II SA/Bd 894/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi T.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy [...], na podstawie art. 3, art. 7 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567), w związku z art. 17, art. 23, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1456, z późn. zm.), oraz art. 104, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), odmówi T. P. świadczenia w formie: • zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad ojcem -[...], wnioskowanego w okresie od dnia 1.07.2013 r. do 14.05.2014 r., • zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad ojcem -[...], wnioskowanego w okresie od dnia 15.05.2014 r. do bezterminowo. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia orzekający organ podniósł, iż decyzją nr [...]r. zostało wnioskodawczyni przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad ojcem -[...]. Dnia 1.07.2013 r. organ I instancji stwierdził jej wygaśnięcie w związku ze zmianą ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548) Ponadto wskazano, że z dniem 15 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Zgodnie z art. 2 ustawy zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548) z dniem 1 lipca 2013 r. Organ powołał się na przepis art. 3 ust. 1 oraz ust. 2 wskazując, że w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż strona nie spełnia warunków do otrzymania zasiłku dla opiekuna, ponieważ zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy, jako domownik nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. W odwołaniu od powyższej decyzji T. P. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku i przyznanie zasiłku dla opiekuna, podnosząc, że decyzja organu I instancji jest dla niej krzywdząca. Skarżąca opisała w jaki sposób opiekuje się schorowanym ojcem, wskazując na uzyskiwane dochody oraz konieczność stałej opieki nad ciężko chorym ojcem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w całości potwierdził ustalony przez organ I instancji stan faktyczny sprawy i zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie kwestią sporną jest, czy odwołująca się ma prawo do pobierania zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad ojcem mimo, iż pracuje w gospodarstwie rolnym i nie zaprzestała w nim pracy. Wskazując na regulację zawartą w art. 3 ust 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, organ odwoławczy stwierdził, że z przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, iż wnioskodawczyni złożyła oświadczenie o pracy w gospodarstwie rolnym jako żona rolnika; nie zrezygnowała więc z wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, co stanowi warunek konieczny otrzymania świadczenia w postaci zasiłku dla opiekuna. Analiza stanu faktycznego w ocenie Kolegium prowadzi do konkluzji, że odwołująca się nie spełnia warunku ustawowego uzasadniającego przyznanie zasiłku dla opiekuna w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. W skardze do sądu T. P. powtórzyła swoją dotychczasową argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżąca podkreśliła, że przez cały czas opiekuje się schorowanym ojcem, prowadząc jednocześnie gospodarstwo rolne, które jednak z uwagi na słabą jakość gruntów rolnych, przynosi niskie dochody. Całą sytuację związaną z przyznaniem zasiłku, skarżąca odczuwa jako manipulację ludźmi, którzy faktycznie opiekują się niepełnosprawnymi członkami rodzin, a pomimo tego nie przysługuje im prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad takimi osobami. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji SKO w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd nie stwierdził przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, organy administracji wyczerpująco zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą dalszych rozważań. Jest to tym bardziej uprawnione, że, jak pokazuje bliższa analiza stanowisk procesowych stron, okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie są pomiędzy stronami sporne. Spór dotyczy jedynie ich właściwej kwalifikacji prawnej i ustalenia wynikających zeń skutków prawnych. Jak wynika z akt sprawy decyzją nr [...] r. zostało wnioskodawczyni przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad ojcem -[...]. Dnia 1.07.2013 r. organ I instancji stwierdził jej wygaśnięcie w związku ze zmianą ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustawy. W dniu 23 maja 2014 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku dla opiekuna w okresie od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. i od 15 maja 2014 r. w związku z opieką nad ojcem. Do niniejszego wniosku dołączono: orzeczenie nr [...] o ustaleniu stopnia niepełnosprawności [...] Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. stwierdzające, że ojciec skarżącej jest niezdolny do samodzielnej egzystencji i został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, oświadczenie dotyczące uprawnień do pobierania zasiłku dla opiekunów, oświadczenie skarżącej o tym, że sprawuje opiekę nad ojcem i pracuje w gospodarstwie rolnym jako małżonka rolnika od czerwca 1979 r. Mając powyższe na względzie zwrócić należy uwagę, że ustawą z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014, poz. 567) zostały określone nowe warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy ustawy decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawa ta weszła w życie z dniem 15 maja 2014 r. za wyjątkiem art. 17pkt 2 lit. a) oraz art. 16a ust. 1 pkt 1, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2015 r. Stan faktyczny sprawy w zakresie przyznania zasiłku dla opiekuna należy więc oceniać przez przepisy art. 2 i 3 wyżej powołanej ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 cyt. ustawy w przypadku, gdy o zasiłek dla opiekuna ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników lub domownicy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r., poz. 140 ze zm.) świadczenie to przysługuje odpowiednio: • rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; • małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 2 cyt. ustawy zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o którym mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Bezsporną okolicznością w niniejszej sprawie jest fakt, iż skarżąca podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu w KRUS jako małżonka rolnika, przy jednoczesnym braku oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Słusznie zatem orzekające w sprawie organy administracji publicznej uznały, iż analiza stanu faktycznego prowadzi do konkluzji, że skarżąca nie spełnia warunku ustawowego uzasadniającego przyznanie jej zasiłku dla opiekuna w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Mając powyższe na względzie należało uznać, że zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i decyzja pierwszoinstancyjna pozostają w zgodzie z prawem, dlatego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).