II SA/Bd 903/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi P. B. na orzeczenie [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. orzeczeniem z dnia 1 grudnia 2009 r. Nr [...] uznała skarżącego P. B. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z uwagi na rozpoznanie sprawności umysłowej poniżej przeciętnej, co stanowi ułomność określoną w § 71 pkt 1 wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa (Załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie z 2004 r."). Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia 4 stycznia 2010 r. (Nr[...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. B. wyrokiem z dnia 18 marca 2010 r. (sygn. akt II SA/Bd 100/10) stwierdził nieważność orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia 4 stycznia 2010 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że podstawą wydanego przez organ odwoławczy orzeczenia było nieobowiązujące w dacie orzekania rozporządzenie z 2004 r. (utraciło ono moc obowiązującą z dniem 13 grudnia 2010 r.). Orzeczenie pozbawione było więc podstawy prawnej i sąd administracyjny stwierdził jego nieważność stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Sąd zauważył, że organy administracji są związane wynikającą z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "k.p.a.") zasadą prawdy obiektywnej. W rozpoznawanej sprawie zasada ta nie była respektowana, gdyż organy nie wyjaśniły wszelkich okoliczności istotnych dla wydania ostatecznego rozstrzygnięcia. W szczególności ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wynika, że skarżącego poddano badaniu przy użyciu testu Wechslera. Organy orzekające nie odniosły się do orzeczenia Wojskowej Pracowni Psychologicznej we W. z dnia 18 września 2009 r. (Nr[...]) stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Obowiązek uzupełnienia dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych o wskazane orzeczenie, wobec zaniechania organu I instancji, ciążył na instancji odwoławczej. Do orzeczenia tego powinien się organ odnieść i wyjaśnić dlaczego nie zostało uwzględnione przy orzekaniu o niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Orzeczeniem z dnia 22 lipca 2010 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. (Nr[...]), działając na podstawie art. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593, dalej jako: "ustawa o służbie wojskowej") oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80, dalej jako: "rozporządzenie z 2010 r.") a także § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 ze zm.) i art. 138 k.p.a., utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia 1 grudnia 2009 r. (Nr[...]) w sprawie uznania P. B. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu RWKL wyjaśniło, że ponownie rozpatrując sprawę skierowała skarżącego na badania psychologiczne celem przeprowadzenia testu Wechslera w celu określenia ilorazu inteligencji. Wynik przeprowadzonego badania wykazał, że iloraz ten w skali pełnej wynosi 88 i lekarz psychiatra ustalił rozpoznanie obniżenia sprawności intelektualnej i zastosował § 71 pkt 1 rozporządzenia z 2010 r., co skutkuje kategorią zdrowia "N". Wbrew zaleceniom zawartym w uzasadnieniu wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2010 r. organ odwoławczy nie uzupełnił akt sprawy o orzeczenie Nr [...] Wojskowej Pracowni Psychologicznej we W. ze względu na fakt, że orzeczenie to zostało wydane w innym trybie i dokonana ocena sprawności intelektualnej ma inny zakres i nie obejmuje badania ilorazu inteligencji, a w związku z tym nie służy faktycznemu wyjaśnieniu sprawy w zakresie oceny stopnia zdolności do zawodowej służby wojskowej. Podstawą do tej oceny jest wyłącznie badanie psychologiczne i psychiatryczne, które wykonano na zlecenie RWKL. Skargę na powyższe orzeczenie wniósł P. B. i zarzucił, że ustalenia faktyczne dokonane przez RWKL są sprzeczne z treścią zebranego w sprawie materiału, a ponadto naruszone zostały przepisy prawa procesowego (§ 22 oraz § 25 ust. 4 rozporządzenia z 2010 r.), gdyż wydane rozstrzygnięcie oparto wyłącznie na podstawie oceny psychologicznej i psychiatrycznej, z pominięciem innej dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 14 nowego rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności. Skarżący podniósł również zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez odstąpienie od zbadania stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ orzekający nie odniósł się do informacji o warunkach i przebiegu służby wojskowej z akt personalnych, które potwierdzają, że w opinii przełożonych jest jednym z najlepszych kandydatów do służby wojskowej. Nie ma on problemów ze zrozumieniem i wykonywaniem zlecanych mu zadań. Ponadto skarżący jako kierowca wojskowego pojazdu specjalnego musi spełniać wymóg odpowiedniego stanu zdrowia określony w art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej jako: "Prawo o ruchu drogowym"). Przeprowadzone stosownie do art. 124 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym badanie psychologiczne nie wykazało istnienia przeciwwskazań psychologicznych do prowadzenia pojazdów. Także badania psychologiczne przeprowadzone w Psychologicznym Punkcie Konsultacyjnym przy Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia wykazały sprawność intelektualną w normie oraz osobowość prawidłową o znacznych możliwościach adaptacyjnych. Skarżący stwierdził także, że określony w przeprowadzonym teście Wechslera iloraz inteligencji nie jest wynikiem pewnym, gdyż błąd pomiaru wynosi dla wyniku ogólnego 5 punktów. Na wynik wpływ mogą mieć zaś bodźcie zewnętrzne takie jak stres, a skarżący, w związku z toczącym się postępowaniem, niewątpliwie znajdował się pod jego wpływem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że jest ona nieuzasadniona. Organ orzekający prawidłowo wykonał wyrok WSA w Bydgoszczy i w świetle przeprowadzonego badania orzeczenie o niezdolności do zawodowej służby wojskowej jest zgodne ze stanem faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Mając na uwadze, że w sprawie wypowiadał się już sąd administracyjny (ww. wyrok z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 100/10) należy przede wszystkim podkreślić – na co zwrócił uwagę skarżący w uzasadnieniu skargi – że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ponownie rozstrzygając sprawę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska była zatem związana nie tylko zawartym w wyroku z 18 marca 2010 r. poglądem Sądu, że podstawą rozstrzyganie w sprawie nie mogą być przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, ale także poglądem odnośnie sposobu prowadzenia postępowania w sposób nie naruszający art. 7 k.p.a. Sąd wskazał, że za naruszenie tego przepisu należy uznać sytuację, kiedy brak jest w aktach dowodu odnośnie przeprowadzenia u skarżącego testu Wechslera, a ponadto organ nie włączył do akt orzeczenia psychologicznego wojskowej pracowni psychologicznej (nr [...] z dnia 18 września 2009 r.) i nie odniósł się do treści tegoż orzeczenia. Jak wynika z obecnie przedstawionych Sądowi akt sprawy, organ odwoławczy, stosownie do ww. stanowiska Sądu, rozstrzygnął sprawę w oparciu o aktualne przepisy rozporządzenia z 2010 r.; włączył także do akt dokument potwierdzający przeprowadzenia u skarżącego testu na inteligencję Wechslera (WAIS). Jednakże – wbrew ww. stanowisku – w aktach sprawy nadal brak orzeczenia psychologicznego wojskowej pracowni psychologicznej nr [...]. Jedynie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że nie uzupełnił akt o owo orzeczenie, gdyż jest ono wydane w innym trybie i ocena sprawności intelektualnej dokonana przez wojskową pracownię psychologiczną ma inny zakres i nie obejmuje badania określenia ilorazu inteligencji, co czyni te badanie nieporównywalnym. Powyższego twierdzeń organu co do zakresu i treści orzeczenia nr [...], wobec braku tegoż orzeczenia w aktach, nie sposób zweryfikować. Tym samym, będąc związany ww. stanowiskiem zawartym w wyroku z dnia 18 marca 2010 r. Sąd stwierdził, że w obecnie kontrolowanej decyzji organ, nie uzupełniając akt sprawy i rozstrzygając o przydatności materiału dowodowego dla załatwienia sprawy bez zapoznania się z treścią ocenianego dowodu - dopuścił się naruszenia art. 7 k.p.a., a także art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownym postępowaniu organ winien uzupełnić materiał dowodowy stosownie do ww. stanowiska i dopiero wówczas ocenić jego przydatność dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając na uwadze długotrwałość postępowania oraz wskazywane przez skarżącego nowe dowody – organ powinien ponadto umożliwić skarżącemu przedstawienie owych dowodów oraz zapoznanie się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji (art. 10 § 1 k.p.a.). Także w tym zakresie organ powinien wypełnić swój obowiązek wynikający z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez szczegółowe odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do ewentualnych nowych dowodów w sprawie. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Wobec uwzględnienia skargi, na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 2 wyroku.