II SA/Bd 897/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] r., Nr [...] na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dni 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej przez I. L. z dniem 30 sierpnia 2007 r. wskazując, iż przyczyną utraty statusu osoby bezrobotnej była nieuzasadniona odmowa przyjęcia propozycji udziału w szkoleniu. Wnosząc odwołanie od powyższej decyzji I. L. podniosła, że główną przyczyną odmowy wzięcia udziału w szkoleniu w godzinach 14-20 była konieczność sprawowania opieki nad siedmioletnią córką, która 1 września rozpoczęła naukę w pierwszej klasie. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania I. L. decyzją z [...] r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji wskazując jednocześnie, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy pozbawia się statusu osoby bezrobotnej, bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, prac interwencyjnych lub robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu, przygotowaniu zawodowym w miejscu pracy; przy czym pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 90 dni. Wojewoda podkreślił również, iż z akt sprawy wynika, że skarżącej została przedłożona w dniu [...] r. propozycja udziału w szkoleniu, celem przyuczenia do wykonywania zawodu szwaczki. Propozycji tej zainteresowana nie przyjęła. Jako powód odmowy przyjęcia propozycji udziału w szkoleniu I. L. wskazała na konieczność sprawowania opieki nad siedmioletnią córką, która od września będzie uczęszczała do pierwszej klasy. Ponadto strona wskazała, iż jest samotną matką i w godzinach popołudniowych nie ma, z kim zostawić dziecka. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że nie jest zasadnym powoływanie się strony na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem, gdyż kłóci się z definicją osoby bezrobotnej zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zgodnie, z którą osobą bezrobotną może być osoba zdolna i gotowa do podjęcia pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Wojewody [...] skarżąca podniosła identycznie jak w odwołaniu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi powołując się na tożsame argumenty jak w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym nie posiada uprawnień do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy. Z powołanego przepisu wynika, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest wszechstronna, wykraczająca poza granice zarzutów skargi, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, w kontekście jej zgodności z prawem materialnym i prawem procesowym. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ten właśnie sposób, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że zarówno decyzja Prezydenta [...], jak i zaskarżona decyzja Wojewody [...] naruszają przepisy postępowania, bowiem zaskarżona decyzja zapadła bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, co miało istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jako materialnoprawna podstawa zaskarżonej decyzji wskazany został art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zgodnie, z którym pozbawia się statusu osoby bezrobotnej, bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, prac interwencyjnych lub robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu, przygotowaniu zawodowym w miejscu pracy; przy czym pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 90 dni. Niewątpliwie art. 33 wskazanej ustawy należy do kategorii przepisów bezwzględnie wiążących, co oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu, skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru, co do treści rozstrzygnięcia. Tym większe znaczenie ma, więc prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz poprawne odczytanie treści przepisu, gdyż właściwa jego interpretacja jest punktem odniesienia i podstawowym warunkiem prawidłowego rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, iż do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o ile ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że stosuje się także zasady ogólne w nim wyrażone, w tym art. 7, nakazujący organom, aby w toku postępowania podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz miały na względzie słuszny interes obywateli. Podzielając pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 4 czerwca 1982 r., sygn. akt I SA 258/82 (ONSA 1982, nr 1, poz. 54) Sąd podkreśla, iż zasady ogólne postępowania administracyjnego stanowią integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym wymieniony art. 7 kpa jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący organy do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji. W świetle powyższych rozważań Sąd zauważa, iż skarżąca w odwołaniu podniosła okoliczność, iż samotnie wychowuje siedmioletnią córkę, która od 1 września rozpoczęła uczęszczać do pierwszej klasy szkoły podstawowej i nie może jej zostawić bez opieki w godzinach popołudniowych. Nadto dodała, że nie stać jej na zatrudnienie opiekunki w czasie trwania kursu, dlatego też odmowa przyjęcia skierowania na kurs zdaje się w mniemaniu skarżącej być uzasadniona. Organy prowadzące postępowanie nie tylko w drugiej instancji, ale w obu instancjach winny, więc przede wszystkim zwrócić uwagę na tę podnoszoną przez skarżącą okoliczność i rozważyć ją w kontekście obowiązujących przepisów, a nie koncentrować się jedynie na okoliczności, iż skarżąca odmówiła przyjęcia skierowania na kurs szwaczki. W tym też kierunku w szczególności powinno być prowadzone postępowanie wyjaśniające, bowiem fakt, iż ww. artykuł 33 ust. 4 pkt 3 cyt. ustawy daje możliwość pozbawienia statusu bezrobotnego, nie zwalnia organu od obowiązku zebrania w sprawie całego materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich pojawiających się w niej okoliczności. Tymczasem w niniejszej sprawie podnoszona przez skarżącą okoliczność została całkowicie pominięta w toku postępowania. Nie ustalono, zatem czy rzeczywiście skarżąca nie ma, z kim zostawić dziecka na czas uczestniczenia w kursie. Za niewystarczające należy uznać w tym przypadku odesłanie do wynikającej z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ustawowej definicji bezrobotnego. Brak przyjęcia propozycji uczestnictwa w szkoleniu z podanych przyczyn nie jest, bowiem jednoznaczny z brakiem możliwości wykonywania pracy. Gdyby, bowiem tak było to ustawodawca nie dopuszczałby możliwości odmowy przyjęcia oferty w uzasadnionych przypadkach. W ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie powinny uzupełnić postępowanie dowodowe, a w szczególności wyjaśnić, jaka jest sytuacja rodzinna skarżącej i czy rzeczywiście nie może ona liczyć na pomóc osób trzecich w sprawowaniu opieki nad córką. Kolejnym zagadnieniem procesowym, na które należy zwrócić uwagę organów administracji, łączącym się z powyższymi rozważaniami jest wskazanie, że zgodnie z postanowieniami art. 136 kpa postępowanie odwoławcze stanowi kontynuację postępowania przed organem I instancji a organ odwoławczy, jeżeli zachodzi taka konieczność ma możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, a łącząc postanowienia tego przepisu z dyspozycją art. 7 kpa obligującego organy administracji do ustalenia prawdy obiektywnej, należy stwierdzić, że organy administracji powinny dążyć do ustalenia stanu faktycznego obowiązującego w dacie orzekania uwzględniając ewentualne zmiany w nim zachodzące. W przedmiotowej sprawie warunek ten nie został zachowany, ponieważ organy administracji przy orzekaniu bazowały na ustaleniach faktycznych i dowodach przeprowadzonych w okresach wcześniejszych. Dla przykładu należy tylko podać chociażby okoliczność podnoszoną przez skarżącą w odwołaniu. W związku z tym z uwagi na stwierdzone błędy w postępowaniu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Z uwagi na skutki prawne, jakie mogłoby wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji Sąd na podstawie art. 152 cytowanej ustawy stwierdził, że nie może ona być wykonana. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy administracji powinny podjąć starania zmierzające do usunięcia zasygnalizowanych wyżej błędów w postępowaniu.