II SA/Bd 897/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. i K. S. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę. II SA/Bd 897/09 Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2009 r. ([...]), na podstawie art. 104 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7, art. 81 ust.1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz.1118, z zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. i L. N. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...], dot. umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego wykonania robót budowlanych utwardzenia kostką betonową na działce [...] w m. B., gm. O., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał K. i J. S. rozbiórkę ww. utwardzenia. W uzasadnieniu wskazano, że PINB w T. prowadził postępowanie dot. legalności wykonania utwardzenia, na wniosek M. i L. N. właścicieli działek o [...],[...] i [...]. Ustalono, że dokonano tego w 2000 r. - jako wyjazd z posesji K. i J. S. (dz. [...]) poprzez działkę [...] na drogę gminną, tj. ul. S. (działkę [...]). Wykonano to bez pozwolenia na budowę ani bez zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Wskazano, że J. S. otrzymał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, ogrodzenia i szamba na działce [...] w m. B. - decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia [...] czerwca 1996 r., znak: [...]. Z projektu budowlanego, w tym z projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego ww. decyzją wynika, iż wjazd na jego posesję miał nastąpić bezpośrednio z drogi gminnej (tj. dz. [...]), a nie z przez działkę [...]. Utwardzenie na działce [...] zrealizowano samowolnie, tj. bez pozwolenia na budowę, bowiem ww. decyzja z dnia [...] czerwca 1996 r. nie obejmowała spornych robót. Wykonano je na terenie, co do którego inwestor nie posiadał ani nie posiada prawa do dysponowania ową nieruchomością, naruszając ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126) - art. 28, oraz art. 32 ust.4 pkt 2. Obecnie zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, z zm.), ustawodawca oddzielnie ujął roboty budowlane polegające na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych - w art. 29 ust. 2 pkt 5, które nie wymagają pozwolenia na budowę ale wymagają zgłoszenia - zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2. Dlatego nadzór budowlany zobowiązany był zastosować procedurę z art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 i ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 obowiązującego prawa budowlanego, tzn. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego powinien nakazać rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych, bądź dokonać ich legalizacji poprzez nakazanie inwestorom wykonania określonych czynności lub robót, by doprowadzić je do stanu zgodnego z prawem, jeżeli taka możliwość istnieje. Nie ma podstaw prawnych do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 Kpa, bowiem nadal istnieje przedmiot sprawy. Natomiast art. 51 ust. 1 pkt 1 pkt 1 i ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 wynika, że - w przypadku wykonania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, właściwy organ decyzją nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zaniechanie dalszych robót budowlanych nie może mieć zastosowania, ponieważ roboty zostały zakończone. Zatem należało nakazać rozbiórkę, ponieważ nie ma możliwości doprowadzenia ww. utwardzenia do stanu zgodnego z prawem, o czym stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2. K. i J. S. nie posiadają prawa do dysponowania działką [...], nie posiadają też zgody Starosty na wykonanie wjazdu na swoją posesję poprzez ww. teren. Natomiast mają możliwość i pozwolenie na wykonanie wjazdu na własną posesję od strony ul. S. Decyzję tą zaskarżyli K. i J. S. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów, zarzucając "naruszenie art. 32 ust. 1 ppkt.4 w zw. z art. 4 i art. 3 pkt 11 prawa budowlanego poprzez nakazanie wykonania robót budowlanych osobie, wobec której organ wydający zaskarżoną decyzję dokonał ustalenia, że nie posiada ona i nigdy nie posiadała wcześniej prawa do dysponowania terenem na cele budowlane określone w zaskarżonej decyzji" oraz naruszenie art. 7 Kpa przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia prawa własności gruntu i ograniczenie postępowania jedynie do wizji lokalnej. Wg skarżących organ nakazał dokonanie prac budowlanych na nieruchomości w stosunku do której prawo zabrania im dokonywania jakichkolwiek prac budowlanych. Decyzja jest niewykonalna, rażąco narusza prawo i winna być wyłączona z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że rzeczone utwardzenia terenu zlokalizowano na działce [...], której właścicielami są M. i L. N., a działka jest przeznaczona na dojazd do ich działki budowlanej [...] Odnosząc się do zarzutu niewykonalności decyzji wskazano, iż organ nadzoru wydaje decyzje nakazowe, w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego - na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego a nie terenu, na którym obiekt się znajduje. Sprawę wykonania robót budowlanych na działce sąsiada wyjaśnia w art. 47 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważy, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 134 § 1 i art. 133 § 1 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika natomiast, że w dniu [...] listopada 2008 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. wpłynął wniosek M. i L. N. o wyjaśnienie zgodności zjazdu na działkę o nr geodezyjnym [...] będącej własnością K. i J. S. Z akt wynika także, że pracownicy Inspektoratu przeprowadzili kontrolę nieruchomości w dniu [...] listopada 2008 r. W wyniku kontroli ustalono w sposób jednoznaczny, że brama wjazdowa prowadząca do nieruchomości nr [...] K. i J. S. znajduje się od strony działki nr [...] stanowiącej własność M. i L. N. Wzdłuż bramy wjazdowej poza ogrodzeniem nieruchomości [...], na działce nr [...] wykonane zostało utwardzenie z kostki "Polbruk" o pow. 4,68 m² (5,2m x 0,9m). Z ustaleniami poczynionymi w trakcie kontroli z dnia [...] listopada 2008 r. zgodziła się obecna przy kontroli strona skarżąca (vide protokół z dnia [...] listopada 2008 r.; karty 20-22 w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji). Potwierdzeniem ustaleń jest także dokumentacja fotograficzna sporządzona [...] listopada 2008 r. (kart 21-17 w ww. aktach). Z akt administracyjnych wynika także, że według oświadczenia inwestora, oraz zapisów w dzienniku budowy ogrodzenie budynku wraz z bramą wjazdową i przedmiotowym utwardzeniem zostało wykonane w 2000 r. Z akt wynika także że działka nr [...] stanowi drogę dojazdową do działki nr [...]. Obydwie działki są własnością M. i L. N. Z akt bowiem wynika, że działka [...], na której zostało wykonane utwardzenie nie jest drogą publiczną. W świetle dowodów zebranych w przedstawionych aktach jest okolicznością bezsporną, że skarżący J. S. otrzymał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, ogrodzenia i szamba na działce o nr geodez. [...] w m. B.- decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia [...] czerwca 1996 r., znak: [...]. Jednak z projektu budowlanego, w tym z projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego ww. decyzją wynika, iż wjazd na przedmiotową posesję miał nastąpić bezpośrednio z drogi gminnej (tj. dz. nr [...]), a nie poprzez działkę nr [...], leżącą po zachodniej stronie posesji inwestora. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego był uprawniony do wdrożenia postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 i ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z poźn. zm.). Według tych przepisów – w przypadku wykonania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Oczywiście zaniechanie dalszych robót budowlanych w odniesieniu do niniejszej sprawy, nie wchodziło w rachubę, ponieważ owe roboty zostały już zakończone. W tej sytuacji należało nakazać rozbiórkę, gdyż nie ma możliwości doprowadzenia ww. utwardzenia do stanu zgodnego z prawem. Tak stanowi art. 51 ust. 1 pkt ww. ustawy Prawo budowlane. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie posiadają prawa do dysponowania nieruchomością , tj. działką nr [...]. Nie posiadają też zgody Starosty na wykonanie wjazdu na swoją posesję poprzez ww. teren. Nie można, więc dopatrzyć się w zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów prawa. Chybione są także zarzuty skargi wskazujące zdaniem skarżących na niewykonalność zaskarżonej decyzji, bowiem zobowiązany, tj. skarżący nie jest właścicielem terenu, na którym wykonał przedmiotowe utwardzenie. Sprawę konieczności wykonania określonych robót budowlanych na działce sąsiedniej reguluje przepis zawarty w art. 47 Prawa budowlanego. Wynika z niego, iż w przypadku kiedy sąsiedzi nie mogą sami uzgodnić czasowego zajęcia cudzej nieruchomości, to właściwy organ rozstrzyga taką sprawę w drodze decyzji. Natomiast z przepisów art. 51 i 52 ww. ustawy z 7 lipca 1994 r. wynika, że organ nadzoru budowlanego wydaje decyzje nakazowe, w oparciu o przepis art. 51 Prawa budowlanego – na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego a nie terenu, na którym obiekt się znajduje. W tym stanie rzeczy nie znajdując przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c oraz w art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając wnoszoną skargę w całości za chybioną – na podstawie art. 151, Sąd skargę oddalił.