II SA/Bd 899/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. I. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 14 listopada 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. I. na decyzję Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. W dniu 15 listopada 2012 r. wpłynął wniosek M. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie na rzecz skarżącej adwokata. Wniosek swój skarżąca uzasadniła trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem. Utrzymują się z dochodu uzyskiwanego ze świadczeń emerytalnych, który miesięcznie łącznie wynosi [...] zł netto. Dalej we wniosku podała, że miesięcznie ponosi wydatki w kwocie [...] zł zaś na zakup lekarstw przeznacza [...] zł. Posiada garaż o powierzchni [...] m2. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W złożonym od powyższego postanowienia sprzeciwie skarżąca wskazała, że "dochody finansowe, które posiadamy z mężem to emerytury, które wydajemy na opłaty, lekarstwa, wyżywienie, ubiór oraz inne wydatki potrzebne do w miarę normalnego funkcjonowania w życiu." Skarżąca podkreśliła także, że mąż jest niezdolny do samodzielnej egzystencji i musi sama się nim opiekować. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 - dalej powoływana jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Jak wynika z zawartych w przedłożonym przez skarżącego formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji, skarżąca wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem. Utrzymują się z dochodu uzyskiwanego ze świadczeń emerytalnych, który miesięcznie łącznie wynosi [...] zł netto. Dalej we wniosku podała, że miesięcznie ponosi wydatki w kwocie [...] zł zaś na zakup lekarstw przeznacza [...] zł. Posiada garaż o powierzchni [...] m2. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Skarżąca nie wskazała przy tym żadnych szczególnych wydatków uszczuplających jej comiesięczny budżet, jak również innych szczególnych okoliczności uzasadniających prawo pomocy. Podkreślenia wymaga, że szczególnie wnosząc sprzeciw, skarżąca miała szansę przekonać sąd, iż winna znaleźć się w gronie beneficjentów prawa pomocy, w sprzeciwie jednak nie zawarte zostały żadne informacje istotne z punktu widzenia prawa pomocy. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy brana jest jedynie pod uwagę bieżąca sytuacja majątkowa i rodzinna strony. Powyższe wynika z samego celu instytucji prawa pomocy, jakim jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja natomiast nie występuje, skarżąca oraz jej małżonek otrzymują stałe świadczenie emerytalne w łącznej wysokości [...] zł netto. Jak wynika z porównania wysokości tych świadczeń oraz wskazanych przez skarżącą comiesięcznych wydatków – po ich opłaceniu skarżącej pozostają jeszcze środki pieniężne umożliwiające opłacenie kosztów toczącego się postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.