II SA/Bd 913/05

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-02-02

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak, Ewa Kruppik – Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo oceniły, że skarżąca dobrowolnie opuściła miejsce stałego pobytu, co uzasadnia jej wymeldowanie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?
Ratio decidendi
Organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co narusza art. 7 i 77 KPA. Nie można jednoznacznie stwierdzić, że wyjazd skarżącej z domu był dobrowolny, a jego celem było przeniesienie centrum życiowego w inne miejsce, zwłaszcza w kontekście konfliktu rodzinnego i utrudniania powrotu do domu. W związku z tym zaskarżona decyzja narusza prawo.
Stan faktyczny
Mąż skarżącej złożył wniosek o jej wymeldowanie z miejsca stałego pobytu, argumentując, że wyprowadziła się w 1992 r. Wójt Gminy orzekł o wymeldowaniu, uznając wyjazd za dobrowolny. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca przyznała, że opuściła dom w 1992 r., ale twierdziła, że została do tego zmuszona przez męża, który utrudniał jej powrót i dostęp do wspólnego mieszkania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Wojewody na rzecz J. K. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Protokolant: Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. K. kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 15 grudnia 2004 domu r. mąż skarżącej J. K., C. złożył w Urzędzie Gminy G. wniosek o wymeldowanie jej z miejsca stałego pobytu, tj. z domu nr [...], będącego ich współwłasnością, w miejscowości M., argumentując, iż żona wyprowadziła się w roku 1992 wraz z rzeczami osobistymi. W związku z tym, Wójt Gminy, wszczął postępowanie, wzywając strony do składania wyjaśnień i dowodów w sprawie. Kontrola meldunkowa Policji dokonana z inicjatywy organu meldunkowego wykazała, iż skarżąca nie mieszka pod tym adresem od 1992 r. Dodatkowo strony złożyły oświadczenia i przesłuchano kilka osób na okoliczność, opuszczenia domu przez skarżącą. W wyniku przeprowadzonego postępowania Wójt Gminy G. decyzją Nr [...] z dnia [...] 2005 r. orzekł o wymeldowaniu skarżącej z miejsca jej stałego pobytu, powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) uznając, że skarżąca dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2005 r. Nr [...] Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2005 r. w mocy rozstrzygnięcie organu meldunkowego , uznając jego argumentację. Skarżąca w złożonej skardze przyznała, iż swój dom opuściła rzeczywiście w roku 1992 r. zabierając ze sobą osobiste rzeczy i meble będące własnością jednej z córek. W domu pozostawiła cały dorobek, będący wynikiem pracy obojga małżonków. Pozostały nieruchomości, inwentarz, maszyny rolnicze, wyposażenie domu. Oświadczyła, że do opuszczenia domu zmusił ją stosunek męża do jej osoby. Tu wskazała, na awantury oraz na fakt, że pomimo stanu jej zdrowia nie pozwalał na pójście do lekarza, co w konsekwencji doprowadziło do późniejszego leczenia szpitalnego. Ten fakt potwierdziły zeznające w sprawie córki. Oświadczyła ponadto, że od 2004 roku czyniła próby zamieszkania w domu ale nie została wpuszczona przez męża. Na prośbę o udostępnienie kluczy otrzymała odpowiedź odmowną, a w dniu następnym w ich domu został zameldowany syn stron, wraz z rodziną, mimo, że poprzednio zamieszkiwał w innej miejscowości. Oświadczyła, że jest w bardzo finansowej sytuacji, gdyż utrzymuje się tylko z emerytury w kwocie 112,00, 52 zł, a kwota ta nie pozwala na żadne kroki prawne związane z dochodzeniem swych praw przed sądem powszechnym. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należy uznać za uzasadnioną. Z materiałów sprawy wynika, że zaistniały między stronami spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy administracji w sposób właściwy oceniły, że skarżąca dobrowolnie opuściła swój dom i czy w związku z tym należało uznać, że ta sytuacja wyczerpuje przesłanki pozwalające na wymeldowanie jej z miejsca stałego pobytu, o których mówi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Sądy administracyjne zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z treścią § 2 cyt. ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zatem do Sądu należy ocena, czy wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest zgodne z obowiązującymi w tym zakresie, przepisami prawa. Jak wynika z akt sprawy, u jej podłoża leży konflikt rodzinny, który nie jest z oczywistych powodów przedmiotem niniejszego postępowania. Jednak nie można go pominąć i jednoznacznie stwierdzić na podstawie akt sprawy, że wyjazd skarżącej z domu był dobrowolny, a jego celem było przeniesienie centrum życiowego w inne miejsce. Przeczy temu fakt, że skarżąca zabrała ze sobą tylko swoje osobiste rzeczy oraz kilka mebli, które były własnością wyjeżdżającej wraz z nią córki. Nie można też pominąć wyjaśnień skarżącej, złożonych na rozprawie w dniu 2 lutego br., gdzie wyraźnie oświadczyła, że do wyjazdu została zmuszona zachowaniem męża, który nie pozwalał jej na leczenie, mimo że stan jej zdrowia wymagał interwencji lekarza. Wyjechała, bo chciała ratować zdrowie i nie mogła znieść ciągłych awantur męża. Zważywszy na powyższe należy stwierdzić, iż opuszczenie domu nie było w pełni dobrowolne. Jak zeznała skarżąca nie mogła ponownie zamieszkać w domu z uwagi na to, że mąż siłą się przeciwstawiał każdej próbie, co tym samym spowodowało, że nie miała prawa swobodnego korzystania ze wspólnego dorobku i współwłasności. Te wątki zostały prawie pominięte przez organy przeprowadzające postępowanie wyjaśniające. Na podstawie materiału dowodowego, zebranego w sprawie nie można dojść do wniosku, że wolą skarżącej było skoncentrowanie swego centrum życiowego było poza domem, miejscem stałego zameldowania. Na to wskazuje także fakt, że skarżąca przez cały czas była i jest zameldowana czasowo najpierw u jednej później u drugiej córki. (okazane na rozprawie zaświadczenie z Urzędu Miasta Grudziądz). Zatem można stwierdzić, że skarżąca rzeczywiście fizycznie opuściła swój dom , ale wolą jej było i jest nadal zamieszkanie w lokalu, będącym jej współwłasnością. Sąd dał wiarę oświadczeniu skarżącej, że do wyjazdu zmusiła ją trudna sytuacja rodzinna i negatywny stosunek męża, który jak widać trwa nadal i objawia się utrudnianiem dostępu do mieszkania. Sąd mając na uwadze powyższe stwierdził, że organy administracyjne nie do końca wyjaśniły, czy skarżąca opuściła dom dobrowolnie, mimo że Kodeks postępowania administracyjnego taki obowiązek na administrację nakłada. Zgodnie z treścią art. 7 cyt. wyżej kodeksu "organy administracji w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Rozważając niniejszą sprawę Sąd kierował się także treścią art. 77 cyt. wyżej kodeksu, zgodnie z którym " organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy." A zebrane oświadczenia świadków potwierdzają jedynie fakt, że skarżąca opuściła dom w roku 1992, co zresztą sama potwierdza. O konflikcie w rodzinie nikt ze świadków ( spoza najbliższej rodziny) nie wspomina, być może dlatego, że skarżąca , jak twierdzi nie ujawniała nikomu tej informacji. A zatem zebrany materiał dowodowy nie upoważnia do stwierdzenia, że skarżąca opuściła dom dobrowolnie, bez przymusu i wolą jej było przeniesienie swego centrum życiowego poza stałe miejsce zamieszkania. Mając na uwadze powyższe Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło