II SA/Bd 904/24

WyrokWSA w Bydgoszczy2025-10-22

Skład orzekający: Mirella Łent, Leszek Kleczkowski, Joanna Ziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia może zostać nałożona, jeśli strona kwestionuje ostateczność decyzji zobowiązującej do przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego oraz podnosi argumenty dotyczące estetyki i bezpieczeństwa zajętego pasa?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest niezależna od postępowania dotyczącego przywrócenia pasa do stanu poprzedniego. Kluczowe dla nałożenia kary jest ustalenie faktu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, podmiotu dokonującego zajęcia oraz okresu jego trwania. Argumenty dotyczące negocjacji, estetyki czy bezpieczeństwa zajętego pasa nie mają wpływu na zasadność nałożenia kary, jeśli faktyczne zajęcie pasa bez zezwolenia zostało udowodnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na skarżących za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie płyt ażurowych bez zezwolenia zarządcy drogi przez okres 590 dni. Skarżący kwestionowali ostateczność decyzji zobowiązującej do przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego oraz podnosili argumenty dotyczące braku możliwości przywrócenia stanu poprzedniego, poprawy estetyki i bezpieczeństwa zajętego pasa, a także zaniechania przez organ odpowiedzi na ich zapytania. Organy administracji uznały, że doszło do bezprawnego zajęcia pasa drogowego i prawidłowo wymierzyły karę pieniężną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi A. P., J. P., M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 22 sierpnia 2024 r. nr SKO-4204/34/2024 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi oddala skargę Decyzją z [...] r. Prezydent M. B. orzekł o wymierzeniu M. P., A. P. i J. P. (dalej także jako: "Skarżący") kary pieniężnej w kwocie [...]zł za zajęcie, bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi, pasa drogowego ul. [...] w B. (działka numer [...], obręb [...]) poprzez umieszczenie płyt ażurowych - w terminie od [...] r. do [...] r. włącznie, tj. przez okres 590 dni. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący opisując dotychczasowy przebieg postępowania powołali się na podejmowane rozmowy w siedzibie Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. (dalej także jako: "ZDMiKP w B.") dotyczące osiągnięcia z organem porozumienia i rozwiązania zaistniałego problemu. W ramach prowadzonych rozmów strony miały zobowiązać się do wykonania projektu zjazdu, bez konieczności jego rozbiórki, usunięcia wystającego bolca w bramie oraz zalepienia dziur w płytach. Decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także jako: "SKO", "Kolegium") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu SKO wskazało, że z akt sprawy wynika, iż Skarżący na żadnym etapie nie legitymowali się zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w B. (działka nr [...] obręb [...]). W trakcie rutynowej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. organ I instancji stwierdził umieszczenie w chodniku ul. [...] płyt ażurowych na wysokości działki nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy w B. X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Współwłaścicielami tej nieruchomości są Skarżący. Jak wynika z pisma Naczelnika Wydziału Inżynierii Ruchu z [...] r. umiejscowione płyty ażurowe w ciągach pieszych na wysokości zjazdu bramowego do działki nr [...], obręb [...], odbiegają od standardu pod względem bezpieczeństwa ruchu pieszego. W piśmie tym wskazano, że chodnik ułożony z płyt ażurowych powinien być w trybie pilnym usunięty, gdyż stwarza poważne zagrożenie dla zdrowia w poruszaniu się osób z dysfunkcją ruchu, np. na wózkach, z dysfunkcją wzroku przy pomocy laski lub osób starszych poruszających się przy pomocy balkonika. Nawierzchnia taka utrudnia również prowadzenie wózka dziecięcego. Nawierzchnia gruntowa jest pod tym względem bezpieczniejsza. Podaniem z [...] r. J. P. wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o wydanie zezwolenia na przebudowę zjazdu z drogi gminnej, ul. [...] w B. na działkę nr [...], obręb [...], w związku z modernizacją zjazdu i grodzeniem terenu. W ramach tego postępowania, organ I instancji wezwał Skarżących do natychmiastowego usunięcia zjazdu prowadzącego na ww. działkę, bądź przedłożenia dokumentacji technicznej potwierdzającej uzgodnienie obsługi komunikacyjnej nieruchomości z zarządcą drogi. Kolegium podało, że z pisma J. P. złożonego w toku postępowania o uzgodnienie przebudowy zjazdu z ul. [...] w B. do działki nr [...], obręb [...], wynika, iż modernizacja zjazdu nastąpiła [...] r. Teren działki nr [...], obręb [...], miał zostać przygotowany do parkowania posiadanych samochodów (3 samochody dostawcze do 3,5 t oraz do 3 samochodów osobowych) oraz wstawiona została brama o szerokości 6 m, ponieważ samochody są długie a ul. [...] jest wąska i często obstawiona zaparkowanymi samochodami sąsiedztwa. Decyzją z [...] r. organ I instancji udzielił zezwolenia na przebudowę zjazdu dwukierunkowego z drogi gminnej, tj. ul. [...] (działki nr [...], obręb [...]) na działkę nr [...], obręb [...], w związku z umożliwieniem zjazdu na parking samochodom osobowym i dostawczym do 3,5 t (dł. 6 m) na warunkach określonych w punktach od 1 do 11. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby Skarżący podjęli działania celem przebudowy przedmiotowego zjazdu na warunkach określonych w zezwoleniu. Stan polegający na umieszczeniu płyt ażurowych w chodniku na wysokości działki nr [...], obręb [...], utrzymywał się do dnia wydania zaskarżonej decyzji przez organ I instancji. W konsekwencji organ przyjął, że Skarżący zajmowali pas drogowy ul. [...] w B. (działka nr [...] obręb [...] poprzez umieszczenie płyt ażurowych w okresie do [...] r. do [...] r., tj. przez okres 590 dni bez zezwolenia. SKO stwierdziło, że prawidłowo za ten okres organ I instancji nałożył na Skarżących administracyjną karę pieniężną na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy z dnia [...] r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320; dalej także jako: "u.d.p."). Organ uznał, że bez znaczenia pozostają przy tym ustalenia z organem, na które powołują się Skarżący, dotyczące wykonania projektu zjazdu bez jego rozbiórki, usunięcia wystającego bolca w bramie i zalepienia dziur w płytach, bowiem Skarżący kluczowych ustaleń nie zrealizowali (poza usunięciem bolca z bramy). Kolegium stwierdziło, że nie jest przy tym prawdą, iż organ I instancji nie udzielił odpowiedzi na pismo Skarżących z [...] r. dotyczące potwierdzenia ustaleń dokonanych na spotkaniu. Odpowiedź na to pismo datowana na [...] r. została skierowana do pełnomocnika Skarżących, lecz mimo jej dwukrotnego awizowania pismo nie zostało podjęte. Odnosząc się do kwestii wysokości nałożonej na Skarżących administracyjnej kary pieniężnej Kolegium wskazało, że powierzchnia zajmowanego pasa drogowego wynosi 6,72 m2. Wielkość ta została ustalona przez organ I instancji w trakcie pomiarów dokonanych za pomocą licznika do pomiaru długości drogi kołem pomiarowym o nr ewid. ZDM(P)II 23/135, wytwórca Stanley, świadectwo wzorcowania o nr [...], co obrazuje dokumentacja fotograficzna oraz wydruk mapki. Nadto, Skarżący nie kwestionują ustalonej przez organ powierzchni zajęcia. Zdaniem SKO, organ I instancji zastosował także prawidłowe stawki opłat za zajęcie pasa drogowego. Ulica [...] jest drogą gminną, zatem stawka opłaty za zajęcie 1 m2 tejże drogi wynosi za każdy dzień zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 - [...] zł/m2 (załącznik do uchwały Nr [...] Rady M. B. z dnia [...] r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dróg publicznych na terenie B.). W. administracyjnej kary pieniężnej, zgodnie z art. 40 ust. 4 u.d.p., wynosi więc: 6,72 m2 (powierzchnia zajmowanego pasa drogowego) x [...] zł x 590 dni (liczba dni zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia) x 10 (10-krotności opłaty ustalanej) = [...] zł. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia na Skarżących przedmiotowej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej także jako: "k.p.a."), jak też zaniechania jej ukarania na podstawie art. 189e k.p.a. Dodatkowo Kolegium podało, że organ I instancji decyzją z dnia [...] r. nałożył na Skarżących obowiązek przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego. Decyzja ta jest ostateczna, bowiem Strony uchybiły terminowi na złożenie odwołania, a postanowieniem z dnia [...] r. Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że doszło do zajęcia pasa drogowego, za który należy wymierzyć karę w drodze decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu skargi Skarżący podnieśli, że decyzja, w której Skarżący zostali zobowiązani do przywrócenia pasa ruchu drogowego do stanu poprzedniego przez usunięcie płyt ażurowych umieszczonych bez zezwolenia zarządcy pasa drogowego nie może być ostateczna, gdyż decyzja ta nie została w sposób prawidłowy doręczona ani Skarżącym, ani ich pełnomocnikowi. W konsekwencji nie zaczął biec termin do złożenia odwołania. SKO odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Postanowienie to zostało zaskarżone skargą. W związku z tym, zdaniem Skarżących, organ nie miał podstaw do wymierzenia Skarżącym kary pieniężnej. W dalszej części uzasadnienia Skarżący wskazując na treść pisma z [...] r. zarzucili, że organ pominął treść pism, które były składane przez nich do Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. w sprawie ZDG 3/K/2024. Powołując się na treść art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Skarżący stwierdzili, że organ nie rozważył wszechstronnie zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak i zaniechał odpowiedzi na przedstawione zapytania oraz wnioski. Podnieśli, że nie ma możliwości przywrócenia zajętego pasa drogowego przy ul. [...] do stanu poprzedniego, albowiem w miejscu tym leżały porozrzucane części krawężnika oraz były dziury i nierówna nawierzchnia. Natomiast w tym momencie pas drogowy wygląda lepiej pod względem estetycznym i nie stwarza zagrożenia w przeciwieństwie do poprzedniego stanu. Organ nie sprostał zatem, zdaniem Skarżących, wymogom ustawowym dotyczącym oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ w ogóle nie odniósł się do materiału dowodowego przedstawionego przez Skarżących w sprawie, w której Skarżący zostali zobowiązani do przywrócenia pasa ruch drogowego do stanu poprzedniego, poprzez usunięcie płyt ażurowych umieszczonych bez zezwolenia zarządcy pasa drogowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a, gdyż organ w odpowiedzi na skargę (k. 5 akt sądowych) wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś Skarżący w powyższym terminie nie zażądali przeprowadzenia rozprawy. Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 4 pkt 1 u.d.p. pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Zgodnie z art. 39 ust. 1 u.d.p. zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Pas drogowy jako strefa ruchu drogowego podlega zatem szczególnej ochronie prawnej. Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie to, zgodnie z art. 40 ust. 2 u.d.p., dotyczy: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym; 2) umieszczania w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych; 3) umieszczania w pasie drogowym urządzeń obcych innych niż wymienione w pkt 2 oraz reklam; 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3. Naruszenie zakazu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi obciążone jest odpowiedzialnością karno-administracyjną. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 12 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty, która byłaby należna, gdyby zajęcie stanowiło realizację zezwolenia (art. 40 ust. 4 i 6 u.d.p.). Sposób ustalenia tej opłaty w przypadku zajęcia pasa drogowego w celu zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w art. 40 ust. 2 pkt 1-3 u.d.p., określa art. 40 ust. 4 u.d.p. Przepis ten stanowi, że opłatę za zajęcie pasa drogowego, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień. W sprawie niniejszej zakres postępowania wyjaśniającego obejmował zatem to, czy doszło do zajęcia pasa drogowego przez Skarżących poprzez umieszczenie w nim płyt ażurowych w okresie do [...] r. do [...] r., tj. przez okres 590 dni bez zezwolenia zarządcy drogi. Konieczne w tym celu było ustalenie granic pasa drogowego oraz tego, czy przedmiotowe płyty ażurowe zajmowały jego przestrzeń, a jeżeli tak – na jakiej powierzchni i przez jaki okres - oraz ustalenie podmiotu dokonującego zajęcia pasa drogowego. Okoliczności winny być ustalone w sprawie przez organ zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, w tym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), zasadą informowania stron (art. 9 k.p.a.) oraz z zasadą szybkości i ograniczonego formalizmu postępowania (art. 12 k.p.a.). Zdaniem Sądu, organy sprostały powyższym wymogom. Prawidłowo udokumentowały powierzchnię zajęcia pasa drogowego przez płyty ażurowe, pozostawanie ich w przestrzeni pasa drogowego oraz czas tego pozostawania (okres zajęcia pasa drogowego). Powyższe okoliczności wynikają przede wszystkim z map znajdujących się w aktach administracyjnych, protokołu oględzin, dokumentacji fotograficznej dokonanych pomiarów oraz stanu chodnika wyłożonego płytami ażurowymi, pismami Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. oraz pozostałej dokumentacji. Pamiętać przy tym należy, że oceny dowodów zgromadzonych w sprawie należy dokonywać przy uwzględnieniu ich wzajemnych relacji. O ile bowiem niektóre z tych dowodów mogą być same w sobie niewystarczające, aby wykazać istotne w sprawie okoliczności, o tyle gdy są rozpatrywane w powiązaniu lub łącznie z innymi dokumentami lub informacjami mogą przyczynić się do pełnego wyjaśnienia sprawy. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, gdyż pozwalał na wyraźne i jednoznaczne ustalenie zarówno granic pasa drogowego, faktu umiejscowienia spornych płyt ażurowych, jak i faktu znajdowania się ich w pasie drogowym, a także osób odpowiedzialnych za zaistniały stan. W takiej sytuacji przeprowadzanie innych dowodów dotyczących tych okoliczności nie było niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przebieg pasa drogowego jest określony przepisami prawa, a w niniejszej sprawie został prawidłowo wykazany przez organ dokumentami zebranymi w sprawie, na podstawie których nie budzi zastrzeżeń ustalony przez organ stan faktyczny sprawy. Nie ulega również wątpliwości, że Skarżący nie legitymowali się zezwoleniem właściwego zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego. Jak wynika z pisma J. P. do Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. z [...] r. (k. 46 akt adm.) modernizacja zjazdu nastąpiła [...] r. Przypomnieć należy, że w myśl art. 20 pkt 10 u.d.p. do obowiązków zarządy drogi należy przeprowadzanie okresowych kontroli stanu dróg ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na stan bezpieczeństwa ruchu drogowego, w tym weryfikację cech i wskazanie usterek, które wymagają prac konserwacyjnych lub naprawczych ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego. W aktach sprawy znajdują się "zdjęcia z terenu" opatrzone datą [...] r. (k. 43 akt adm.), a także dalsza dokumentacja fotograficzna z [...] r., [...] r. (k. 47, 50 – 52 akt adm.), [...] r. (57 – 58 akt adm.) i [...] r. (k. 63-64 akt adm.) oraz protokół z oględzin z [...] r. (48 - 49 akt. adm.). Oceniając te dokumenty organy zasadnie stwierdziły, że płyty ażurowe zostały umieszczone w pasie drogowym i stan faktyczny nie zmienił się do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Okoliczności pozostawania płyt ażurowych w pasie drogowym nie kwestionują także Skarżący. Wskazać bowiem należy, że Skarżący w skardze skierowanej do tut. Sądu nie kwestionują faktu wyłożenia chodnika płytami ażurowymi ani powierzchni zajętej przez te płyty, jak również okresu zajęcia pasa drogowego. Skarżący wskazują jednak na dwie kwestie, które ich zdaniem podważają legalność zaskarżonej decyzji. Po pierwsze, Skarżący wskazują na to, że decyzja, na podstawie której Skarżący zostali zobowiązani do przywrócenia pasa ruchu drogowego do stanu poprzedniego przez usunięcie płyt ażurowych umieszczonych bez zezwolenia zarządcy pasa drogowego nie może być ostateczna, gdyż decyzja ta nie została w sposób prawidłowy doręczona ani Skarżącym, ani ich pełnomocnikowi. W konsekwencji nie zaczął biec termin do złożenia odwołania. SKO odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania a postanowienie w tym przedmiocie zostało zaskarżone skargą. Po drugie, Skarżący wskazują na zaniechanie przez organ udzielania odpowiedzi na przedstawione zapytania oraz wnioski Skarżących oraz pominięcie ich stanowiska, że nie ma możliwości przywrócenia zajętego pasa drogowego przy ul. [...] do stanu poprzedniego. Zdaniem Skarżących, w tym momencie pas drogowy wygląda lepiej pod względem estetycznym i nie stwarza zagrożenia w przeciwieństwie do poprzedniego stanu. Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że kwestie podnoszone przez Skarżących dotyczą innych postępowań niż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją o wymierzeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi. Zastosowanie art. 40 ust. 12 u.d.p. uzależnione jest bowiem od stwierdzenia określonego przepisem stanu faktycznego, w konkretnym przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Dokonując tego ustalenia organ nie bada przyczyny, dla której nastąpił i utrzymuje się stan nieakceptowalny przez obowiązujące przepisy, poza jego zainteresowaniem pozostaje również stopień winy strony przy zajęciu pasa drogowego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 68/08). Jak już wskazano na wstępie w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organ zobowiązany był bowiem ustalić jedynie czy nastąpiło zajęcie pasa drogowego (jego zakres oraz czas trwania), kto dokonał tego zajęcia, a także, że zajęcie zostało dokonane bez wymaganej zgody, a więc bezprawnie. Z akt sprawy wynika, że Skarżący będący współwłaścicielami nieruchomości, do której przylega sporna część chodnika (k. 34 akt adm.), wykonali modernizację zjazdu w dniu [...] r. (k. 40 akt adm.) i nie posiadali zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Ponadto z akt sprawy wynika, że Skarżący złożyli jedynie wniosek o przebudowę zjazdu z [...] r. (k. 33 akt adm.). Wskutek rozpoznania tego wniosku została wydana decyzja z [...] r. o zezwoleniu na przebudowę zjazdu, w której w pkt 7 warunków wskazano: "Na szerokości dz. o nr ew. 148 obr. [...] należy odbudować chodnik." Decyzja ta została doręczona J. P., działającemu w imieniu wszystkich Skarżących w dniu [...] r. (k. 42 akt adm.). W ocenie Sądu, akcentowane przez Skarżących kwestie braku przymiotu ostateczności decyzji zobowiązującej Skarżących do przywrócenia pasa ruchu drogowego do stanu poprzedniego, jak brak możliwości przywrócenia pasa drogowego do stanu pierwotnego - nie miały wpływu na wynik postępowania o wymierzenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Ww. kara pieniężna nie jest bowiem wymierzana za niewykonanie obowiązku wynikającego z innej decyzji administracyjnej tylko za korzystanie z pasa drogowego bez odpowiedniego zezwolenia. W kontrolowanej sprawie organ wykazał zaś, że Skarżący wykładając pas drogowy płytami ażurowymi nie posiadali zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Po stwierdzeniu tego stanu faktycznego przez organ, co nastąpiło w dniu [...] r., Skarżący również takiego zezwolenia nie uzyskali. Skarżący nie kwestionują przy tym, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji stwierdzony [...] r. stan faktyczny niezmienne był utrzymywany na ul. [...]. W związku z powyższym, bez znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji pozostają argumenty Skarżących o podejmowaniu rozmów z ZDMiKP w B. dotyczących osiągnięcia z organem porozumienia. Z akt sprawy wynika, że pomiędzy Skarżącymi a organem była prowadzona korespondencja jednak brak jest potwierdzenia, aby takie porozumienie zostało osiągnięte i wykonane. Argumenty Skarżących dotyczące poprawy estetyki i bezpieczeństwa pasa drogowego – jakkolwiek pozostające poza zakresem niniejszej sprawy - zostały zakwestionowane przez ZDMiKP w B., który w piśmie z [...] r. stwierdził, że chodnik ułożony z płyt ażurowych stwarza poważne zagrożenie dla zdrowia poruszających się w tym miejscu dzieci oraz osób z dysfunkcjami narządów ruchu, wzroku (k. 61 akt adm.). Mając powyższe na uwadze nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu, organ zgromadził w sprawie wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, który poddał wyczerpującej ocenie. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, organ wykazał w decyzji zasadność nałożenia na Skarżących kary pieniężnej. Podniesiony przez Skarżących zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów byłby uzasadniony, gdyby organ rzeczywiście pominął istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody, włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, naruszył reguły prawidłowego logicznego rozumowania, uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia. Zdaniem Sądu, żadnym regułom czy wskazaniom w tym względzie organ nie uchybił. Powtórzyć należy, że w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za korzystanie z pasa drogowego bez zezwolenia istotne były kwestie związane z: zajęciem pasa drogowego bez zezwolenia, podmiotem dokonującym takiego zajęcia oraz okresem trwania tego stanu. Podnoszone przez Skarżących kwestie - związane m.in. z negocjacjami z pracownikami ZDMiKP w B. czy estetyką nawierzchni - nie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy o nałożenie kary pieniężnej. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza, zdaniem Sądu, poza granice swobodnej oceny dowodów. Fakt, że ocena ta jest niezgodna z oczekiwania Skarżących, nie oznacza, że została naruszona zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. W sprawie nie wystąpiły też niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Sąd ocenił, że wysokość kary pieniężnej została wyliczona prawidłowo w sposób określony w art. 40 ust. 12 u.d.p., z uwzględnieniem stawek opłaty wynikających z uchwały Rady Miasta Bydgoszczy Nr XVII/318/11 z dnia 23 listopada 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcia 1 m2 pasa drogowego dróg publicznych na terenie Bydgoszczy (Dz. Urz. Woj. Kuj-Pom z 2011 r. Nr 281 Poz. 2885). Nie ulega wątpliwości, że przy nakładaniu administracyjnych kar pieniężnych co do zasady znajdują zastosowanie przepisy działu IVa k.p.a. Z art. 189a § 1 k.p.a. wynika bowiem zasada, że przepisy działu IVa k.p.a. stosuje się w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu. Ustawodawca przewidział, że od zasady tej mogą być wyjątki, wskazując w art. 189a § 2 k.p.a., że przepisów działu IVa k.p.a. nie stosuje się w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych wymienionych enumeratywnie przesłanek, w tym między innymi, przesłanek odstąpienia od nałożenia kary lub udzielenia pouczenia (art. 189 § 2 pkt 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 189f. § 1. k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Jak stanowi art. 189f § 2 k.p.a., w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. Komentowany przepis nie ma zastosowania do wymierzania kary pieniężnej, czyli do ustalania jej wysokości. W tym zakresie należy stosować kryteria określone w art. 189d k.p.a. Odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest możliwe tylko wtedy, gdy oba warunki (tj. znikome naruszenie prawa i zaprzestanie naruszania) wystąpią łącznie. Przy czym ważnym jest, aby do zaprzestania naruszania doszło najpóźniej w toku postępowania w sprawie, przed wydaniem decyzji. Z treści art. 189f k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej obowiązany jest rozważyć wystąpienie przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Organ wykonał ten obowiązek zasadnie uznając, że brak wystąpienia obligatoryjnych przesłanek nie pozwolił na odstąpienie od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. Słusznie organ stwierdził, że ani Skarżący nie zaprzestania naruszania, ani waga naruszenia prawa nie była znikoma. Każde zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia lub stosownej umowy jest działaniem samowolnym. Nie sposób zatem przyjąć, by waga takiego naruszenia prawa była znikoma zwłaszcza w sytuacji, gdy naruszenie prawa stwarza zagrożenie w ruchu pieszych i trwa przez okres aż 590 dni. Wobec powyższego brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f k.p.a. albowiem nie zostały spełnione łącznie obligatoryjne przesłanki tj. zaprzestanie naruszenia prawa oraz znikomość wagi naruszenia prawa. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że Kolegium wydając zaskarżoną decyzję nie dopuściło się naruszenia prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgromadzone w sprawie dowody pozwalały na stwierdzenie, że stan faktyczny został wyczerpująco ustalony i wyjaśniony, i zbędne było podejmowanie dalszych czynności dowodowych, gdyż w takiej sytuacji organ nie jest zobligowany do poszukiwania i gromadzenia dalszych środków dowodowych. Ustalenia organu co do usytuowania płyt ażurowych w granicy pasa drogowego są jednoznaczne i spójne oraz znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym, a także nie są kwestionowane przez Skarżących. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia - skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl J. Ziołek M. Łent L. Kleczkowski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło