II SA/Bd 897/05
WyrokWSA w Bydgoszczy2005-12-15
Skład orzekający: Grażyna Malinowska - Wasik, Wiesław Czerwiński, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu zasiłku celowego może zostać uznana za prawidłową, jeśli organ nie udokumentował braku możliwości finansowych w sposób szczegółowy, a jedynie ogólnikowo stwierdził ich brak?Ratio decidendi
Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, co nakłada na organ obowiązek szczególnie starannego uzasadnienia. Organ II instancji powinien ustosunkować się do zarzutu skarżącej dotyczącego braku udokumentowania braku możliwości finansowych. Chociaż żądanie przedstawienia szczegółowego bilansu środków i wydatków MOPS może być uznane za nadmierne, organ powinien rozważyć fakty mające wpływ na wysokość świadczeń, takie jak wysokość przyznanych środków i liczba potrzebujących, co wynika z naruszenia art. 107 § 3 K.p.a.Stan faktyczny
Elżbieta L. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., która utrzymała w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o przyznaniu zasiłku celowego w wysokości 160 zł na okres jednego miesiąca. Skarżąca podniosła zarzut, że organ nie udokumentował braku możliwości finansowych w sposób rzetelny i szczegółowy, powołując się na orzecznictwo NSA. Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzje o pomocy mają charakter uznaniowy i nie ma obowiązku szczegółowego przedstawiania bilansu środków.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. oraz poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta G. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Elżbiety L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2005r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
II SA/Bd 897/05
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z [...] 2005r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania Elżbiety L. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2005r. w przedmiocie zasiłku celowego.
Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta G. Z-ca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. decyzją z dnia [...] 2005r. przyznawał Elżbiecie L. zasiłek celowy na zaspokojenie niezbędnych potrzeb w wysokości 160 zł w okresie od 1 do 31 maja 2005r.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że Elżbieta L. spełnia kryteria zawarte w art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zasiłek przyznano celem zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych ustalonych w drodze wywiadu mając na względzie fakt, iż nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb, gdyż mogą być one uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Ustawa o pomocy społecznej nie zobowiązuje organy pomocy społecznej do przyznania zasiłku w pełnym zakresie, lecz w miarę posiadanych środków.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji Elżbieta L. powołała się na fragment uzasadnienia wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2001r. sygn. II SA/Gd 1317/99 w którym stwierdzono, że brak możliwości finansowych opieki społecznej musi wynikać z rzetelnie udokumentowanych dowodów, szczegółowo określających bilans posiadanych środków i wydatków, nie zaś z ogólnego stwierdzenia o braku możliwości. Odwołująca podniosła, że organ pomocy społecznej nie udokumentował "braku możliwości".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. podniosło m.in., że decyzje o przyznaniu pomocy mają charakter uznaniowy.
Organ rozstrzygający bada z jednej strony sytuację życiową wnioskodawcy i jej celowe potrzeby, z drugiej strony musi uwzględnić swoje możliwości finansowe, w tym również konieczność zapewnienia pomocy innym potrzebującym osobom w ramach posiadanych środków. Prowadzi to do ograniczenia rozmiaru świadczeń do niezbędnych potrzeb, bądź do przyznawania w wysokości niezapewniającej pełnego ich pokrycia. Podniesiono, że odwołująca, regularnie od wielu lat korzysta z różnych form pomocy społecznej, wskazano, że powszechnie znany jest fakt nie dofinansowania ośrodków pomocy społecznej. SKO uznało, że domaganie się aby organ w uzasadnieniu decyzji przedstawił bilans posiadanych środków i wydatków, a także kosztów administracyjno - technicznych utrzymania ośrodka, jest niezasadne.
W skardze na powyższą decyzję Elżbieta L. ponownie powołała się na treść wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy - Gdańsk z 5 czerwca 2001 r. sygn. akt II SA/Gd 1317/99 w którym podniesiono, że brak możliwości finansowych musi wynikać z rzetelnie udokumentowanych dowodów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić ze względu na naruszenie prawa procesowego.
Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. gdy stwierdza, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Nakłada to obowiązek szczególnie starannego uzasadnienia decyzji. Należy zatem rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne, z uwzględnieniem zasad ogólnych K.p.a. Jeżeli skarżąca podnosi w odwołaniu, że nie wskazano w zaskarżonej przez nią decyzji na czym polega brak możliwości finansowych, to rolą organu II instancji jest ustosunkowanie się do tego zarzutu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że domaganie się przedstawienia bilansu i kosztów administracyjno - technicznych jest nieuzasadnione. Jednakże na wysokość przyznanych świadczeń te okoliczności nie mają znaczenia. Sąd podziela pogląd, że żądanie przedstawienia bilansu MOPS czy kosztów administracyjno - technicznych jest żądaniem za daleko idącym. Nie mają one bezpośrednio związku z wysokością świadczeń.
Faktami mającymi wpływ na wysokość świadczeń są niewątpliwie dwa fakty: wysokość przyznanych środków i liczba potrzebujących. Obywatel ma prawo wiedzieć w jaki sposób rozdzielane są środki publiczne w zakresie w jakim związany jest podział tych środków z jego uprawnieniami.
W zaskarżonej decyzji nie rozważono tych okoliczności (naruszenie art. 107 § 3 K.p.a.). Ponieważ źródłem informacji w tym zakresie jest organ I instancji i jego też dotyczy naruszenie art. 107 § 3 K.p.a, należało uchylić obie decyzje.
Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienie jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło