II SA/Bd 891/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 18 września 2012r r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w T. z dnia [...] lipca 2012r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury postanawia 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy. E. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w T. z dnia [...] lipca 2012r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury, stanowiące odpowiedź na pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2012r., w którym skarżący wnosi o zweryfikowanie wysokości przyznanej mu emerytury. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w T. wniósł o jej odrzucenie wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4 pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Jak wynika z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy zawarte w ustawach szczególnych. 1) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Jak wynika z akt sprawy, złożona przez E. K. skarga dotyczy pisma stanowiącego odpowiedź Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w T. na pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2012r., w którym skarżący wnosi o zweryfikowanie wysokości przyznanej mu emerytury. W zakwestionowanym piśmie, organ wskazał, że przy obliczaniu wysokości świadczenia emerytalnego skarżącego wzięte pod uwagę zostały dwie kwoty bazowe – część socjalną świadczenia, tj. 24% kwoty bazowej obliczoną od kwoty bazowej obowiązującej w dniu przyznania emerytury ([...]października 2004r.), tj. od kwoty [...] zł oraz część świadczenia przysługująca za okresy składkowe i nieskładkowe, obliczoną od zwaloryzowanej podstawy wymiaru renty z tytułu niezdolności do pracy. Przedmiotowe pismo zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej p.p.s.a.), sądy te sprawują kontrolę aktów lub czynności innych, niż decyzje i postanowienia, podejmowane w sprawach indywidualnych, dotyczących uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa i mających charakter publicznoprawny. Między przepisem prawa, określającym uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością dotyczącą tego prawa lub obowiązku musi istnieć ścisły związek. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania nie została podjęta czynność, ani wydany akt w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Kwestionowanym przez skarżącego pismem, organ udzielił skarżącemu informacji, stosownie do kwestii zawartych w piśmie skarżącego z dnia [...] czerwca 2012r.,r. Powyższe pismo nie stanowi rozstrzygnięcia merytorycznego, wobec czego skarga do sądu na nie nie przysługuje. Zwrócić ponadto uwagę należy, że co do zasady działalność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie podlega kognicji sądów administracyjnych, pomimo, iż organ ten rozstrzygnięcia wydaje w formie decyzji. Art. 83 ust. 1 pkt 1 -5 ustawy regulującej działalność ZUS, zatem ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.) stanowi, że zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; przebiegu ubezpieczeń; ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek, ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z powyższego unormowania zawartego w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, iż co do zasady kwestie dotyczące ubezpieczeń społecznych rozstrzygane w formie decyzji administracyjnych zaskarżane są do sądów powszechnych przy zastosowaniu przepisów k.p.a. Jedynie wyraźnie wymienione w art. 83 ust. 4 ustawy sprawy podlegają właściwości sądów administracyjnych i przez te sądy mogą być rozpoznawane. W pozostałych sprawach bezpieczony obowiązany jest w związku z powyższym poszukiwać ochrony w ramach właściwego postępowania przed sądem cywilnym, nie może natomiast w tej sytuacji dochodzić swoich praw w drodze postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, sprawa o wysokość emerytury skarżącego stanowiła już przedmiot postępowań przed Sądem Okręgowym w T., Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i Sądem Apelacyjnym w G., III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, gdzie wyrokiem z dnia [...] maja 2005r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w T. oddalił odwołanie skarżącego od decyzji z dnia [...] października 2004r. w sprawie wysokości świadczenia, następnie Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia [...] grudnia 2005.r wydanym w sprawie [...] oddalił apelacje, którą skarżący złożył skarżący od wskazanego wyżej wyroku sądu okręgowego. Również wyrokiem z dnia [...] lutego 2012r., wydanym w sprawie [...] Sąd Okręgowy w T., IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie skarżącego od decyzji z dnia [...] listopada 2009r. wydanej w sprawie o wysokość świadczenia i wyrównania świadczenia. W sprawie zatem orzekał już sąd powszechny, zatem postępowanie przed sadem administracyjnym nie jest dopuszczalne. W konsekwencji czego, na podstawie art. 58 §1 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak w sentencji postanowienia. Z uwagi na odrzucenie skargi z powodu jej niedopuszczalności, Sąd, na podstawie art. 247 ww. ustawy, odstąpił od rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z treścią wskazanego powyżej przepisu, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, iż o oczywistej bezzasadności skargi świadczy niemożność jej rozpoznania pod względem merytorycznym.