II SA/Bd 9/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-04-07

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Elżbieta Piechowiak, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska lub rozłożenia ich na raty jest uzasadniona, gdy strona skarżąca powołuje się na nadzwyczajne zdarzenia losowe, a organy wskazują na długotrwałe problemy finansowe wynikające z błędnych decyzji gospodarczych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska. Uznaniowy charakter decyzji na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej wymaga oceny ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W tej sprawie długotrwałe problemy finansowe Spółdzielni, wynikające z błędnych decyzji gospodarczych, a nie tylko nadzwyczajne zdarzenia losowe, nie uzasadniały przyznania ulgi, która naruszałaby zasadę równości wobec prawa i przerzucała ciężar utrzymania środowiska na inne podmioty.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Rolników Indywidualnych "R." zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa, która odmówiła umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska za okres od 2002 do 2007 roku. Spółdzielnia argumentowała, że jej trudna sytuacja finansowa wynika z nadzwyczajnych zdarzeń losowych, takich jak wykrycie Salmonelli u drobiu i pożar masarni, które spowodowały straty i konieczność zwolnień. Organy uznały jednak, że sytuacja finansowa Spółdzielni nie jest zła, układ z wierzycielami został dotrzymany, a straty z tytułu Salmonelli zostały zrekompensowane odszkodowaniem. Podkreślono, że problemy finansowe Spółdzielni mają charakter długotrwały i wynikają z błędnych decyzji gospodarczych poprzedniego zarządu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Rolników Indywidualnych "R." w S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę. II SA/Bd 9/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] Marszałek Województwa [...] odmówił Spółdzielni [...] (zwanej dalej: "Spółdzielnią") umorzenia zaległości z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska w okresie od [...] 2002 r. do [...] 2007r., jak również rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska w okresie od [...] 2002 do [...] 2007r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż Spółdzielnia nie wypełniła w okresie od [...] 2003 r. do [...] 2007 r. obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska, ustalania ich wysokości oraz uiszczania na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. W dniu [...].2008 r. Spółdzielnia złożyła wniosek o umorzenie w całości opłat za korzystanie ze środowiska, określonych decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...].2008r. tj. za okres od [...] 2002 r. do [...] 2005r. oraz opłat bieżących czyli od [...] 2005 r. do [...] 2007 r. lub ewentualnie o umorzenie 50 % powyższych opłat oraz rozłożenie pozostałej części na równe kwartalne raty. Argumenty strony skarżącej związane były z postępowaniem układowym z wierzycielami wszczętym w 2003 r., z wykryciem w styczniu 2008 r. u hodowanego drobiu pałeczek Salmonelli i w związku z tym koniecznością uboju i utylizacji drobiu, a także związane z pożarem w Masarni w [...] we wrześniu 2008r. Strona skarżąca stwierdziła, że w wyniku powyższych zdarzeń poniosła olbrzymie nakłady, pozbawiona była spodziewanych dochodów i zanotowała straty finansowe, co w konsekwencji doprowadziło do konieczności zwolnień pracowniczych. Na podstawie dokonanej analizy dostarczonych przez Spółdzielnie dokumentów organ doszedł do wniosku, że jej sytuacja finansowa nie jest zła. Układ zawarty przez Spółdzielnię z wierzycielami został dotrzymany poprzez spłatę ostatniej raty wierzytelności w [...] 2008 r. Za poniesione i udowodnione straty w związku z wykryciem pałeczek Salmonelli strona uzyskała odszkodowanie ze Skarbu Państwa w łącznej kwocie [...] zł. Ponadto organ podniósł, iż z przedstawionego bilansu na dzień 31.12.2008r. wynika, że Spółdzielnia mimo zanotowanej straty netto w wysokości [...] zł zdołała powiększyć swój zasób rzeczowych środków trwałych, w tym gruntów oraz budynków, lokali i obiektów inżynierii lądowej i wodnej, a także przedstawia znaczny wzrost środków trwałych w budowie z kwoty [...] na koniec 2007 r. do kwoty [...] zł na koniec 2008 r. Jednocześnie Spółdzielnia wykazuje nieznaczny wzrost długoterminowych aktywów finansowych w kwocie [...] zł Strona zanotowała również znaczący spadek należności krótkoterminowych, które na koniec 2008 r. wyniosły [...] zł oraz wzrost krótkoterminowych aktywów finansowych do kwoty [...] zł, a z tego w kasie i na rachunkach Spółdzielni znajdowało się [...] zł. Powyższe wyniki finansowe świadczą, zdaniem organu, o dobrze prowadzonej działalności przez Spółdzielnie, mimo wystąpienia nadzwyczajnych wypadków związanych z zakażeniem drobiu i wybuchem pożaru. Z ustaleń organu wynika, iż zadłużenie Spółdzielni w związku z opłatami z tytułu korzystania ze środowiska na dzień [...].12.2008r. wyniosło [...] zł. Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie stronie ulgi ze względu na istnienie ważnego interesu podatnika ani tez ze względu na interes publiczny. Organ podniósł bowiem, iż udzielenie stronie ulgi prowadziłoby do jej uprzywilejowania w stosunku do podmiotów, które terminowo wnoszą opłaty. Ponadto wpływy z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska stanowią dochody Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Funduszy Wojewódzkich, Powiatowych i Gminnych. Środki te przeznaczane są na wspomaganie działalności w sferze ochrony środowiska i gospodarki wodnej w celu realizacji zasady zrównoważonego rozwoju i polityki ekologicznej państwa oraz na współfinansowanie projektów inwestycyjnych, kosztów operacyjnych i działań realizowanych z udziałem środków pochodzących z Unii Europejskiej nie podlegających zwrotowi. Efekty tych działań służą całemu społeczeństwu regionu i kraju, a zatem mieszczą się w szeroko pojętym interesie publicznym. Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie istniały nadzwyczajne przypadki losowe, które pozbawiłyby stronę możliwości uregulowania zaległości z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska, jak również nie istnieje interes publiczny w udzielaniu ulg podmiotom nie wywiązującym się z obowiązku terminowego wnoszenia opłat za korzystanie ze środowiska. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółdzielnia zarzuciła organowi błędną wykładnie przepisów prawa i niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do umorzenia zaległości, ewentualnie rozłożenia jej na raty ze względu na ważny interes podatnika, jak również interes publiczny. Ponadto zdaniem strony skarżącej doszło do naruszenia przez organ art. 7 i 77 § 1 oraz 80 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niedokonanie obiektywnej oceny materiału dowodowego i przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości oraz niewłaściwe korzystanie z tzw. Uznania administracyjnego, tj. dokonanie dowolnej oceny dowodowej. Strona zarzuciła również organowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, tj. przyjęcie, że przeważającym rodzajem działalności gospodarczej Spółdzielni jest przetwarzanie i konserwacja mięsa oraz ustalenie, iż doszło do pożaru masarni, jak również innych zdarzeń związanych z działalności Spółdzielni, które praktycznie pozbawiły ją źródła jakiegokolwiek dochodu tj. m.in. likwidacji i utylizacji stad drobiu i jaj wykrycia salmonelli a zatem zdarzeń nadzwyczajnych, losowych niezależnych od Spółdzielni wyciągnięcie z powyższego nielogicznej konkluzji, że nie zachodzą podstawy do umorzenia zaległości ze względu na ważny interes strony, czy interes publiczny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podnosząc, iż w jego ocenie kwestionowana decyzja została wydana po przeprowadzeniu w sposób prawidłowy postępowania wyjaśniającego. Zgromadzony materiał dowodowy pozwala na ustalenie sytuacji finansowej w jakiej znajduje się strona skarżąca. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika jakie dokumenty uwzględnił organ administracji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ I instancji oceniając, iż sytuacja Spółdzielni nie jest zła, miał na uwadze fakt, iż układ zawarty przez Spółdzielnię z wierzycielami został dotrzymany – spłata ostatniej raty wierzytelności nastąpiła w [...] 2008 r., zaś z przedstawionego bilansu sporządzonego na dzień 31.12.2008r. wynika, że mimo zanotowanej straty netto w wysokości [...] zł strona zdołała powiększyć swój zasób rzeczowych środków trwałych i posiada krótkoterminowe aktywa finansowe. Mając na względzie przedstawione argumenty Kolegium stwierdziło, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliło na wnikliwą analizę sytuacji finansowej w jakiej znajduje się strona skarżąca. Organ odwoławczy dodał, iż nawet gdyby przyjąć, iż jakieś okoliczności nie zostały wyjaśnione w sposób dostateczny należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie umorzenia zobowiązań jest inicjowane na wniosek strony i w jej interesie leży podanie do wiadomości organów wszystkich okoliczności sprawy przemawiających za zrezygnowaniem przez organy administracji publicznej ze swojego dochodu oraz dopilnowaniem ich utrwalenia w dokumentach. Kolegium podkreśliło, iż wydawana w niniejszym sprawie decyzja ma charakter uznaniowy, więc nawet w sytuacji stwierdzenia, że sytuacja majątkowa strony skarżącej jej ciężka, na organach nie ciąży obowiązek wydania korzystnego dla strony rozstrzygnięcia. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie ustalił, że w podobnej ekonomicznej sytuacji do strony postępowania znajduje się szereg podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Przyznanie ulgi stronie postępowania oznaczałoby, iż miałaby ona sytuację uprzywilejowaną w stosunku do innych podmiotów, które terminowo wykonują ciążące na nich obowiązki. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, iż Spółdzielnia posiada zaległości sięgające 1999 r. i pomimo wysyłanych upomnień nie regulowała terminowo ciążących na niej zobowiązań. Powyższa okoliczność nie ma wprawdzie znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy jednak pokazuje praktykę stosowaną przez stronę, polegającą na nieregulowaniu ciążących na stronie obowiązków, także przed powstaniem zdarzeń o charakterze losowym. Organ odwoławczy stwierdził, iż nie znajdują uzasadnienia zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. przy wydawaniu zaskarżone decyzji. Zdaniem bowiem Kolegium argumenty zawarte w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia są spójne i logiczne. Zdaniem organu odwoławczego przyznania stronie ulgi nie uzasadnia także interes publiczny. Wpływy z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska stanowią bowiem dochody Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Funduszy Wojewódzkich, powiatowych i gminnych. Powyższe środki są przeznaczone na wspomaganie działalności w sferze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Kolegium zwróciło uwagę, iż fakt zwolnienia przez Spółdzielnię [...] osób w związku z zaistniałą sytuacją ekonomiczną, oznacza, że strona powzięła stosowne kroki w celu poprawy swojej sytuacji ekonomicznej. Ponadto organ stwierdził, iż w głównej mierze to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za powstanie zaległości płatniczych, będących wynikiem braku skutecznych działań w zakresie prowadzonej działalności. Brak podjęcia przez stronę takich działań nie może stanowić podstawy do zwolnienia jej od obowiązku ponoszenia opłat. Organ dodał, iż Spółdzielnia nie przedłożyła dokumentów mogących świadczyć o tym, iż brak umorzenia zaległości skutkować będzie ogłoszeniem upadłości spółdzielni. Z przedłożonego bilansu wynika, że aktywa Spółdzielni wynoszą [...] zł. Trudno więc wymagać od organów administracji, aby przewidywały w jakiej sytuacji znajdzie się Spółdzielnia w przyszłości i czy rzeczywiście zapłata powstałej zaległości w kwocie [...] zł przyczyni się do ogłoszenia upadłości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższą decyzję Spółdzielnia [...] zarzuciła zaskarżonej decyzji niezgodność z prawem polegająca na: - naruszeniu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 281 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie, iż organ I instancji w sposób właściwy ustalił, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do umorzenia zaległości, ewentualnie rozłożenia jej na raty ze względu na ważny interes podatnika, jak również interes publiczny, - naruszenie art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewłaściwym i błędnym przyjęciu prawidłowości dokonania przez organ I instancji oceny w zakresie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz uznania na podstawie powyższego materiału dowodowego, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości skarżącego, jak również dokonanie dowolnej ( a nie swobodnej) oceny materiału dowodowego, - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, tj. stwierdzenie, że bilans skarżącej wykazuje ogromną stratę oraz, że jej sytuacja finansowa jest ciężka, ale mimo tego uznanie, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości ze względu na ważny interes strony czy interes publiczny. Spółdzielnia podniosła, iż stanowisko organu II instancji w dużej mierze opiera się na przypuszczeniach, które świadczą o niedostatecznym zbadaniu sprawy. Zakwestionowała również twierdzenia organu, iż nie miał on obowiązku badania w jakiej sytuacji znajdzie się strona skarżąca w przyszłości na skutek zapłaty powstałej zaległości, w szczególności czy zapłata zaległości nie spowoduje upadłości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sad Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...], który, na podstawie art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 poz. 60 ze zm.) w związku z art. 281 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. tj. z 2008r., Nr 25, poz. 150; ze zm.), odmówił umorzenia, jak i rozłożenia na raty zaległych opłat za korzystanie ze środowiska. Zgodnie z treścią wyżej wskazanego przepisu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1. odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2. odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3. umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Nie ulega wątpliwości, że decyzja wydana w oparciu o wyżej wskazany przepis jest decyzją uznaniową. Wskazać należy, w związku z tym, iż kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Oceniając pod powyższym kątem zaskarżoną decyzję, należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić skutecznie zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności, nie znajduje uzasadnienia zarzut strony skarżącej dotyczący braków w materiale dowodowym. Należy mieć na uwadze, iż to na podmiocie ubiegającym się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia zapłaty zaległości spoczywa obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. W sytuacji, gdy wnioskodawca, po otrzymaniu wezwania organu do przedłożenia wszelkich dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, zaniecha przedstawienia takich dowodów lub nie przedłożenie części z nich, nie może on skutecznie podnosić zarzutu, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem wskutek naruszenia obowiązku organu wyjaśnienia okoliczności sprawy zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. Jak wynika z akt niniejszej sprawy Spółdzielnia kilkukrotnie była wzywana przez organu I instancji (m.in. pismem dnia [...] 2009r.) do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących jej sytuację finansową oraz wskazujących na istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego uzasadnionego przyznanie wnioskowanej ulgi. W powyższym kontekście nietrafnym jej zarzut strony dotyczący braków w materiale dowodowym. Odnosząc się natomiast do zarzutów strony skarżącej dotyczących dowolnej oceny materiału dowodowego wskazać należy, iż z przedłożonych przez stronę skarżąca dokumentów, jak słusznie stwierdziły organy obu instancji, wynika, że jej sytuacja materialna jest trudna. Z bilansu sporządzonego na dzień 31.12.2008r. wynika, że zanotowała ona stratę netto w wysokości [...] zł. Nie oznacza to jednak, jak sugeruje strona skarżąca, iż powyższa okoliczność stanowiła wystarczającą przesłankę do umorzenia w całości lub części zaległości Spółdzielni i rozłożenia pozostałej części na raty. Należy bowiem podkreślić, iż udzielanie ulg, o których mowa w dyspozycji art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej uzależnione będzie przede wszystkim od wystąpienia czynników o charakterze nadzwyczajnym, a w konsekwencji niespodziewanym, nagłym, na które podatnik nie ma wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. W taki też sposób skarżąca, rozumie możliwość udzielenia ulgi, wskazując w odwołaniu, że z orzecznictwa sądów wynika, że ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Stosownie do powyższego, skarżąca wskazała też w odwołaniu, jako okoliczności uzasadniające udzielenie ulgi zdarzenia losowe o nadzwyczajnym i niezależnym od woli skarżącej (pożar, likwidacja drobiu, brak odszkodowania za ubój), podkreślając, że nie znalazła się w złej kondycji ekonomicznej wskutek nieudolności, czy niegospodarności osób zarządzających jej działalnością, ale wyłącznie na skutek zdarzeń losowych, na które nie miała wpływu (vide: str. 3 odwołania). Takie tez stanowisko podtrzymała w skardze. Tymczasem z akt administracyjnych wynikają zgoła odmienne okoliczności. Z pierwszego podania o zwolnienie z obowiązku opłaty za korzystanie ze środowiska i odroczenia terminu jej płatności, złożonego [...] listopada 2007 r., wynika, że przyczyną ubiegania się o ulgę była trudna sytuacja strony, istniejąca już w 2001 r., wynikająca: "z chybionych i nietrafnych decyzji poprzedniego zarządu spółdzielni w osobie N. W., który nie posiadał fachowego przygotowania i doświadczenia w zarządzaniu przedsiębiorstwem" (vide: str. 3 w/w wniosku z [...].11.2007 r.). Wniosek ten dotyczył okresu od [...] 2001 do [...] 2003 r. (vide: str. 1 w/w wniosku z [...].11.2007 r.). Z powyższego wynika, że właściwa przyczyna, ciągnących się od 2001 r. trudności finansowych strony, leżała po stronie skarżącej, a ponadto nie wynikała ona z jakichkolwiek nadzwyczajnych i niezależnych od niej okoliczności, a ponadto nie miała charakteru niespodziewanego i nagłego. Co więcej, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2008 r. umorzono, wskutek przedawnienia, postępowanie co do opłat za okres od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. Nie sposób więc nie zauważyć, że pomimo osiągnięcia w istotnej części celu wniosku o ulgę z [...].2007 r. (umorzenie opłat co do [...] na [...] kwartałów), skarżąca w dniu [...] 2008 r. złożyła następny wniosek o ulgę, który obejmował następne okresy, tj. do drugiego półrocza 2007 r., na co niewątpliwie miał wpływ fakt, że w dalszym ciągu, tj. od [...] 2004 r., nie uiszczała opłat za korzystanie ze środowiska, a więc po okresie objętym jej pierwszym wnioskiem o ulgę (tj. od [...] 2001 do [...]2003 r.), czyniąc z tego swoistego rodzaju element polityki finansowej przedsiębiorstwa. W tym kontekście należy uznać, że aktualnie podnoszone przyczyny mające uzasadnić ulgę stanowią w istocie dodatkowe czynniki trudnej sytuacji finansowej spółdzielni (powstałe zresztą już po okresie objętym aktualnym wnioskiem) i nie można ich uznać za czynniki pierwotne, a więc takie, poprzez które strona znalazła się w niekorzystnej sytuacji finansowej. Gdyby bowiem nie zła polityka gospodarcza, na którą strona powoływała się poprzednio, to takie zdarzenia jak likwidacja drobiu, czy pożar, stanowiłyby zdarzenia, które nie miałyby dużego znaczenia dla kondycji finansowej przedsiębiorstwa, którego właściwe prowadzenie polega na odpowiednim ubezpieczeniu się od zdarzeń losowych, w tym chorób drobiu, jak i od pożaru. W świetle powyższych rozważań należy podkreślić, że czym innym jest sytuacja nagła niespodziewana, która będąc zaskoczeniem dla przedsiębiorstwa, które do niej nie doprowadziło, może stanowić właściwy powód do udzielenia ulgi, a czym innym jest sytuacja długotrwała, blisko dziesięcioletnia, z którą ma do czynienia przedsiębiorca i do której to sam się przyczynił. Należy przytoczyć tu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oz. w Łodzi z 11 czerwca 2003 r., sygn. akt I S.A./Łd 638/02, w którym stwierdzono: "skarżące Zakłady znajdują się w trudnej sytuacji od kilku już lat, nie jest to więc okoliczność nowa czy nadzwyczajna spowodowana przyczynami niezależnymi od strony skarżącej. Sama trudna sytuacja finansowa przedsiębiorstwa nie uzasadnia jeszcze udzielenia żądanej ulgi. Celem działalności gospodarczej jest osiągnięcie zysku i zrozumiałe jest, że skarżące Zakłady podejmują działania zmierzające do poprawy swojej sytuacji finansowej. Jednak nie oznacza to, że organy podatkowe obowiązane są uwzględnić każdy wniosek podatnika o udzielenie ulgi. Prowadzenie działalności gospodarczej jest zawsze w nierozerwalny sposób związane z ryzykiem; spoczywa ono na podatniku i nie może być przerzucane na budżet Państwa". Należy też zauważyć, że pomimo trudnej sytuacji finansowej. istniejącej już od 2001 r., strona po wszczęciu postępowania upadłościowego w 2003 r., dotrzymała Układu poprzez spłatę ostatniej raty wierzytelności w listopadzie 2008 r., co świadczy o tym, że pomimo długoletnich trudności finansowych, strona potrafi skutecznie utrzymywać się na rynku. Biorąc pod uwagę powyższe, należało za trafne uznać stanowisko organów, kiedy wywodziły, iż umorzenie całości zaległości lub 50% zaległości i rozłożenie pozostałej zaległości na raty, o co wnioskowała Spółdzielnia, może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Nie będą zatem stanowić podstawy do przyznania takiej ulgi okoliczności będące następstwem błędnych decyzji gospodarczych strony. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji nie można bowiem przerzucać konsekwencji takich działań na państwo i społeczeństwo. Dodatkowo należy zauważyć, że przy analizie wskazanych przez skarżącą okoliczności przemawiających za przyznaniem wnioskowanej ulgi, takich jak wykrycie w styczniu 2008 r. u hodowanego drobiu pałeczek Salmonelli i istnienie konieczności uboju i utylizacji drobiu, a także że w [...] 2008 r. doszło do pożaru Masarni w [...] i wywodów strony, iż w wyniku powyższych zdarzeń poniosła olbrzymie nakłady, pozbawiona była spodziewanych dochodów i zanotowała straty finansowe co w konsekwencji doprowadziło do konieczności zwolnień pracowniczych, organy słusznie wzięły pod uwagę okoliczność, że za poniesione i udowodnione straty w związku z wykryciem pałeczek Salmonelli strona uzyskała odszkodowanie ze Skarbu Państwa w łącznej kwocie [...] zł. Jak już to podkreślono wyżej, nie można było też pominąć faktu, że oba wydarzenia, mające niewątpliwie wpływ na sytuację finansową Spółdzielni, miały miejsce w 2008 r., gdy tymczasem niniejsze postępowanie dotyczy umorzenia zaległości za korzystanie ze środowiska powstałych od [...] 2002 r. do [...] 2007r., a więc powstałych w okresie poprzedzającym wspomniane zdarzenia. Dodać należy również, iż z ustaleń organu odwoławczego wynika, że zaległości strony skarżącej obejmują okres jeszcze wcześniejszy (sięgają 1999 r.). Nie można więc było nie dojść do istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy konkluzji, że brak uiszczania opłat za korzystanie ze środowiska stanowi element zachowania strony skarżącej, a jej problemy finansowe nie mają charakteru przejściowego, lecz istnieją permanentnie od około 10 lat. Skoro nie realizowanie obowiązków trwa nieprzerwanie od wielu lat, to z pewnością uwzględnienie wniosku o umorzenie całości zaległości lub 50% zaległości a pozostałej części rozłożenie na raty pozostawałoby w sprzeczności z zasadą równości podmiotów wobec państwa i byłoby nie tylko swoistym przerzucaniem ciężaru utrzymania środowiska na te podmioty, które należycie wywiązują się ze swych obowiązków w tym zakresie, ale również byłoby rodzajem kredytowania szkodliwej dla środowiska działalności strony skarżącej przez Skarb Państwa. Strona skarżąca wnosząc o całkowite lub częściowe umorzenie opłat odwołała się również do interesu publicznej, wskazując, iż konieczność uiszczenia zaległych opłat za środowisko może skutkować zmniejszeniem liczby miejsc lub nawet ogłoszeniem upadłości Spółdzielni. Odnosząc się do powyższego zwrócić należy uwagę, iż nie można stwierdzić, iż w interesie społeczeństwa leży zachowywanie miejsc pracy będące wynikiem udzielenia wnioskodawcy pomocy w postaci ulgi w spłacie jego zaległych opłat za korzystanie ze środowiska poprzez ich całkowite lub częściowe umorzenie, w sytuacji gdy ciężar finansowy utrzymania środowiska przerzuca się na inne podmioty. Takie działanie prowadziłoby do uprzywilejowania jednego podmiotu kosztem innych, a więc do naruszenia zasady równości podmiotów wobec państwa. Zgodzić należy się również z organem II instancji, iż przedłożone przez stronę skarżącą dokumenty, w tym bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2008r., z którego wynika, iż aktywa Spółdzielni wynoszą [...] zł, nie wskazują na to, żeby zapłata powstałej zaległości w kwocie [...] zł mogła stać się bezpośrednią przyczyną ogłoszenia upadłości. Reasumując, wskazać trzeba, że organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo przeprowadziły postępowanie, zbadały istnienie przesłanek, określonych w art. 67a §1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów, a w uzasadnieniu decyzji przekonująco umotywowały odmowę uwzględnienia wniosku o umorzenie i rozłożenia na raty zaległości z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło