II SA/Bd 891/13
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2016-04-13
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa zmianie od czasu wydania pierwotnego postanowienia?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ nie zaistniały okoliczności uzasadniające zmianę, a sytuacja materialna skarżących nie uległa zmianie od chwili rozpoznania pierwotnego wniosku. Sąd podkreślił, że przyznanie prawa pomocy ma charakter uznaniowy i skarżący nie mogą przerzucać skutków podjętej przez siebie decyzji o zainicjowaniu postępowania na Skarb Państwa, zwłaszcza gdy nie wykazali zmiany swojej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, mimo że prawomocnym postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2014 r. odmówiono jej tego prawa. W uzasadnieniu wniosku strona podała swoje dochody i wydatki, a także posiadanie nieruchomości rolnej. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżących nie uległa zmianie od czasu wydania pierwotnego postanowienia i nie przedłożyli oni żadnych dokumentów na poparcie swoich twierdzeń.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. i S. P. z dnia [...] marca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. i S. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie wydania odpisów dokumentów postanawia odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawomocnym obecnie postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2014 r. odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
P. z dnia [...] marca 2016 r. strona skarżąca ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący oświadczyli, że posiadają nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha w miejscowości D.. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku złożonego na formularzu PPF w innych sprawach z ich skarg zarejestrowanych pod sygnaturami II SA/Bd 927/12 czy też II SO/Bd 70/12 wskazali, że osiągają dochód miesięczny w wysokości [...] zł netto z emerytury S. P. oraz w wysokości [...] zł netto z emerytury G. P., a ponadto [...] zł z tytułu umowy najmu. Jednocześnie wskazali na miesięczne wydatki, obejmujące opłatę za mieszkanie ([...] zł), energię ([...] zł), wodę ([...] zł), kablówkę ([...] zł), czynsz ([...] zł), a także ratę kredytu hipotecznego w wysokości [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r., Dz. U. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
W ocenie Sądu, nie zaistniały okoliczności uzasadniające zmianę wydanego wcześniej postanowienia bowiem nie uległa zmianie sytuacja materialna skarżących od chwili rozpoznania pierwotnego wniosku. Rozpatrując pierwotny wniosek strony Sąd ustalił, że skarżący osiągali wówczas znaczny dochód. Byli więc w stanie uiścić koszty związane z zainicjowanymi przez siebie sprawami sądowoadministracyjnymi. Skarżący nie mogą przerzucać na Skarb Państwa, a tym samym pozostałych podatników, skutków podjętej przez siebie decyzji zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego.
Podnieść należy, że stosownie do brzmienia art. 245 § 1 p.p.s.a. i art. 246 § 1 p.p.s.a., rozstrzygnięcie Sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Ustawodawca użył w przepisach terminu "prawo pomocy może być przyznane". To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, Sąd nie musi się przychylić do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o wskazane przepisy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Przenosząc powyższe na realia rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że skoro skarżący w chwili wnoszenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego byli zdolni do poniesienia kosztów w niniejszej, a także we wszystkich sprawach wszczętych przez stronę przed tut. Sądem, skarżący nie mogą obecnie domagać się zmiany postanowienia w przedmiocie kosztów.
W tych okolicznościach, marginalnie można już tylko wskazać, że strona skarżąca, na poparcie twierdzeń, nie przedłożyła żadnych dokumentów. Podkreślić należy, że stronie w treści uprzedniego postanowienia wyjaśniono kwestię ciężaru dowodu w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Stwierdzić więc należy, że nawet, gdyby przyjąć, iż okoliczności podniesione przez stronę mogą stanowić podstawę do zmiany uprzedniego postanowienia, skarżący pomimo wynikającego z ustawy obowiązku, okoliczności tych nie wykazali.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło