II SA/Bd 896/06
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-11-08
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Grażyna Malinowska-Wasik, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił datę przyznania zasiłku stałego, uwzględniając przepis art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, oraz czy prawidłowo obliczył dochód skarżącego z gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie prawa materialnego dotyczące daty przyznania zasiłku stałego. Zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, świadczenie powinno być przyznane od miesiąca złożenia wniosku, a nie od kolejnego miesiąca, jak uczynił organ. Ponadto, sąd wskazał na brak podstaw do ustalenia powierzchni przeliczeniowej gospodarstwa rolnego, co uniemożliwiało weryfikację obliczenia dochodu skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący R. V. złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Organ I instancji przyznał zasiłek od 1 lipca 2006 r., obliczając dochód skarżącego z gospodarstwa rolnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zakwestionował wysokość zasiłku, wskazując na brak dochodów z gospodarstwa rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi R. V. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z [...] 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego od dnia 1 lipca 2006 r. do dnia 31 maja 2008 r. w wysokości 224,40 zł miesięcznie oraz składki zdrowotnej w wysokości 8,75 % od kwoty zasiłku na czas trwania świadczenia
W motywach rozstrzygnięcia Kolegium podało, że R. V. jest uprawnionym do otrzymania zasiłku stałego, o którym mowa w art.37 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593 ze zm.). Zgodnie z przywołanym przepisem wysokość spornego świadczenia stanowi różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej 461,00 zł, a jej dochodem faktycznym, z zastrzeżeniem, że nie może być ono niższe niż 30 zł miesięcznie. Zważywszy, że z akt sprawy bezspornie wynika, iż skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,91 ha, organ odwoławczy uznał, że w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym właściwie obliczono miesięczny dochód strony w wysokości 236,68 zł poprzez przemnożenie powierzchni przeliczeniowej gospodarstwa ( 1,22 ha przeliczeniowego) przez kwotę wskazaną w art.8 ust.9 ustawy o pomocy społecznej tj. 194 zł. Uwzględniając powyższe okoliczności organ I instancji przyznał wnioskowany zasiłek w wysokości 224,32 zł.
W odwołaniu od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy społecznej w J., R. V. zakwestionował ustalenia dotyczące wysokości przyznanego świadczenia. Zaznaczył, że nie uzyskuje żadnych dochodów, a w okresie poprzedzającym wydanie orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności wielokrotnie informował organy o braku jakichkolwiek środków finansowych, w tym również korzyści z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wniósł o ponowne wyliczenie wysokości zasiłku stałego, albowiem jest osoba niepełnosprawną, gospodarującą samodzielnie, a udzielona pomoc nie wystarcza na zaspokojenie jego potrzeb.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w całości podzieliło stanowisko organu I instancji uznając je za zgodne z przepisami ustawy o pomocy społecznej
Ze treści skargi wniesionej do Sądu wynika, że skarżący nie zgodził się z wysokością udzielonego świadczenia i przywołał okoliczności zawarte w odwołaniu od decyzji, załączając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko dodając nadto, iż ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje możliwości nie wliczania dochodu z posiadanego gospodarstwa rolnego w sytuacji, kiedy właściciel z uwagi na zły stan zdrowia nie prowadzi go, nie uzyskując przez to korzyści materialnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, jednak z innych przyczyn, niż podniesione przez skarżącego.
Z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) wynika, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem oceny zgodności z prawem jej rozstrzygnięć, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art.145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) -dalej P.p.s.a, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, że nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, zgodnie z art.134 § 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił uwagę na uchybienie które nie było objęte zarzutami strony skarżącej, a sprowadzało się do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art.106 ust.3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz.5930), który stanowi, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, a w przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, w którym został złożony wniosek, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.
Skarżący wniosek o świadczenie złożył 22 czerwca 2006 r. Zgodnie więc z ww. przepisem, winno ono zostać przyznane począwszy od dnia 1 czerwca 2006 r. w pełnej kwocie należnej za tenże miesiąc. Uregulowanie cyt. przepisu przewiduje bowiem, iż początek płatności nastąpić winien począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek. Tak więc decyzja organu winna wywołać skutki od miesiąca, w którym został złożony wniosek, a stronie przysługuje świadczenie za okres między złożeniem wniosku a wydaniem decyzji.
W przedmiotowej sprawie tymczasem, świadczenie zostało przyznane od dnia 1 lipca 2006 r., tak więc nie zaistniała sytuacja, o której mowa w cytowanym przepisie i uprawnienie do wnioskowanego świadczenia nie objęło miesiąca,
w którym został złożony wniosek, tj. miesiąca czerwca 2006 r.
Uprawnienie do tego świadczenia należy oceniać w oparciu o przesłanki prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy, który stanowi, że zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Okolicznością niesporną i niewątpliwą było, ze powyższe kryteria skarżący spełniał już w okresie sprzed daty złożenia wniosku
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi w przedmiocie ustalenia wysokości dochodu osoby samotnie gospodarującej, o którym mowa w art.37 ust.2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej organ prawidłowo uznał, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 8 ust.9 stanowiący, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się miesięczny dochód w wysokości 194 zł . Zwrócić jednak w tym miejscu należy uwagę, iż z akt sprawy nie wynika na jakiej postawie i w oparciu o jaką regulację organ administracyjny ustalił 1,22 ha jako powierzchnię przeliczeniową gospodarstwa rolnego, celem ustalenia faktycznego dochodu wnioskodawcy oraz wysokości przyznanego świadczenia. Uniemożliwia to właściwą weryfikację tego ustalenia faktycznego i stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponadto należy podkreślić, że ze złożonego na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. przez skarżącego oświadczenia, wynika, że swe gospodarstwo rolne przekazał swej siostrze, a żadnej umowy co do tego faktu nie zawierał, ani też faktu tego nigdzie nie rejestrował (vide: k. 13 akt sądowych). Z powyższego wynika, że skarżący nie wyzbył się przez to własności nieruchomości, albowiem z przepisu art. 158 kodeksu cywilnego wynika, że umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Skoro więc strona podnosi, że nie otrzymuje żadnych dochodów, to zgodnie z przepisem art. 711 kodeksu cywilnego, ową czynność można zinterpretować jako zawarcie przez stronę skarżącą umowy użyczenia. Przepis ten stanowi bowiem, że przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.
W świetle powyższego nie można uznać, by skarżący utracił tytuł prawny do gospodarstwa rolnego. Dlatego też podnoszona przez niego okoliczność nie ma dla sprawy znaczenia.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit a i c, oraz art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło