II SA/Bd 895/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Agnieszka Zakrzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokat D. O. ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, kwotę 295, 20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Prezydent Miasta[...], na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r., Nr 70, poz. 473), orzekł o wygaśnięciu zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych o zawartości pow. 4,5% do 18% alkoholu, o numerze [...] r., wydanego na rzecz T. S., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 29.12.2009 r., strona otrzymała zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, które wydane zostało na czas określony, tj. do dnia 30.04.2016 r. Podniesiono, że ważność przedmiotowego zezwolenia w każdym roku kalendarzowym uzależniona jest od spełnienia przez stronę warunków określonych w art. 11¹ ust. 4 i 7 ww. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zgodnie z którymi przedsiębiorca prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych, obowiązany jest do wnoszenia, w terminach do 31 stycznia, 31 maja, 30 września, opłaty na rachunek gminy, w kwocie ustalonej na podstawie złożonego oświadczenia, a niespełnienie powyższego warunku skutkuje wygaśnięciem posiadanego zezwolenia na podstawie art. 18 ust. 12 pkt 5 ww. ustawy. W związku z powyższym organ wskazał, że strona do dnia 31 maja 2010 r. nie wniosła drugiej raty stosownej opłaty, mimo że o obowiązku jej wniesienia została poinformowana przy wnoszeniu 1 - szej raty, tj. w miesiącu styczniu 2010 r., a ponadto stosowne pouczenie było także zawarte na drugiej stronie zezwolenia. W odwołaniu od powyższej decyzji T. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podnosząc, iż działalność gospodarczą prowadzi od 20 lat i zawsze wywiązywała się z wszystkich terminów płatności. Powodem nie zapłacenia raty w terminie był jej stan zdrowia psychicznego. Wskazała, że jest osobą samotną i w [...] nie posiada żadnej rodziny, poza matką, która ma 85 lat i sama wymaga opieki. Leczy się u lekarza psychiatry i psychologa, który poświadczył jej stan zdrowia. Odwołująca się potwierdziła, że termin jest ważny i nie można go przekraczać, ale w życiu człowieka występują nieprzewidziane okoliczności, które uniemożliwiają jego zachowanie, dlatego wniosła o uwzględnienie wyjaśnień, gdyż wygaśnięcie zezwolenia spowoduje utratę źródła dochodu, które jest podstawą jej egzystencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podniósł, iż w rozpatrywanej sprawie ustalony stan faktyczny jest niesporny, bowiem skarżąca nie kwestionuje, iż nie wykonała w ustawowym terminie obowiązku wniesienia opłaty za korzystanie z zezwolenia, jednakże powołuje się na brak swej winy w uchybieniu terminu oraz względy słuszności. W ocenie organu, przywołującego na poparcie swego stanowiska jednolitą linie orzecznictwa sądowoadministracyjnego w tym względzie, argumenty skarżącej podnoszone w odwołaniu nie mają znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, jak również nie jest prawnie możliwe przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty lub złożenia oświadczenia; termin ten jest bowiem terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Na marginesie organ wskazał, że w pouczeniu umieszczonym na odwrocie doręczonych skarżącej zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych znajdują się stosowne informacje dotyczące skutków prawnych nie dokonania opłaty lub nie złożenia oświadczenia, z którymi skarżąca jako przedsiębiorca powinna się zapoznać przed podjęciem działalności gospodarczej. W skardze do sądu T. S. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i pozytywne rozpatrzenie odwołania, którego treść w całości została przytoczona przez skarżącą, Ponadto skarżąca zauważyła, że cofnięcie pozwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oznacza dla niej konieczność likwidacji działalności gospodarczej i pozbawienie środków do życia, co naruszyłoby zasadę współżycia społecznego, ponieważ jednorazowa choroba może ją pozbawić środków do życia i uniemożliwić egzystencję. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy nie wziął pod uwagę faktu, iż była w tym okresie chora i stan zdrowia psychicznego, a nie jakaś inna choroba, nie pozwolił na zachowanie terminu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Mając na uwadze stan faktyczny przedmiotowej sprawy jak i obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu stan normatywny, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności, czy też celowości skarżonej decyzji, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jego wydawania. Przeciwnie, uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa obowiązujące w chwili wydawania skarżonej decyzji. Przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o stwierdzeniu wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Podstawę materialnoprawną powyższego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.). – zwanej dalej ustawą. Zgodnie z jego brzmieniem zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wygasa w przypadku nie złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 11¹ ust. 4 lub nie dokonania opłaty w wysokości określonej w art. 11¹ ust. 2 i 5 w terminach, o których mowa w art. 11¹ ust. 7. Sytuacja, o której mowa wyżej bez wątpienia miała miejsce w niniejszej sprawie. Fakt bowiem nie dokonania przez skarżącą opłaty za korzystanie z posiadanych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w terminie do dnia 31 maja 2010 r. znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i nie jest kwestionowany przez samą stronę skarżącą. Podnoszone zaś powody nie uiszczenia tej opłaty, niestety nie mają żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Przede wszystkim podkreślić należy, iż obowiązek dokonywania opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych wynika wprost z przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Stosownie bowiem do treści art. 11¹ ust. 1 i 7 tej ustawy, przedsiębiorca za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zobowiązany jest dokonać opłaty na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. W przedmiocie opłaty nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie wydaje decyzji administracyjnej (tak: uchwała NSA z dnia 23 czerwca 1997 r. OPK 33/97, ONSA 1997, nr 4, s. 150). Stąd przyjąć należy za organem odwoławczym, iż to sam przedsiębiorca zobowiązany jest obliczyć roczną wartość sprzedaży napojów alkoholowych i uiścić od niej stosowną opłatę. Podkreślić przy tym należy, iż żaden przepis omawianej ustawy nie nakłada na pracowników gminy obowiązku informowania przedsiębiorcy o wysokości opłat za korzystanie z zezwoleń oraz przypominania mu o terminie jej wnoszenia. Nadto wskazać należy, iż określone art. 11¹ ust. 7 ustawy terminy spełnienia obowiązku opłaty mają charakter materialnoprawny, co oznacza, iż nie mogą podlegać przywróceniu na zasadach kpa. W konsekwencji, w przypadku niedotrzymania chociażby jednego z tych terminów, organ wydający zezwolenie zobligowany jest stwierdzić jego wygaśnięcie. Ustawodawca przewidział bowiem sankcję w postaci wygaszenia decyzji zezwalających w sytuacji nie zastosowania się do obowiązku uiszczenia opłaty w terminie wskazanym przez ustawę. Decyzja o wygaśnięciu zezwolenia ma zatem charakter deklaratoryjny - wygaśnięcie zezwolenia następuje z mocy samej ustawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 8 kpa (zasady pogłębiania zaufania obywatela do Państwa), wskazać należy, że organy obu instancji będąc związane wyżej wymienionymi przepisami prawa nie mogły naruszyć istniejących norm prawa i uczynić zadość przekonaniu skarżącej, że jej interes jako strony postępowania jest słuszny i w konfrontacji z nim obowiązujące przepisy prawa muszą ustąpić. Tego rodzaju stanowisko nie może zostać uznane za trafne i z całą pewnością nie współbrzmi z obowiązującym porządkiem prawa, jak i interesem społecznym. W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 kpa). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.