniu przez A. G.. Podniósł także, iż rozpoznaniu organów w niniejszej sprawie, nie podlegała kwestia ustalenia prawa własności, a jedynie zastosowania przepisów dotyczących instytucji pełnomocnika, fałszywego pełnomocnictwa oraz uprawnień i obowiązków zleceniobiorców, które to kwestie nie leżą poza kognicją organów administracji. Skarżący wywiódł ponadto, iż interesem społecznym, jak i interesem skarżącego jest, aby przedmiotowy pojazd był w dalszym ciągu używany przez stronę, która nie powinna ponosić konsekwencji nieprawidłowego działania zleceniobiorcy. Działanie organu, przejawiające się nadmiernym rygoryzmem i nie stosowaniem zasad ogólnych postępowania, prowadzi, zdaniem skarżącego, do naruszenia zarówno słusznego interesu obywateli, jak i interesu społecznego, pokrzywdzenia strony oraz mnożenia konfliktów i sporów pomiędzy obywatelami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż kompetencją Sądu jest wyłącznie ocena czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Sąd nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jego legalności, stwierdzić należy, iż nie uchybia ona prawu. Wobec okoliczności, że zaskarżona decyzja została wydana wskutek wznowienia postępowania, należało zbadać prawidłowość zastosowania tego trybu postępowania. Poza sporem jest, że decyzja z [...].11.2004 r. dokonująca rejestracji pojazdu oparta była o ustalenie faktyczne, że skarżący jest właścicielem pojazdu, co wynikało z załączonej do wniosku umowy jego kupna. W tej sytuacji - złożenie przez prokuratora w trybie art. 184 kpa sprzeciwu, od tej ostatecznej decyzji, w którym powołał się na prawomocny wyrok sądu, stwierdzający sfałszowanie podpisu skarżącego na umowie kupna samochodu, - stanowiło w ocenie Sądu podstawę do wznowienia postępowania. Sprzeciw ten był bowiem oparty na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, czyli zaistnieniu sytuacji, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że sfałszowanie na umowie kupna – sprzedaży podpisu strony tej umowy, czyni umowę tę fałszywym dowodem w rozumieniu wspomnianego przepisu. Następnie Sąd poddał kontroli prawidłowość podjętego przez organy, a zakwestionowanego przez stronę rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu, uznając, że nie doszło w do naruszenia prawa. Organy rozpatrując na nowo wniosek o rejestrację pojazdu, musiały rozstrzygnąć, czy przesłanka stanowiąca podstawę do wznowienia rzeczywiście wystąpiła, a jeżeli tak, winny były przesądzić, jakie miała znaczenie dla rozpoznania podania strony. Na organach ciążył więc obowiązek przeprowadzenia postępowania na nowo, w którym winny zostać wyeliminowane wszystkie wady postępowania wcześniejszego, co w przypadku istnienia fałszywych dowodów oznacza, że winny były one zostać wyeliminowane i zastąpione dowodami zgodnymi z prawem. Podstawę materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji administracyjnej stanowi art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm. ). Zgodnie z jego treścią, rejestracji dokonuje się na podstawie: - dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, - karty pojazdu jeżeli była wydana, - wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane, - zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane, - dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany, - dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy oraz dowodu zapłaty akcyzy, - zaświadczenia wydanego przez właściwy organ potwierdzający uiszczenie podatku od towarów i usług od pojazdów sprowadzanych z państw członkowskich Unii Europejskiej lub o braku takiego obowiązku, oraz - dowodu wpłaty, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, lub oświadczenia o podleganiu obowiązkowi zapewniania sieci zbierania pojazdów, o którym mowa w art. 11 ust. 4 tej ustawy, albo faktury zawierającej takie oświadczenie, jeżeli pojazd jest rejestrowany po raz pierwszy. Zgodzić się trzeba z zaprezentowanym stanowiskiem organów, że wskutek sfałszowania na umowie kupna pojazdu podpisu strony tej umowy, tj. skarżącego, doszło tym samym do sfałszowania tej umowy, a więc dowodu własności w rozumieniu art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 prawo o ruchu drogowym. Należy zaakceptować też stanowisko organów, że do rejestracji pojazdu może dojść jedynie w przypadku, kiedy wszystkie niezbędne z punktu widzenia powyższego przepisu dokumenty zostały przedłożone przez wnioskodawcę, a ponadto, są prawdziwe. Należy podkreślić, że skarżący nie przedstawił dokumentu stanowiącego wiarygodny i prawdziwy dowód własności pojazdu, a w szczególności umowy jego kupna, innej niż ta, która zawiera sfałszowany jego podpis. W tej sytuacji, organy uwzględniając ten fakt, musiały podjąć rozstrzygnięcie na podstawie dowodów i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Organy nie mogły więc przejść do porządku nad faktem, że istniejący dowód własności samochodu jest fałszywy i brak jest prawdziwego, wiarygodnego dowodu w tym zakresie. W tej sytuacji brak prawdziwości jednego nawet dokumentu wymienionego w powyższym przepisie, winno rodzić skutek w postaci odmowy rejestracji pojazdu. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nastąpiła. Objęty bowiem wymogiem przepisu art. 72 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy Prawo o ruchu drogowym, niezbędny dokument do zarejestrowania pojazdu, tj. dowód własności pojazdu, w sposób nie budzący wątpliwości nie spełniał kryterium prawdziwości w znaczeniu formalnym. W orzecznictwie przyjmuje się, że organy mogą uwzględniać jako dowody w sprawie tylko te dokumenty, które spełniają kryterium prawdziwości zarówno w znaczeniu materialnym jak i formalnym (por. wyrok NSA z 12.03.1998 r., w sprawie II SA 32/98, LEX nr 41680). Ujawnienie więc okoliczności, iż wskazany dokument nie spełnia kryterium prawdziwości, stanowiło więc właściwą podstawę do uznania, że zaskarżona decyzja odmawiająca zarejestrowania pojazdu nie narusza prawa. W świetle powyższego nie są zasadne wywody skargi w zakresie czynienia zarzutu organom, że nie zastosowały przepisów prawa cywilnego, w tym instytucji pełnomocnictwa, fałszywego pełnomocnictwa oraz uprawnień i obowiązków zleceniodawcy. Ubocznie tylko można zaznaczyć, że trudno wymagać by organy zobowiązywały skarżącego do przedłożenia ewentualnego pełnomocnictwa do zawarcia umowy kupna samochodu, skoro na tejże umowie widnieje podpis stanowiący nazwisko skarżącego. Ewentualne złożenie pełnomocnictwa nie sanowałoby wadliwości formalnej umowy kupna samochodu, a przepisy w/w ustawy wymagają do zarejestrowania pojazdu wykazania się dokumentem, który jak już to wskazano, spełnia kryterium prawdziwości tak formalnej jak i materialnej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), orzeczono jak w sentencji wyroku